16 FPV Dronla Havalandı

Baykar’ın 4 Kasım 2026 tarihinde duyurduğu test faaliyeti, Keşan Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Bayraktar TB2, kanatlarının altında taşınan 16 Skydagger FPV kamikaze dronla havalanarak belirlenen test sahasına intikal etti.

Görev bölgesine ulaşılmasının ardından taşınan dronlardan ikisi havada serbest bırakıldı. Bayraktar TB2 üzerinden kurulan haberleşme bağlantısı aracılığıyla kontrol edilen FPV dronlar, operatörlerin yönlendirmesiyle belirlenen hedefleri vurdu.

Test görüntülerinde, platformun her iki kanadının altında sekizer FPV dron taşıdığı ve serbest bırakılan araçların hedeflere yöneldiği görüldü.

Baykar’ın açıklamasında, faaliyetin Bayraktar TB2’ye değişen muharebe sahası koşullarına uygun yeni kabiliyetler kazandırılması kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi.

Bayraktar TB2 Taşıyıcı Platform Olarak Kullanıldı

Testin öne çıkan yönü, Bayraktar TB2’nin doğrudan kendi mühimmatıyla hedefe taarruz etmek yerine daha küçük insansız hava araçlarını görev bölgesine taşıyarak serbest bırakması oldu.

Bir büyük insansız hava aracının daha küçük dronları taşıdığı bu yaklaşım, uluslararası savunma literatüründe taşıyıcı ana platform veya mothership konsepti olarak tanımlanıyor.

Bu kullanım biçiminde taşıyıcı platform, küçük dronların görev alanına ulaştırılmasını sağlarken uygun haberleşme altyapısıyla operatör ve dron arasındaki bağlantıyı da destekleyebiliyor.

Bayraktar TB2 ile gerçekleştirilen testte de FPV dronların kontrolü için SİHA üzerinden kurulan bağlantı kullanıldı.

Böylece platformun yalnızca mühimmat taşıyan bir hava aracı olarak değil, başka insansız sistemlerin görevlerini destekleyen bir unsur olarak da kullanılmasına yönelik uygulama gösterildi.

Haberleşme Bağlantısı Üzerinden Kontrol Sağlandı

FPV, İngilizce First Person View ifadesinin kısaltması olarak kullanılıyor. Bu sistemlerde operatör, dron üzerindeki kameradan aktarılan görüntü aracılığıyla aracı yönlendirebiliyor.

FPV dronların kullanımında haberleşme bağlantısı, görev mesafesi ve sinyal sürekliliği önemli teknik unsurlar arasında bulunuyor.

Bayraktar TB2’nin taşıyıcı olarak kullanıldığı testte, havada bırakılan dronlar platform üzerinden sağlanan bağlantıyla kontrol edildi.

Bu yaklaşım, FPV dronların doğrudan kalkış noktasından hedef bölgesine uçurulması yerine başka bir hava aracıyla taşınmasına imkân tanıyor.

Bununla birlikte Baykar’ın 4 Kasım tarihli açıklamasında, yeni konfigürasyonun azami görev menzili, dronların bırakıldıktan sonraki uçuş süresi veya aynı anda kaç FPV dronun kontrol edilebildiğine ilişkin ayrıntılı teknik veriler paylaşılmadı.

Değişen Muharebe Sahasına Yönelik Yeni Kabiliyet

FPV dronlar, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında farklı görevlerde yaygın biçimde kullanılan insansız sistemler arasında yer aldı.

Bu sistemlerin daha büyük hava araçlarıyla taşınması, küçük dronların görev bölgesine ulaştırılması ve haberleşme bağlantılarının desteklenmesi bakımından geliştirilen yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor.

Bayraktar TB2’nin Skydagger FPV dronlarla gerçekleştirdiği test de bu kullanım yaklaşımının Türkiye’de geliştirilen bir SİHA platformuna uygulanmasını gösterdi.

Test kapsamında 16 dronun taşınabilmesi ve bunlardan ikisinin havada bırakılarak hedeflere yönlendirilmesi doğrulandı. Ancak faaliyetin, 16 dronun tamamının aynı görevde kullanıldığı bir toplu taarruz denemesi olduğu açıklanmadı.

Ayrıca bu kabiliyetin Bayraktar TB2’nin standart görev konfigürasyonuna ne zaman dâhil edileceğine veya operasyonel kullanıma alınmasına ilişkin bir takvim duyurulmadı.

