Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması, Liaoning uçak gemisinin öncülüğündeki deniz görev grubunu 14 Ekim 2026’da Batı Pasifik’e gönderdi.

Çin Savunma Bakanlığının açıklamasına göre faaliyetler, donanmanın yıllık eğitim planı kapsamında muharebe hazırlığını geliştirmek ve görev icra kabiliyetlerini artırmak amacıyla gerçekleştiriliyor.

Ancak Liaoning’in izlediği güzergâh, Çin’in Tayvan, Japonya ve Filipinler çevresindeki askerî varlığına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Çin’in ilk uçak gemisinin son yıllarda gerçekleştirdiği açık deniz görevlerinin giderek daha düzenli bir nitelik kazanması da dikkat çekiyor.

Liaoning, 2026 yılı içerisinde ikinci kez Batı Pasifik’te uzun mesafeli bir görev faaliyetine katıldı. Geminin mayıs-haziran dönemindeki önceki görevi yaklaşık 40 gün sürmüş ve 22 Haziran’da Qingdao’daki ana üssüne dönmesiyle tamamlanmıştı.

Japonya Yakınlarında Uçuş Operasyonları

Japonya Savunma Bakanlığının tespitlerine göre Liaoning görev grubu, 14 Ekim’de Okinawa ve Miyako adaları arasından geçerek Filipin Denizi’ne ulaştı.

Uçak gemisi, aynı gün Japonya’nın Ishigaki Adası’nın yaklaşık 250 kilometre güneyindeki sularda uçuş operasyonları gerçekleştirdi.

Japon makamları, Liaoning’den savaş uçakları ve helikopterlerin toplam yaklaşık 10 kalkış ve iniş gerçekleştirdiğini açıkladı.

Faaliyetlerin Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesinde gerçekleşmesi, Tokyo yönetiminin dikkatini çekti.

Japon Deniz Öz Savunma Kuvvetleri, Çin görev grubunun hareketlerini izlemek üzere JS Yugiri muhribini, P-1 deniz karakol uçağını ve P-3C Orion gözetleme uçağını görevlendirdi.

Japon Hava Öz Savunma Kuvvetleri de uçak gemisinden gerçekleştirilen hava faaliyetlerini takip etmek amacıyla savaş uçaklarını havalandırdı.

Münhasır ekonomik bölgede askerî faaliyet yürütülmesi, tek başına ilgili devletin egemenlik alanının ihlal edildiği anlamına gelmiyor. Bununla birlikte yabancı savaş gemilerinin ve hava araçlarının bu bölgelerdeki faaliyetleri, güvenlik ve askerî gözetleme açısından hassasiyet oluşturabiliyor.

Üç Savaş Gemisi Liaoning’e Eşlik Etti

Japonya’nın yayımladığı bilgilere göre Liaoning görev grubunda üç güdümlü füze muhribi de yer aldı.

Görev grubunu, Çin donanmasına ait Anshan (103) ve Wuxi (104) adlı Type 055 sınıfı büyük muhripler ile Huainan (123) adlı Type 052D sınıfı muhrip oluşturdu.

Type 055 sınıfı gemiler, hava savunması, su üstü harbi ve diğer deniz harekâtı görevlerinde uçak gemisi gruplarına destek sağlayabilecek çok amaçlı savaş platformları arasında bulunuyor.

Type 052D sınıfı muhripler ise hava savunması ve görev grubu koruması açısından Çin donanmasının önemli unsurlarını oluşturuyor.

Uçak gemisinin bu platformlarla birlikte hareket etmesi, deniz ve hava unsurlarının müşterek görev icrasına yönelik eğitim faaliyetlerine imkân sağlıyor.

Liaoning görev grubu, 15 Ekim’de Luzon Boğazı üzerinden Güney Çin Denizi’ne yöneldi.

Luzon Boğazı, Tayvan ile Filipinler arasında yer alması ve Batı Pasifik ile Güney Çin Denizi arasındaki geçişi sağlaması nedeniyle bölgesel deniz harekâtı açısından stratejik önem taşıyor.

Açık Deniz Görevleri Düzenli Hâle Geliyor

Liaoning’in son yıllardaki faaliyetleri, Çin donanmasının uçak gemisi operasyonlarını kıyı bölgelerinin ötesine taşıma çabalarının bir parçasını oluşturuyor.

2012 yılında Çin donanmasının hizmetine giren Liaoning, başlangıçta uçak gemisi operasyonları konusunda personel yetiştirilmesi, uçuş usullerinin geliştirilmesi ve gemi-hava unsurları arasındaki koordinasyonun sağlanması amacıyla önemli bir eğitim platformu olarak kullanıldı.

