Türkiye ile Mısır arasındaki savunma sanayii iş birliği, insansız ve otonom sistemler alanında yeni bir aşamaya taşındı.

HAVELSAN ve Mısır’ın önemli sanayi kuruluşlarından Arab Organization for Industrialization (AOI), HAMZA-1 İHA için satış anlaşmasını 8-10 Eylül tarihlerinde düzenlenen El Alamein International Airshow 2026’da imzaladı.

HAVELSAN tarafından 9 Eylül’de yapılan açıklamaya göre HAMZA-1 sistemlerinin teslimatlarının önümüzdeki dönemde gerçekleştirilmesi bekleniyor. Ancak anlaşma kapsamında kaç adet sistemin teslim edileceği, sözleşmenin mali değeri ve teslimatların kesin takvimi açıklanmadı.

İş Birliği 2025’te Başladı

HAMZA-1’in ortaya çıkmasını sağlayan iş birliğinin temeli Ağustos 2025’te atıldı.

HAVELSAN ile AOI, 26 Ağustos 2025’te Mısır’da dikey kalkış ve iniş kabiliyetine sahip otonom insansız hava araçlarının ortak üretimini kapsayan stratejik iş birliği anlaşması imzaladı.

Anlaşmayla HAVELSAN’ın otonom sistemler alanındaki mühendislik ve teknoloji birikiminin AOI’nin Mısır’daki yerel üretim kabiliyetiyle bir araya getirilmesi amaçlandı.

HAMZA-1 de bu iş birliği kapsamında geliştirilen ilk sistemlerden biri oldu.

Program yalnızca Türkiye’den Mısır’a hazır bir insansız hava aracı ihracatına dayanmıyor. HAVELSAN’ın teknoloji ve mühendislik altyapısının Mısır’ın mevcut üretim kapasitesiyle birleştirildiği ortak üretim modeli uygulanıyor.

HAMZA-1 İlk Kez EDEX 2025’te Sergilendi

İş birliği kapsamında geliştirilen ilk HAMZA-1 sistemi, Aralık 2025’te Kahire’de düzenlenen EDEX 2025 savunma fuarında kamuoyuna tanıtıldı.

HAMZA-1, HAVELSAN ve AOI arasında imzalanan stratejik iş birliğinin somut ürünlerinden biri olarak sergilendi.

Programda HAVELSAN otonom sistemlere yönelik mühendislik ve teknoloji altyapısını sağlarken AOI, Mısır’daki yerel üretim kapasitesiyle projeye katkı sunuyor.

HAVELSAN’ın açıklamasına göre HAMZA-1, dikey kalkış ve iniş kabiliyetine sahip otonom insansız hava araçlarına yönelik iki şirket arasındaki iş birliği çerçevesinde geliştirildi.

Dikey kalkış ve iniş kabiliyeti, bu sınıftaki insansız hava araçlarının klasik pist altyapısına ihtiyaç duymadan daha sınırlı alanlardan görev yapabilmesine imkân sağlıyor.

Ortak Üretimden Satış Aşamasına Geçildi

El Alamein International Airshow’da imzalanan son anlaşmanın program açısından temel önemi ise HAMZA-1’in geliştirme ve ortak üretim sürecinden ticari aşamaya geçmesi oldu.

HAVELSAN ile AOI arasında 2025’te imzalanan ilk anlaşma, otonom insansız hava araçlarının Mısır’da ortak üretilmesini kapsıyordu.

Yeni anlaşmayla birlikte HAMZA-1 için doğrudan satış süreci başlatılmış oldu.

HAVELSAN, bu gelişmenin iki şirket arasındaki iş birliğini ortak üretim faaliyetlerinden ticari anlaşma boyutuna taşıdığını belirtti.

Anlaşma kapsamında HAMZA-1 sistemlerinin teslimatlarının önümüzdeki dönemde yapılması planlanıyor.

Bununla birlikte HAVELSAN’ın açıklamasında satış anlaşmasının nihai kullanıcısına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Bu nedenle anlaşmanın doğrudan Mısır Silahlı Kuvvetlerine yapılmış bir HAMZA-1 tedariki olarak değerlendirilmesi için henüz yeterli bilgi bulunmuyor.

Mısır’da Yerel Üretim Modeli

HAMZA-1 programının öne çıkan unsurlarından biri Mısır’daki yerel üretim modeli.