Baykar’ın İhracat Faaliyetleri Sürüyor

Baykar, insansız hava araçlarının geliştirilmesi ve ihracatı alanındaki faaliyetlerini sürdürüyor.

Şirketin açıkladığı verilere göre Baykar, 2025 yılında 2,2 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşarak kendi ihracat rekorunu yeniledi.

Baykar ayrıca Bayraktar TB2 için 36, Bayraktar AKINCI için 16 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladığını ve iki platform kapsamında toplam 39 ülkeye ulaştığını bildirdi.

Şirketin mevcut platformlarına yeni görev kabiliyetleri kazandırmaya yönelik çalışmaları da devam ediyor.

Bayraktar TB2’nin Skydagger FPV dronlarla gerçekleştirdiği son test, bu çalışmaların bir parçası olarak platformun farklı insansız sistemlerle birlikte kullanımına yönelik yeni bir uygulamayı ortaya koydu.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) ateş gücünü sergilemek amacıyla Ankara’nın Polatlı ilçesinde düzenlenen Ateş Serbest-2026 Tatbikatı’nda, Baykar tarafından geliştirilen altı farklı insansız platform ve mühimmat sistemi görev aldı.

Baykar’ın 15 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamaya göre tatbikata Bayraktar AKINCI Taarruzi İnsansız Hava Aracı (TİHA), Bayraktar TB2 Silahlı İnsansız Hava Aracı (SİHA), K2 Kamikaze İHA, SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat, Bayraktar KALKAN Dikey İniş Kalkışlı İnsansız Hava Aracı (DİHA) ve KEMANKEŞ 1 Yapay Zekâ Tabanlı Mini Seyir Füzesi katıldı.

Tatbikat kapsamında otonom sürü harekâtı, hedef tespiti ve takibi, hassas vuruş ve ağ merkezli görev yönetimine yönelik faaliyetler gerçekleştirildi.

5 K2 Kamikaze İHA, 20 SİVRİSİNEK’i Koordine Etti

Tatbikatın öne çıkan faaliyetlerinden biri, K2 Kamikaze İHA ile SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat’ın birlikte gerçekleştirdiği otonom sürü görevi oldu.

Tatbikat kapsamında havalanan 5 K2 Kamikaze İHA, yer kontrol istasyonuyla kurdukları bağlantı üzerinden 20 SİVRİSİNEK’ten oluşan sürünün kontrolünü ve koordinasyonunu sağladı.

Havada otonom olarak görev yapan SİVRİSİNEK’ler, belirlenen görev planı doğrultusunda hareket etti.

Sürü içerisindeki 10 SİVRİSİNEK, ana gruptan ayrılarak belirlenen hedef noktalarına yöneldi.

Ardından salvo dalış gerçekleştiren mühimmatlar, hedefleri tam isabetle imha etti.

Baykar’ın açıklamasına göre bu faaliyet sırasında K2 platformları ile SİVRİSİNEK mühimmatları arasında koordineli görev yönetimi gerçekleştirildi.

Böylece farklı insansız sistemlerin aynı görev kapsamında birlikte çalışmasına yönelik kabiliyetler tatbikat sahasında sergilendi.

SİVRİSİNEK’in Sürü Harekâtı Kabiliyeti Sergilendi

Baykar tarafından geliştirilen SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat, Ateş Serbest-2026 kapsamında gerçekleştirilen otonom sürü görevinin saldırı unsuru olarak kullanıldı.

Tatbikatta 20 SİVRİSİNEK’ten oluşan sürünün havadaki hareketi, 5 K2 Kamikaze İHA tarafından koordine edildi.

Sürüden ayrılan 10 mühimmatın eş zamanlı görev planı doğrultusunda hedeflere salvo dalış gerçekleştirmesiyle sistemin koordineli saldırı kabiliyeti gösterildi.

Baykar, tatbikat sırasında gerçekleştirilen faaliyetin otonom sürü harekâtı kapsamında tamamlandığını açıkladı.

Şirketin paylaştığı bilgilerde, 20 SİVRİSİNEK’in tamamının hedeflere saldırdığı belirtilmedi. Hedefleri imha eden mühimmat sayısı 10 olarak açıklandı.

Diğer 10 mühimmatın görevine ilişkin ayrıca bir atış sonucu paylaşılmadı.