Sonraki yıllarda geminin görev alanı genişledi ve Batı Pasifik’teki uzun mesafeli eğitim faaliyetleri daha sık gerçekleştirilmeye başlandı.

Liaoning’in hizmete girmesinden bu yana en az altı uzun mesafeli görev seyri gerçekleştirdiği değerlendiriliyor.

Bu faaliyetlerin düzenli hâle gelmesi, Çin donanmasının uçak gemisi görev gruplarını daha uzun sürelerle ve ana üslerinden daha uzak bölgelerde kullanma deneyimini geliştirmesine katkı sağlıyor.

Açık deniz görevlerinde uçuş operasyonlarının sürekliliği, gemiler arası koordinasyon, lojistik destek, sensör kullanımı ve görev grubu savunması gibi alanlar önem taşıyor.

Dolayısıyla uzun mesafeli seyirlerin artması, yalnızca Çin savaş gemilerinin bölgedeki görünürlüğünü artırmakla sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda uçak gemisi harekâtının sürdürülebilirliğine yönelik eğitim imkânlarını da genişletiyor.

Shandong ve Fujian İçin Deneyim

Liaoning’in görevleri, Çin’in diğer uçak gemileri açısından da önem taşıyor.

Çin donanması, Liaoning’in ardından Shandong ve Fujian uçak gemileriyle deniz havacılığı kapasitesini genişletti.

Shandong, Liaoning’in tasarımından yararlanılarak geliştirilen ve Çin’de inşa edilen ilk uçak gemisi olarak hizmete girdi.

Fujian ise elektromanyetik uçak fırlatma sistemiyle önceki iki gemiden farklı bir teknik mimariye sahip.

Liaoning ve Shandong, kısa kalkış ve yakalamalı iniş olarak tanımlanan STOBAR sistemini kullanıyor. Bu yöntemde uçaklar, geminin baş tarafındaki sıçrama rampasından kalkış yaparken iniş sırasında yakalama halatlarından yararlanıyor.

Fujian’ın elektromanyetik katapult sistemi ise uçakların gemiden fırlatılmasında farklı bir yöntem kullanıyor.

Bu nedenle üç uçak gemisinin uçuş operasyonları bakımından aynı teknik özelliklere sahip olmadığı dikkate alınmalı.

Bununla birlikte Liaoning’in uzun mesafeli görevlerde kazandığı deneyim, uçak gemisi görev grubu yönetimi, personel eğitimi, lojistik ve deniz havacılığı usullerinin geliştirilmesi açısından Çin donanmasının diğer platformlarına katkı sağlayabilecek nitelikte.

Liaoning’in özellikle yeni sensörlerin, hava araçlarının ve farklı operasyonel yöntemlerin denenmesinde kullanılabileceği değerlendiriliyor.

Ancak ekim ayındaki görev kapsamında Shandong veya Fujian için belirli bir teknolojinin doğrulandığına ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor.

Tayvan Çevresindeki Askerî Hareketlilik

Liaoning’in Batı Pasifik’teki faaliyetleri, Tayvan çevresindeki askerî gelişmeler nedeniyle de yakından takip ediliyor.

Pekin yönetimi, Tayvan’ı Çin’in bir parçası olarak görüyor ve gerektiğinde güç kullanma seçeneğini dışlamıyor.

Tayvan yönetimi ise kendi savunma ve yönetim yapısını sürdürüyor.

Son yıllarda Çin’in Tayvan çevresindeki askerî hava ve deniz faaliyetleri artarken uçak gemisi görev gruplarının bölgedeki hareketleri de güvenlik gündeminin önemli başlıklarından biri hâline geldi.

Tayvan Savunma Bakanlığı, ekim ayı ortasında Liaoning’in hareketlerini izlediğini ve Çin’in bölgede daha geniş kapsamlı askerî tatbikatlar gerçekleştirme ihtimalini değerlendirdiğini açıkladı.

Ancak Liaoning’in ekim ayındaki görev seyrinin doğrudan Tayvan’a yönelik bir askerî operasyon hazırlığı olduğu doğrulanmış değil.

Çin donanması, faaliyetlerin yıllık eğitim planının parçası olduğunu ve belirli bir ülkeyi veya hedefi amaçlamadığını belirtiyor.

Buna karşılık Tayvan açısından Çin uçak gemilerinin adanın doğusundaki deniz alanlarında faaliyet gösterebilmesi, olası krizlerde deniz ve hava harekâtının kapsamına ilişkin değerlendirmelerde önem taşıyor.

Güney Çin Denizi’nde Egemenlik Anlaşmazlıkları

Liaoning’in Japonya’nın güneyinden Güney Çin Denizi’ne yönelmesi, Çin’in bölgedeki deniz yetki alanı anlaşmazlıklarını da yeniden gündeme getirdi.

