Yazılı açıklamada, NATO Zirvesi sonuç bildirisinde İran’ın barışçıl nükleer programı ile Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer özgürlüğüne ilişkin yer alan ifadelerin reddedildiği belirtildi. Büyükelçilik, İran’ın nükleer faaliyetlerinin tamamen barışçıl amaçlarla yürütüldüğünü ve ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’nın (NPT) tarafı olarak nükleer silahların savunma doktrininde hiçbir yeri olmadığını defalarca vurguladığını ifade etti.  

Açıklamada ayrıca İran’ın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda deniz güvenliği ile seyrüsefer serbestisinin korunması konusunda sorumlu bir tutum sergilediği savunuldu. Bölgedeki güvenlik sorunlarının temel nedeninin ise İran değil, ABD başta olmak üzere bölge dışı aktörlerin askeri müdahaleleri, provokatif adımları ve istikrarsızlaştırıcı politikaları olduğu ileri sürüldü.  

İran Büyükelçiliği, diplomasiye zarar veren tarafın da Tahran olmadığını öne sürerek, ABD ve İsrail’in askeri operasyonlarla müzakere süreçlerini hedef aldığını iddia etti. Açıklamada, NATO’nun bu politikalara destek verdiği savunularak, bu nedenle ittifakın bölgesel barış ve güvenlik konusunda İran’a tavsiyede bulunacak meşruiyete sahip olmadığı ifade edildi.  

NATO Ankara Zirvesi’nin sonuç bildirisinde ise müttefikler, “İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini” yinelemiş ve Tahran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı göstermesi çağrısında bulunmuştu.  

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, NATO’nun zirvede açıkladığı kararların Avrupa’nın militarizasyonunu hızlandırdığını savunarak, ittifakın Rusya’yı uzun vadeli tehdit olarak tanımlamasını eleştirdi. Zaharova, NATO’nun Ukrayna’ya yönelik askerî desteği artırmasının ve yeni savunma yatırımlarını hızlandırmasının bölgesel güvenliği güçlendirmek yerine çatışma riskini artıracağını öne sürdü.  

Ankara Zirvesi’nin sonuç bildirisinde müttefik ülkeler, 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar avroluk askerî yardım taahhüdünde bulunurken, 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmalarını da duyurmuştu. Bildiride ayrıca NATO’nun ortak üretim kapasitesini artırma, savunma sanayiindeki iş birliğini derinleştirme ve yapay zekâ ile insansız sistemlere yönelik yatırımları hızlandırma kararı aldığı açıklanmıştı.  

Kremlin ise zirve öncesinden itibaren NATO’nun Rusya’ya yönelik söylemini “çatışmacı” olarak nitelendirmişti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ankara’daki zirveyi yakından takip ettiklerini belirterek, yapılan açıklamaların yapıcı diyalog yerine karşıtlık üzerine kurulu olduğunu savunmuştu. Bununla birlikte Peskov, ABD’nin savaşı diplomatik yollarla çözmeye yönelik girişimlerinin başarıya ulaşmasını umduklarını ve Rusya’nın müzakereye açık tutumunu koruduğunu ifade etmişti.  

Moskova’nın son açıklamaları, NATO’nun Ankara Zirvesi’nde ilan ettiği yeni savunma yaklaşımına karşı Rusya’nın resmî tepkisini ortaya koyarken, özellikle Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli askerî destek kararları ile ittifakın üretim kapasitesini büyütme hedeflerinin Kremlin tarafından Avrupa güvenlik dengelerini etkileyebilecek gelişmeler olarak değerlendirildiği görülüyor.  

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirvenin ardından düzenlediği basın toplantısında konuşan Rutte, geçen yıl Lahey’de alınan kararların Ankara’da somut adımlara dönüştüğünü belirterek, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın mükemmel ev sahipliği yaptığı Ankara’da bu taahhütler artık hayata geçiriliyor.” dedi.