Bayraktar KALKAN Yeni Elektro-Optik Sistemle Görev Yaptı

Tatbikatta Bayraktar KALKAN DİHA da hedef tespit ve takip faaliyetlerine katıldı.

KALKAN, Baykar tarafından geliştirilen BG-180 3E Üç Eksen Stabilizasyonlu Elektro-Optik Sistemi’ni kullanarak görev gerçekleştirdi.

Şirketin açıklamasına göre BG-180 3E, tatbikatta ilk kez kullanıldı.

Yeni elektro-optik sistemle hedeflerin tespiti, takibi ve kontrolü başarıyla gerçekleştirildi.

Bayraktar KALKAN DİHA, dikey kalkış ve iniş yapabilen insansız hava aracı yapısıyla keşif ve gözetleme görevlerine yönelik geliştirilen platformlar arasında bulunuyor.

Tatbikatta kullanılan BG-180 3E sistemi ise hava aracının hedefleri görüntülemesine ve takip etmesine yönelik görevlerde kullanıldı.

Baykar, KALKAN’ın söz konusu faaliyetleri başarıyla tamamladığını bildirdi.

AKINCI Dört Farklı Mühimmatla Hedefleri Vurdu

Ateş Serbest-2026 Tatbikatı’na iki Bayraktar AKINCI TİHA katıldı.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan AKINCI, tatbikat kapsamında farklı mühimmatlarla atış gerçekleştirdi.

Baykar’ın açıklamasına göre AKINCI, TEBER, TOLUN, MAM-L TV ve MAM-T mühimmatlarını kullanarak belirlenen hedefleri başarıyla vurdu.

Tatbikatta kullanılan mühimmatlar, farklı görev ve hedef ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmiş sistemlerden oluştu.

TEBER, klasik hava bombalarına hassas vuruş kabiliyeti kazandırmak amacıyla geliştirilen bir güdüm kiti olarak kullanılıyor.

TOLUN, hassas güdümlü mühimmat ailesinde yer alırken MAM-L ve MAM-T, insansız hava araçlarının farklı hedeflere yönelik atışlarında kullanılan mühimmatlar arasında bulunuyor.

AKINCI’nın tatbikatta gerçekleştirdiği atışlarda MAM-L’nin televizyon arayıcı başlıklı MAM-L TV sürümü kullanıldı.

Baykar, dört farklı mühimmatla gerçekleştirilen atışların başarılı olduğunu açıkladı.

Ancak şirketin yayımladığı bilgilerde her mühimmatın hangi mesafeden bırakıldığına veya atışların irtifasına ilişkin ayrıntılı teknik veriler paylaşılmadı.

İkinci AKINCI MURAD AESA Radarıyla Hedef Tespiti Yaptı

Tatbikata katılan ikinci Bayraktar AKINCI ise farklı bir görev üstlendi.

Çorlu’dan havalanan AKINCI, üzerinde bulunan MURAD Aktif Elektronik Taramalı Dizi (AESA) Radarı ile hava ve kara hedeflerinin tespitini gerçekleştirdi.

Baykar’ın açıklamasına göre radarın hedef tespit kabiliyeti tatbikat kapsamında başarıyla sergilendi.

MURAD AESA Radarı, ASELSAN tarafından geliştirilen ve farklı hava platformlarına entegre edilmek üzere tasarlanan radar sistemleri arasında bulunuyor.

Elektronik tarama teknolojisi kullanan sistem, hava ve kara hedeflerinin tespit ve takibine yönelik görevlerde kullanılabiliyor.

Ateş Serbest-2026’da Çorlu’dan havalanan AKINCI’nın radar görevini gerçekleştirmesiyle tatbikata katılan iki AKINCI farklı görevlerde kullanılmış oldu.

İlk AKINCI çeşitli mühimmatlarla hedeflere atış gerçekleştirirken ikinci platform MURAD AESA Radarı üzerinden hedef tespiti yaptı.

Bayraktar TB2’den KEMANKEŞ 1 Atışı

Tatbikat kapsamında Bayraktar TB2 SİHA da silahlı görev gerçekleştirdi.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan Bayraktar TB2’den KEMANKEŞ 1 Yapay Zekâ Tabanlı Mini Seyir Füzesi ateşlendi.

Baykar’ın açıklamasına göre KEMANKEŞ 1, belirlenen hedefi başarıyla vurdu.