Güney Çin Denizi, uluslararası ticaretin yoğun biçimde gerçekleştiği önemli deniz yollarına ev sahipliği yapıyor.

Çin, denizin geniş bir bölümünde tarihsel hak iddialarında bulunurken Filipinler, Vietnam, Malezya ve Brunei gibi ülkeler de farklı bölgelerde egemenlik ve deniz yetki alanı taleplerini sürdürüyor.

Pekin yönetimi, son yıllarda bazı resif ve adacıklarda yapay ada inşası gerçekleştirerek hava pistleri, limanlar ve askerî tesisler oluşturdu.

Bu gelişmeler, bölgedeki askerî varlık ve deniz güvenliği konularında anlaşmazlıkları artırdı.

Uçak gemisi görev gruplarının Güney Çin Denizi’nde faaliyet göstermesi, Çin donanmasının hava gücünü deniz platformları üzerinden kullanma kapasitesini göstermesi açısından önem taşıyor.

Ancak Liaoning’in son görev seyri kapsamında belirli bir ihtilaflı bölgeye yönelik askerî müdahale veya doğrudan çatışma yaşandığına ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

ABD ve Japonya’nın Tatbikatıyla Aynı Dönem

Liaoning’in Batı Pasifik’e açılması, ABD ve Japonya’nın Keen Sword 27 askerî tatbikatına hazırlandığı döneme denk geldi.

19 Ekim’de başlayan tatbikat, 29 Ekim’e kadar devam edecek şekilde planlandı.

Japonya’nın yaklaşık 45 bin personel, 6 bin 100 araç, 260 hava aracı ve 40 gemiyle katılım öngördüğü faaliyetlere ABD kuvvetlerinin yanı sıra çeşitli ortak ülkelerden unsurlar da dâhil edildi.

Tatbikat kapsamında Japonya’nın güneybatısındaki adalarda deniz ve hava savunmasına yönelik görevler gerçekleştiriliyor.

ABD ve Japonya’nın bölgedeki askerî faaliyetleri, Çin’in Batı Pasifik’teki deniz gücüyle aynı coğrafi güvenlik ortamında yürütülüyor.

Özellikle Japonya’nın güneybatısındaki adalar, Tayvan çevresindeki gelişmeler ve Batı Pasifik’e erişim bakımından stratejik konuma sahip.

Bununla birlikte Liaoning’in görev seyrinin Keen Sword 27’ye doğrudan karşılık vermek amacıyla planlandığına ilişkin resmî bir doğrulama bulunmuyor.

Çin, tatbikatının önceden belirlenen yıllık eğitim programı kapsamında gerçekleştirildiğini savunuyor.

Pasifik’te Uçak Gemisi Varlığı Genişliyor

Liaoning’in ekim ayındaki faaliyetleri, Çin donanmasının uçak gemisi operasyonlarını daha düzenli ve geniş coğrafi alanlarda yürütmeye yönelik çalışmalarını ortaya koyuyor.

Japonya’nın güneyindeki adalar çevresinde gerçekleştirilen uçuş faaliyetleri, Luzon Boğazı üzerinden Güney Çin Denizi’ne geçiş ve görev grubunun farklı deniz alanlarında birlikte hareket etmesi, açık deniz harekâtı açısından önemli uygulamalar oluşturuyor.

Bu faaliyetler, Çin donanmasının uçak gemisi görev gruplarıyla uzak denizlerde bulunma ve uçuş operasyonlarını sürdürme deneyimini artırmasına imkân sağlıyor.

Bununla birlikte uzun mesafeli görevlerin sayısının artması, tek başına uçak gemisi filosunun bütün operasyonel kabiliyetlerinin doğrulandığı anlamına gelmiyor.

Görev gruplarının etkinliği; hava harekâtının sürekliliği, lojistik destek, denizaltı tehditlerine karşı savunma, komuta kontrol altyapısı ve farklı savaş platformlarının koordinasyonu gibi çok sayıda unsura bağlı.

Çin’in üç uçak gemisine sahip olması ve bu platformların farklı teknik özellikler taşıması, donanmanın hem eğitim hem de operasyonel kullanım alanlarında yeni gereksinimler ortaya çıkarıyor.

Liaoning’in giderek daha düzenli hâle gelen Batı Pasifik görevleri, Çin’in uçak gemisi gücünü yalnızca kıyı savunması için değil, daha geniş deniz alanlarında kullanılabilecek bir askerî kapasite olarak geliştirme sürecinin devam ettiğini gösteriyor.

Bu gelişme, Tayvan, Japonya ve Filipinler çevresindeki güvenlik dengeleri açısından bölge ülkelerinin yakından takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor.