Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinasyonunda Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen HÜRJET’in teslimat sürecindeki ilk uçağı, Büyük Zafer’in 104’üncü yıl dönümünde gökyüzüyle buluştu.

İlk uçuş öncesinde uçağın son montaj hattındaki faaliyetleri tamamlandı. Ardından yer ve taksi testlerinden geçirilen HÜRJET, testlerin başarıyla sonuçlanmasının ardından ilk kez havalandı.

Yaklaşık 18 Dakika Havada Kaldı

Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk HÜRJET’in ilk uçuşu yaklaşık 18 dakika sürdü.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, uçuşun ardından yaptığı açıklamada HÜRJET’in yer ve taksi testlerinin ardından ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdiğini duyurdu.

Görgün, uçuşun 30 Ağustos Zafer Bayramı’nda gerçekleştirilmesine de dikkat çekerek HÜRJET’in Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslimat sürecindeki önemini vurguladı.

Gerçekleştirilen uçuş, HÜRJET programında prototip geliştirme ve test faaliyetlerinden Hava Kuvvetleri için üretilen uçakların uçuş sürecine geçiş bakımından önemli bir aşamayı oluşturuyor.

İlk HÜRJET 2023’te Uçmuştu

HÜRJET programı 2017 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığının jet eğitim uçağı ihtiyacının karşılanması amacıyla başlatıldı.

Program kapsamında geliştirilen ilk HÜRJET prototipi, 25 Nisan 2023 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

İkinci prototip ise 12 Kasım 2024’te gökyüzüyle buluştu. İki prototiple yürütülen yoğun test programında HÜRJET ses hızını aşarak süpersonik uçuş kabiliyetini de gösterdi.

TUSAŞ’ın güncel verilerine göre HÜRJET’in P1 ve P2 prototipleri bugüne kadar 500’ün üzerinde test uçuşu gerçekleştirdi.

30 Ağustos’ta gerçekleştirilen son uçuş ise önceki prototip uçuşlarından farklı olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilmek üzere üretilen ilk uçağın gökyüzüyle buluşması anlamına geliyor.

T-38’lerin Yerini Alacak

HÜRJET, Türk Hava Kuvvetleri tarafından jet tekâmül eğitiminde kullanılan T-38 uçaklarının yerini almak amacıyla geliştirildi.

Tek motorlu ve tandem kokpit düzenine sahip uçak, modern aviyonik sistemleri ve süpersonik uçuş kabiliyetiyle pilotların ileri seviye jet eğitiminde kullanılmak üzere tasarlandı.

HÜRJET’in görev alanları yalnızca jet eğitiminden oluşmuyor. TUSAŞ, platformun eğitim görevlerinin yanı sıra hafif taarruz görevleri, eğitimlerde “Red Aircraft” görevi ve akrobatik gösteri uçağı gibi farklı rollerde kullanılabilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor.

Uçak 1,4 Mach azami hıza ulaşabiliyor. HÜRJET’in servis tavanı 45 bin feet, menzili ise TUSAŞ tarafından 1.060 deniz mili olarak açıklanıyor.

Platformda GE Aerospace tarafından geliştirilen F404 ailesinden motor kullanılıyor. TUSAŞ ile GE Aerospace arasında HÜRJET’in seri üretim sürecine yönelik F404 motorlarının tedariki için Mayıs 2026’da yeni bir sözleşme de imzalandı.

Seri Üretim Süreci Devam Ediyor

TUSAŞ, HÜRJET’in seri üretim faaliyetlerini sürdürürken test filosunun genişletilmesi için yeni uçaklar üzerinde de çalışıyor.

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu daha önce yaptığı açıklamada mevcut iki prototipe ilave olarak dört HÜRJET’in daha üretildiğini ve böylece test faaliyetlerinin toplam altı uçakla yoğunlaştırılacağını belirtmişti.

Yeni uçakların devreye girmesiyle HÜRJET’in farklı uçuş koşulları ve görev profillerindeki test faaliyetlerinin hızlandırılması hedefleniyor.

Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk uçağın 30 Ağustos’ta gerçekleştirdiği başarılı uçuş ise seri üretim ve teslimat programında kritik aşamalardan birinin geride bırakıldığını gösteriyor.

HÜRJET İhracat Pazarında da İlerliyor

HÜRJET programı Türkiye’nin ihtiyaçlarının yanı sıra uluslararası pazara yönelik olarak da ilerliyor.

Programın en önemli ihracat ayağını İspanya oluşturuyor. HÜRJET’in İspanyol Hava Kuvvetlerinin yaşlanan F-5M eğitim uçaklarının yerini almasına yönelik süreç devam ediyor.

Bu yönüyle HÜRJET’in Türk Hava Kuvvetleri envanterine giriş süreci, platformun uluslararası pazardaki geleceği açısından da önem taşıyor.

HÜRJET’in prototiplerle başlayan uçuş testlerinin ardından Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk uçağın da gökyüzüyle buluşmasıyla programda üretim ve envantere geçiş sürecinde yeni bir aşamaya ulaşıldı.

İran ile yaşanan gerilime ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, ateşkes sürecinin fiilen sona erdiğini belirterek, “Bence İran’la ateşkes bitti.” ifadelerini kullandı. İran operasyonları sırasında müttefik ülkelerin desteğini test ettiğini söyleyen Trump, “İran konusunda yardıma ihtiyacımız yoktu ama ben müttefikleri denedim. Bize yardım etmediler.” dedi.

NATO içindeki yük paylaşımı konusuna da değinen Trump, bazı müttefik ülkelerin savunma harcamaları konusunda yeterli katkıyı sağlamadığını savundu. Özellikle İspanya’yı eleştiren Trump, Madrid yönetiminin ittifak içindeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini öne sürerek, savunma harcamalarına daha fazla katkı verilmesi gerektiğini ifade etti.

Avrupa’nın güvenliği için ABD’nin uzun yıllardır önemli maliyetler üstlendiğini belirten Trump, Washington’un müttefiklerini korumak için büyük kaynaklar ayırdığını söyledi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de yük paylaşımı konusunda benzer değerlendirmeler yaptığını ifade eden Trump, Avrupa ülkelerinin savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmeye başladığını dile getirdi.

Basın toplantısında Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerine de değinen Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmelerde de Türkiye’nin bölgesel gücüne dikkat çektiğini belirten Trump, “Netanyahu’ya Türkiye’nin ne kadar güçlü olduğunu söyledim.” ifadelerini kullandı.

F-35 savaş uçağı programına ilişkin de açıklamalarda bulunan Trump, Türkiye’nin programa ilişkin beklentilerine olumlu yaklaşan mesajlar verdi. Trump, “F-35’leri alacaklar.” diyerek iki ülke arasında bu konuda yürütülen görüşmelere ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu.

Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen Trump-Erdoğan görüşmesi, savunma sanayii iş birliği, NATO’nun yeni güvenlik yaklaşımı ve bölgesel gelişmeler açısından zirvenin en önemli diplomatik temaslarından biri olarak öne çıkarken, Trump’ın F-35 programına ilişkin verdiği mesajlar da Türkiye-ABD savunma ilişkilerinde yeni bir döneme ilişkin beklentileri artırdı.