Baykar tarafından geliştirilen KEMANKEŞ 1, insansız hava araçlarından fırlatılabilen mini seyir füzesi olarak tasarlandı.

Sistem, yapay zekâ destekli hedefleme teknolojileriyle donatılmış mühimmat ailesinin bir üyesi olarak geliştiriliyor.

Ateş Serbest-2026’da gerçekleştirilen atışta KEMANKEŞ 1’in Bayraktar TB2 üzerinden kullanılmasıyla platform ve mühimmatın birlikte görev yapma kabiliyeti sergilendi.

Şirket, atışın başarılı olduğunu bildirirken hedefin niteliği, fırlatma mesafesi ve uçuş süresine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Tatbikat sırasında Bayraktar AKINCI ve Bayraktar TB2 platformları ayrıca selamlama geçişi gerçekleştirdi.

Ağ Merkezli Görev Yönetimi Sergilendi

Baykar’ın Ateş Serbest-2026’ya katılan platformları, tatbikat kapsamında farklı görevler üstlendi.

K2 Kamikaze İHA ve SİVRİSİNEK sistemleri otonom sürü harekâtı gerçekleştirirken Bayraktar KALKAN DİHA, yeni elektro-optik sistemiyle hedef tespit ve takip görevlerini yerine getirdi.

Bayraktar AKINCI platformlarından biri TEBER, TOLUN, MAM-L TV ve MAM-T mühimmatlarıyla hedefleri vurdu.

Diğer AKINCI ise MURAD AESA Radarı ile hava ve kara hedeflerinin tespitini gerçekleştirdi.

Bayraktar TB2’den ateşlenen KEMANKEŞ 1 de belirlenen hedefi başarıyla imha etti.

Baykar, bu faaliyetlerin ağ merkezli muharebe ortamında eş zamanlı görev yönetimi, otonom sürü harekâtı, hedef tespiti ve hassas vuruş kabiliyetlerini kapsadığını açıkladı.

Şirket tarafından geliştirilen platformların tatbikat kapsamında kendilerine verilen görevleri başarıyla tamamladığı bildirildi.

Ateş Serbest-2026’da Altı Farklı Sistem Görev Aldı

Ankara’nın Polatlı ilçesinde gerçekleştirilen Ateş Serbest-2026 Tatbikatı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin envanterindeki farklı silah ve sistemlerin kabiliyetlerinin sergilendiği faaliyetlere sahne oldu.

Baykar, tatbikata altı farklı platform ve mühimmat sistemiyle katıldı.

Tatbikatta 5 K2 Kamikaze İHA’nın 20 SİVRİSİNEK’i koordine ettiği otonom sürü görevinde 10 mühimmat hedefleri imha etti.

Bayraktar KALKAN, ilk kez kullanılan BG-180 3E elektro-optik sistemiyle hedef tespit ve takip faaliyetlerini gerçekleştirdi.

İki Bayraktar AKINCI’dan biri farklı mühimmatlarla hedefleri vururken diğeri MURAD AESA Radarı ile hava ve kara hedeflerini tespit etti.

Bayraktar TB2 ise KEMANKEŞ 1 Mini Seyir Füzesi ile başarılı bir atış gerçekleştirdi.

Baykar, tatbikata katılan bütün platformlarının kendilerine verilen görevleri başarıyla tamamladığını açıkladı.

TUSAŞ ve ASELSAN, 14 Ekim 2026 tarihinde yaptıkları açıklamalarla AKSUNGUR’dan gerçekleştirilen ilk TOLUN P atışının başarıyla sonuçlandığını duyurdu.

Yüksek faydalı yük kapasitesi ve uzun havada kalış süresiyle öne çıkan AKSUNGUR, farklı görev ihtiyaçlarına yönelik mühimmat ve faydalı yükleri taşıyabilecek şekilde geliştirildi.

Son testle birlikte platformun hassas güdümlü mühimmat kullanma kabiliyetleri kapsamında yeni bir aşama tamamlandı.

TOLUN P İlk Testte Hedefi Vurdu

TUSAŞ tarafından paylaşılan bilgilere göre AKSUNGUR’un gerçekleştirdiği atışlı test faaliyetinde TOLUN P mühimmatı kullanıldı.

İnsansız hava aracından bırakılan mühimmat, belirlenen hedefe tam isabet sağladı.

ASELSAN da testin ardından yaptığı açıklamada TOLUN’un entegre edildiği hava platformlarına bir yenisinin eklendiğini bildirdi.