Rutte, savunma harcamalarının artırılması, yeni askerî kabiliyetlerin geliştirilmesi ve savunma sanayiinde üretimin hızlandırılması konusunda önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. Avrupa’daki müttefikler ile Kanada’nın artık ittifakın güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini vurgulayan Rutte, 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’inin savunmaya ayrılması hedefi doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Savunma yatırımlarının yalnızca bütçe artışından ibaret olmadığını dile getiren Rutte, asıl hedefin NATO kuvvetlerini daha tehlikeli hale gelen güvenlik ortamına uygun kabiliyetlerle donatmak olduğunu söyledi.

Ankara Zirvesi kapsamında düzenlenen NATO Savunma Sanayii Forumu’na da değinen Rutte, yalnızca bir gün içerisinde 50 milyar doların üzerinde yeni savunma tedarik anlaşmasının imzalandığını açıkladı. Bunun yanında üretim kapasitesinin artırılması, savunma sanayiindeki ticaret engellerinin kaldırılması, dayanıklılığın güçlendirilmesi ve inovasyonun hızlandırılmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığını kaydetti.

Rutte ayrıca zirvede “NATO Drone Edge” girişiminin resmen başlatıldığını belirterek, önümüzdeki beş yıl içinde insansız sistemlere 40 milyar dolarlık yatırım yapılacağını açıkladı. Buna ek olarak NATO’nun yakıt tedarik zincirini güçlendirmek amacıyla 27 milyar avroluk altyapı yatırımının da hayata geçirileceğini söyledi.

Yapay zekâ ve dijital savaş teknolojilerinin de zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer aldığını belirten Rutte, NATO’nun birlikte çalışabilir transatlantik savaş bulutu altyapısını geliştirdiğini ve güçlü yapay zekâ modellerini savunma sistemlerine entegre etmeye başladığını ifade etti.

Ukrayna’ya verilen desteğin süreceğini yineleyen Rutte, müttefik ülkelerin 2026 yılı için en az 70 milyar avroluk askerî teçhizat, eğitim ve yardım desteği sağlamayı taahhüt ettiğini, 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin sürdürülmesinin hedeflendiğini açıkladı.

NATO’nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesinin Ankara Zirvesi’nde bir kez daha teyit edildiğini belirten Rutte, müttefiklerin Washington Antlaşması’nın 5. maddesine bağlılıklarını güçlü şekilde yinelediklerini söyledi.

“NATO 3.0’ın özü budur.” diyen Rutte, ittifakın değişen tehdit ortamına uyum sağlayan, teknolojik dönüşümünü sürdüren ve bir milyardan fazla insanın güvenliğini koruyan modern bir yapı hâline geldiğini ifade etti.

İki günlük zirvede oluşan atmosferi de değerlendiren Rutte, 32 lider arasında güçlü bir birlik ruhu gördüğünü belirterek, “Yakın tarihte bunun benzerini görmedim.” dedi. NATO içinde zaman zaman görüş ayrılıklarının yaşanmasının doğal olduğunu söyleyen Rutte, demokratik ülkelerden oluşan ittifakın bu farklılıklar sayesinde daha da güçlendiğini vurguladı.

Basın toplantısında Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi de gündeme geldi. Rutte, konunun NATO’nun değil, Türkiye ile ABD arasında yürütülen ikili görüşmeler kapsamında ele alındığını belirterek bu konuda yorum yapmaktan kaçındı.

Yunanistan kaynaklı Türkiye karşıtı açıklamalara ilişkin soruya da yanıt veren Rutte, 32 üyeli bir ittifakta zaman zaman ikili görüş ayrılıklarının yaşanmasının doğal olduğunu belirtti. Görevinin kamuoyu önünde taraf olmak değil, NATO’nun birlik ve dayanışmasını korumak olduğunu ifade eden Rutte, gerekli durumlarda perde arkasında yapıcı katkı sunmaya devam edeceğini söyledi.