AOI, Mısır’ın savunma ve sanayi altyapısında önemli rol üstlenen devlet kuruluşları arasında bulunuyor. Kuruluş, farklı sektörlerde üretim yapan fabrikaları ve şirketleri bünyesinde barındırıyor.

HAVELSAN ile yürütülen modelde de AOI’nin yerel üretim altyapısının kullanılması öngörülüyor.

Bu yaklaşım, HAMZA-1’in yalnızca Türkiye’de geliştirilerek Mısır’a ihraç edilen bir ürün olmasından farklı bir yapı ortaya koyuyor. Program, teknoloji ve mühendislik kabiliyetleriyle yerel üretim kapasitesinin aynı proje altında birleştirilmesini temel alıyor.

HAVELSAN da uluslararası pazarlardaki büyüme stratejisinde ortak üretim ve yerlileştirme modellerine ağırlık veriyor.

Şirket, kendi teknolojilerinin farklı ülkelerdeki üretim kabiliyetleriyle birleştirilmesini ve bu iş birlikleri üzerinden ortak geliştirilen ürünlerin uluslararası pazarlara sunulmasını hedefliyor.

Üçüncü Ülke Pazarları da Hedefleniyor

HAVELSAN’ın açıklamasında HAMZA-1 programının yalnızca Türkiye ve Mısır arasındaki üretim ilişkisi açısından değil, uluslararası pazarlara yönelik ortak çözümler geliştirilmesi bakımından da değerlendirildiği belirtiliyor.

İki şirketin yerel üretim ve otonom sistem kabiliyetlerini birleştirmesi, ilerleyen dönemde HAMZA-1 ve benzeri sistemlerin farklı ülkelere sunulabilmesine yönelik bir altyapı oluşturabilir.

Ancak mevcut satış anlaşmasının üçüncü bir ülkeye yönelik olduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.

HAVELSAN’ın HAMZA-1 programındaki yaklaşımı, şirketin insansız sistemler alanında geliştirdiği otonomi teknolojilerinin uluslararası ortak üretim modellerine aktarılması açısından da dikkat çekiyor.

Şirket Türkiye’de insansız kara ve hava araçlarının birlikte görev yapabilmesine yönelik dijital birlik ve sürü otonomisi teknolojileri üzerinde çalışmalar yürütüyor.

HAMZA-1 programıyla ise bu alandaki mühendislik ve otonom sistem tecrübesinin Mısır’daki yerel üretim kabiliyetiyle bir araya getirildiği bir model uygulanıyor.

Türkiye-Mısır Savunma İş Birliği Genişliyor

HAMZA-1 için imzalanan satış anlaşması, Türkiye ile Mısır arasında son dönemde genişleyen savunma sanayii iş birliğinin insansız sistemler ayağındaki gelişmelerden biri oldu.

İki ülkenin savunma şirketleri arasında ortak üretim, teknoloji transferi ve yerelleştirmeye yönelik temaslar artarken Mısır’daki üretim altyapısının Türk savunma şirketlerinin teknolojileriyle birleştirilmesine yönelik yeni modeller üzerinde çalışılıyor.

HAVELSAN ve AOI arasındaki HAMZA-1 programı da bu yaklaşımın somut örneklerinden birini oluşturuyor.

Ağustos 2025’te imzalanan stratejik iş birliği anlaşmasıyla başlayan süreç, Aralık 2025’te ilk HAMZA-1’in EDEX’te tanıtılmasıyla devam etti. Eylül 2026’da imzalanan satış anlaşmasıyla program ticari aşamaya geçti.

Bundan sonraki süreçte HAMZA-1 sistemlerinin teslimatlarının gerçekleştirilmesi bekleniyor. Satış miktarı, sözleşme bedeli, nihai kullanıcı ve teslimat takvimine ilişkin ayrıntılar ise henüz açıklanmadı.

MKE Genel Müdürü İlhami Keleş, Mısır’ın El Alamein kentinde düzenlenen El Alamein Uluslararası Havacılık Fuarı’nda şirketin ülkedeki faaliyetlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

MKE’nin Mısır’ı yalnızca ürün satılacak bir pazar olarak değerlendirmediğini belirten Keleş, iki ülke arasında ortak üretim ve teknoloji transferine dayanan bir iş birliği modeli üzerinde çalışıldığını söyledi.