Şirket, sığınak delici TOLUN P’nin AKSUNGUR’dan gerçekleştirilen ilk test atışında hedefi başarıyla vurduğunu doğruladı.

Böylece AKSUNGUR ile TOLUN P arasındaki mühimmat entegrasyonu kapsamında gerçekleştirilen ilk atışlı test başarıyla tamamlanmış oldu.

Açıklamalarda testin gerçekleştirildiği irtifa, mühimmatın bırakılma mesafesi ve hedefin teknik özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

TOLUN P Sert ve Yumuşak Kara Hedeflerine Karşı Kullanılabiliyor

ASELSAN tarafından geliştirilen TOLUN P, hava platformlarından kullanılmak üzere tasarlanan güdümlü bir tam atım mühimmatı olarak öne çıkıyor.

Sığınak delici özelliğe sahip mühimmat, sert ve yumuşak kara hedeflerine karşı kullanılabiliyor.

TOLUN P’nin çoklu taşıma salanı aracılığıyla bırakılabilmesi, uygun hava platformlarında birden fazla mühimmatın taşınmasına yönelik entegrasyon imkânı sunuyor.

Güdümlü mühimmatların insansız hava araçlarına entegrasyonu, bu platformların yalnızca istihbarat, gözetleme ve keşif faaliyetlerinde değil, belirlenen hedeflere yönelik hassas taarruz görevlerinde de kullanılabilmesini sağlıyor.

AKSUNGUR’un TOLUN P ile gerçekleştirdiği ilk başarılı atış, platformun mevcut görev ve mühimmat seçeneklerinin genişletilmesi açısından yeni bir gelişme olarak kayıtlara geçti.

AKSUNGUR Çok Amaçlı Görev Kabiliyetini Genişletiyor

TUSAŞ tarafından geliştirilen AKSUNGUR, yüksek faydalı yük kapasitesine sahip bir insansız hava aracı olarak uzun süreli görevler için tasarlandı.

Platform, gündüz ve gece koşullarında kesintisiz istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri gerçekleştirebilecek şekilde çeşitli faydalı yükler ve mühimmatlarla donatılabiliyor.

Uzun havada kalış süresi, AKSUNGUR’un geniş alanların gözetlenmesi ve uzun süreli operasyonel faaliyetlerde kullanılması açısından önemli bir özellik oluşturuyor.

Farklı mühimmatların platforma entegre edilmesi ise görev ihtiyaçlarına göre silah konfigürasyonunun çeşitlendirilmesine imkân tanıyor.

TOLUN P’nin AKSUNGUR’dan başarıyla ateşlenmesiyle birlikte platformun kullanabildiği güdümlü mühimmat ailesi genişlemiş oldu.

Yerli Platform ve Yerli Mühimmat Bir Arada

AKSUNGUR ile TOLUN P’nin bir araya getirilmesi, Türkiye’nin insansız hava araçları ve hassas güdümlü mühimmat alanındaki yerli üretim kabiliyetlerinin ortak bir platformda kullanılmasına yönelik çalışmalara yeni bir örnek oluşturdu.

TUSAŞ tarafından geliştirilen hava platformu ile ASELSAN üretimi mühimmatın ilk atışlı testinin başarıyla tamamlanması, iki yerli savunma sanayii ürününün birlikte kullanımına yönelik önemli bir aşama oldu.

Testin ardından AKSUNGUR’un TOLUN P mühimmatıyla operasyonel kullanımına ilişkin takvim veya yeni test faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Bununla birlikte açıklanan sonuç, AKSUNGUR’un farklı hedef türlerine yönelik hassas taarruz görevlerinde kullanılabilecek mühimmat seçeneklerinin genişletilmesi bakımından önemli bir gelişme olarak öne çıktı.

Baykar tarafından 22 Eylül’de yapılan paylaşımda, Bayraktar TB3’ün denizaltı savunma harbi kapsamında “onboard sonobuoy processing” kabiliyetine yer verildi. Tatbikat sırasında TCG ANADOLU’dan havalanan TB3’ün iki sonobuoy atışını başarıyla gerçekleştirdiği ve bir deniz karakol uçağıyla müşterek görev yaptığı bildirildi.

Gerçekleştirilen faaliyet, Bayraktar TB3’ün daha önce keşif, gözetleme, hassas taarruz ve insansız deniz araçlarıyla müşterek harekât görevlerinde sergilediği kabiliyetlerin denizaltı savunma harbine doğru genişletilmesi açısından yeni bir aşama oluşturuyor.