Rutte ayrıca bir sonraki NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin Arnavutluk’ta düzenleneceğini açıkladı. Kesin tarihin ise ilerleyen dönemde netleşeceğini ifade etti.

Bildiride, NATO’nun kolektif savunmanın temelini oluşturan Washington Antlaşması’nın 5. maddesine ve transatlantik bağa olan bağlılığını bir kez daha teyit ettiği belirtilerek, “Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır.” vurgusu yinelendi. İttifakın birlik, dayanışma ve kolektif gücünün bir milyardan fazla vatandaşın güvenliğinin temelini oluşturduğu ifade edildi.

NATO, Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdidi ile terörizmin oluşturduğu risklere karşı Lahey Savunma Taahhüdü’nün hayata geçirildiğini de açıkladı. Bu kapsamda Avrupa’daki müttefikler ve Kanada’nın yalnızca 2025 yılında temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar doların üzerinde artırdığı bildirildi.

Ankara Zirvesi’nin en dikkat çekici kararlarından biri ise savunma sanayiine yönelik yeni yatırım paketi oldu. Sonuç bildirisinde, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmalarının duyurulduğu belirtilirken, NATO’nun kolektif üretim kapasitesini genişletmek, savunma sanayiinde inovasyonu hızlandırmak ve sanayi ile daha yakın iş birliği geliştirmek amacıyla yeni adımlar atacağı açıklandı.

Bildiride ayrıca müttefik ülkeler arasındaki savunma ticaretini zorlaştıran engellerin kaldırılması yönündeki çalışmaların sürdürüleceği vurgulandı. NATO’nun mevcut ortaklık mekanizmalarından daha etkin yararlanarak savunma sanayiindeki üretim derinliğini ve iş birliğini en üst seviyeye çıkarmayı hedeflediği ifade edildi.

İttifakın geleceğine ilişkin vizyon da sonuç bildirisinde ayrıntılı şekilde yer aldı. NATO, “Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa” hedefi doğrultusunda modernize edilmiş bir ittifak yapısı inşa etmeyi amaçladığını açıklarken, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın ABD ile birlikte ittifakın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlendiği belirtildi.

NATO’nun caydırıcılık mimarisinin yalnızca konvansiyonel ve nükleer kabiliyetlerden oluşmadığına dikkat çekilen bildiride, uzay ve siber alanların da savunma mimarisinin ayrılmaz parçaları hâline geldiği ifade edildi. Bununla birlikte derin hassas vuruş kabiliyetleri, entegre hava ve füze savunma sistemleri, insansız sistemler, ileri teknoloji çözümleri ve istihbarat altyapısına yönelik yatırımların hızlandırılacağı kaydedildi.

Sonuç bildirisinde dikkat çeken başlıklardan biri de yapay zekâ oldu. NATO, müttefik ülkelerin birlikte çalışabilir transatlantik bir “muharebe bulutu” geliştirdiğini ve güçlü yapay zekâ modellerinin ittifakın operasyonel kabiliyetlerine entegre edilmeye başlandığını açıkladı.

Ukrayna’ya yönelik destek de zirvenin temel gündem maddeleri arasında yer aldı. NATO müttefikleri, Ukrayna’nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklemeye devam edeceklerini vurgularken, 2026 yılı için 70 milyar avroluk askerî teçhizat, eğitim ve yardım desteği taahhüdünde bulundu. Bildiride, 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin sürdürülmesine yönelik ulusal taahhütlerin teyit edildiği belirtildi.

İttifak ayrıca İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineleyerek, Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam olarak saygı göstermesi çağrısında bulundu.

Sonuç bildirisinin sonunda NATO liderleri, Ankara Zirvesi’ne ev sahipliği yapan Türkiye’ye teşekkür ederek, gösterilen misafirperverliğin ittifak dayanışmasına önemli katkı sağladığını ifade etti. Bildiride, bir sonraki NATO Zirvesi’nde yeniden bir araya gelme temennisi de paylaşıldı.