Kahire’de “Zafer” Şirketi Kuruldu

MKE’nin Mısır’daki yeni yapılanmasının merkezinde Kahire’de kurulan Zafer şirketi bulunuyor.

Mısır hukukuna göre kurulan şirketin hisselerinin tamamı MKE’ye ait olacak. Zafer, MKE’nin ülkedeki ticari faaliyetlerini yürütmesinin yanı sıra Mısırlı şirketlerle kurulacak ortak girişimlerde de rol üstlenecek.

Planlamaya göre Mısır’da oluşturulacak ortak üretim tesislerindeki ortaklıklar Zafer üzerinden gerçekleştirilecek.

Böylece MKE, Mısır’daki faaliyetlerini doğrudan kendi tüzel kişiliği üzerinden yürütebilecek bir yapıya kavuşmuş olacak.

MKE daha önce Azerbaycan’da da benzer şekilde kendi tüzel kişiliği üzerinden faaliyet göstermeye başlamıştı. Şirket, Mısır’daki yeni yapılanmayla bu modeli başka bir bölgesel pazara taşıyor.

Zafer’in faaliyet alanının yalnızca Mısır’la sınırlı kalması planlanmıyor. Şirketin MKE’nin Afrika ve Körfez ülkelerine yönelik ticari faaliyetlerine ve kurulabilecek yeni ortaklıklara da katkı sağlaması hedefleniyor.

Mısır’a TOLGA Satışı Yapıldı

MKE’nin Mısır’daki faaliyetlerine ilişkin açıklanan bir diğer önemli gelişme ise TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi oldu.

Keleş, Mısır’ın TOLGA ile ilgilendiğini ve sisteme yönelik ilk satışın gerçekleştirildiğini açıkladı.

İlk satışın TOLGA’nın Mısır envanterine girmesi amacıyla sembolik ölçekte gerçekleştirildiğini belirten Keleş, satışların devamının gelmesinin beklendiğini ifade etti.

MKE ayrıca sistemi yalnızca Türkiye’den ihraç etmeyi değil, Mısır’ın mevcut savunma sanayii altyapısıyla birlikte üretmeyi planlıyor.

Mısır’ın askerî araç üretim kabiliyeti bulunuyor. Planlanan modelde Mısır’ın üreteceği araçlarla MKE’nin kule, komuta kontrol, hard-kill ve soft-kill çözümlerinin bir araya getirilmesi öngörülüyor.

Böylece TOLGA’nın farklı bileşenlerini içeren müşterek bir üretim modeli oluşturulması hedefleniyor.

TOLGA 3 Bin Metrenin Altındaki Katmanı Koruyor

MKE tarafından geliştirilen TOLGA, Türkiye’nin Çelik Kubbe hava savunma mimarisinde 3 bin metre ve altındaki irtifa katmanının korunmasına yönelik geliştirilen yakın hava savunma sistemi olarak görev yapıyor.

Sistem özellikle insansız hava araçları ve benzeri alçak irtifa tehditlerine karşı hem elektronik hem de kinetik önleme seçeneklerini aynı mimari içerisinde bir araya getiriyor.

TOLGA’nın soft-kill katmanında radar tarafından tespit edilen tehditler elektronik karıştırma sistemiyle etkisiz hâle getirilebiliyor.

Hard-kill katmanında ise 12,7 milimetre, 20 milimetre ve 35 milimetre silah sistemleri ile MKE tarafından geliştirilen anti-dron mühimmatları kullanılıyor.

MKE’nin açıkladığı teknik verilere göre sistemdeki mobil radar istasyonu, elektro-optik sistem ve elektronik karıştırıcı 10 kilometreye kadar takip ve izleme gerçekleştirebiliyor.

35 milimetrelik TOLGA Silah Sistemi 3 bin metreye, 20 milimetrelik sistem bin metreye ve 12,7 milimetrelik silah sistemleri ise 300 metreye kadar hava hedeflerine karşı kullanılabiliyor.

Sistem kara birliklerinin korunması, kritik tesis ve üs savunması, hareketli konvoyların korunması ve deniz platformlarının yakın hava savunması gibi farklı görevler için geliştirildi.

Mısır İle Mühimmat ve Patlayıcı Üretimi

MKE ile Mısır arasındaki iş birliği TOLGA ile sınırlı değil.

MKE ile Mısır Askeri Üretim Bakanlığı arasında 2 Eylül’de Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’da düzenlenen Balkan Kalkanı Savunma Sanayii Fuarı ve Zirvesi kapsamında savunma sanayii iş birliğine yönelik mutabakat zaptı imzalandı.

Mısır’ın resmî kaynaklarına göre anlaşma, Mısır Askeri Üretim Bakanlığına bağlı Heliopolis Chemical Industries Company (Factory 81) ve Helwan Engineering Industries Company (Factory 99) ile MKE arasında gerçekleştirildi.

Mutabakat; patlayıcı maddeler başta olmak üzere farklı savunma sanayii ürünlerinin ortak üretimini, geliştirilmesini ve iki taraf arasındaki teknik iş birliğinin genişletilmesini kapsıyor.

Keleş’in son açıklamasına göre taraflar enerjetik ve patlayıcı malzemelerin yanı sıra çeşitli mühimmat ekipmanlarının birlikte üretilmesi üzerinde çalışıyor.

Mısır tarafı da anlaşmanın iki ülkenin mevcut üretim ve teknolojik altyapılarından yararlanılmasını ve teknik tecrübe paylaşımını amaçladığını açıkladı.

Ürün İhracatından Teknoloji Transferine

MKE’nin Mısır’daki yeni yapılanması, şirketin uluslararası faaliyetlerinde ürün ihracatının yanında yerel üretim ve teknoloji transferine verdiği ağırlığı da gösteriyor.

Keleş, birçok ülkenin savunma ürünlerini kendi topraklarında üretmek istediğine işaret ederek MKE’nin uzun yıllara dayanan mühimmat ve silah üretim tecrübesinin bu süreçte önemli bir ihracat unsuruna dönüştüğünü belirtti.

Bu kapsamda şirket yalnızca nihai ürün satışı yerine üretim altyapısı, mühendislik tecrübesi ve teknoloji transferini içeren modeller üzerinde de çalışıyor.

MKE’nin benzer modeller için farklı ülkelerle temasları devam ediyor.

Şirket Kanada’da ortak girişim kurulmasına yönelik süreçler yürütürken ABD’de yeni yatırımlar üzerinde görüşmeler gerçekleştirmeyi planlıyor. Malezya ve Endonezya’da da çeşitli çalışmalar sürdürülüyor.

MKE’nin Malezya’da katıldığı bir ihale kapsamında yerel üretim ve lokalizasyon seçeneği de bulunuyor.

Mısır Afrika ve Körfez İçin Üretim Merkezi Olabilir

Mısır’daki model ise MKE’nin uluslararası genişleme planında daha kapsamlı bir yapıya işaret ediyor.

Kahire’de doğrudan MKE’ye ait Zafer şirketinin kurulması, Mısır Askeri Üretim Bakanlığıyla ortak üretim anlaşmasının imzalanması ve TOLGA’nın ülkeye satılmasının ardından sistem için müşterek üretim modelinin gündeme gelmesi, iş birliğinin doğrudan ihracatın ötesine taşındığını gösteriyor.

Planlanan yapıda Mısır’ın mevcut askerî araç üretim altyapısının MKE’nin silah, mühimmat, komuta kontrol ve hava savunma teknolojileriyle birleştirilmesi öngörülüyor.

Bu modelin hayata geçirilmesi durumunda Mısır’daki üretim altyapısının yalnızca ülkenin ihtiyaçları için değil, üçüncü ülke pazarlarına yönelik faaliyetlerde de kullanılması mümkün olabilecek.

MKE yönetimi de Zafer şirketi ve kurulması planlanan ortak girişimler üzerinden Afrika’nın yanı sıra Körfez ülkelerine yönelik ticari altyapı oluşturmayı hedeflediğini açıkça belirtiyor.

MKE’nin Mısır’daki yeni yapılanmasında bundan sonraki aşamayı Zafer üzerinden kurulacak ortak girişimlerin yapısı, TOLGA’nın müşterek üretim modelinin ayrıntıları ve mühimmat ile enerjetik malzemelere yönelik ortak üretim projelerinin hayata geçirilmesi oluşturacak.