Sonobuoy ile Denizaltı Tespiti

Sonobuoy sistemleri, denizaltı savunma harbinin temel sensör unsurları arasında bulunuyor. Hava araçlarından denize bırakılan bu sistemler, su altındaki akustik faaliyetleri tespit ederek elde edilen verileri görevdeki hava ve deniz unsurlarına aktarabiliyor.

Denizaltı savunma harbinde sonobuoy bırakma ve bunlardan elde edilen verileri değerlendirme görevleri geleneksel olarak deniz karakol uçakları ve deniz helikopterleri tarafından gerçekleştiriliyor. İnsansız hava araçlarının bu göreve dahil edilmesi ise özellikle uzun havada kalış süresi ve insanlı platformların görev yükünün azaltılması açısından yeni seçenekler sunuyor.

Bayraktar TB3’ün gerçekleştirdiği son testte dikkat çeken unsurlardan biri de Baykar’ın “onboard sonobuoy processing” ifadesini kullanması oldu. Bu ifade, platformun görevinin yalnızca sonobuoyları belirlenen bölgeye bırakmakla sınırlı olmadığını, sonobuoylardan elde edilen verilerin hava aracında işlenmesine yönelik bir kabiliyetin de geliştirildiğini gösteriyor.

Böylece TB3, denizaltı savunma harbinde yalnızca sonobuoy taşıyan ve bırakan bir platformdan, sensörlerden gelen verilerin görev sırasında değerlendirilmesine katkı sağlayabilecek bir hava aracına doğru ilerliyor.

Deniz Karakol Uçağıyla Müşterek Görev

Testin bir diğer önemli boyutunu Bayraktar TB3 ile deniz karakol uçağının birlikte görev yapması oluşturdu.

Deniz karakol uçakları geniş deniz alanlarında denizaltıların tespiti ve takibinde önemli görevler üstleniyor. TB3 gibi uzun süre havada kalabilen insansız platformların bu yapıya dahil edilmesi, insanlı ve insansız hava araçlarının aynı denizaltı savunma harbi ağı içerisinde birlikte kullanılabilmesine yönelik yeni bir operasyonel model oluşturabilir.

Bu yapı içerisinde insansız hava araçları belirli bölgelere sonobuoy bırakılması, uzun süreli gözetleme ve sensör verilerinin aktarılması gibi görevleri üstlenirken, deniz karakol uçakları daha geniş görev paketlerini yerine getirebilir.

Gerçekleştirilen testin operasyonel kullanıma yönelik hangi konfigürasyonla devam edeceği ve sistemin Deniz Kuvvetleri envanterindeki diğer denizaltı savunma harbi unsurlarıyla nasıl entegre edileceğine ilişkin ayrıntılar ise henüz açıklanmadı.

Sonobuoy Entegrasyonu Daha Önce Sergilenmişti

Bayraktar TB3’ün denizaltı savunma harbi görevlerine yönelik hazırlığı daha önce kamuoyuna yansımıştı.

Ağustos 2026’da düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında Bayraktar TB3, sonobuoy taşıma ve bırakma sistemleriyle birlikte sergilenmişti. Böylece platformun gelecekte denizaltı savunma harbi görevlerinde kullanılmasına yönelik çalışmalar ilk kez daha görünür hale gelmişti.

ASELSAN tarafından geliştirilen ASELBUOY sistemi de aynı etkinlikte kamuoyuna gösterilmişti. Pasif yönlü sonobuoy olarak geliştirilen ASELBUOY, su altındaki akustik sinyalleri algılayarak elde edilen verileri RF veri bağlantısı üzerinden aktarabiliyor. ASELBUOY POD ise sonobuoyların hava platformlarından taşınması ve denize bırakılması için geliştirilen modüler bir sistem olarak öne çıkıyor.

Baykar’ın Denizkurdu-I/2026 kapsamında duyurduğu son test ise sonobuoy taşıma konseptinin tatbikat ortamında fiilen denenmesi açısından yeni bir aşamayı temsil ediyor.

TCG ANADOLU’nun Görev Yelpazesi Genişliyor

Bayraktar TB3’ün denizaltı savunma harbi görevlerine dahil edilmesi, TCG ANADOLU merkezli insansız hava gücünün görev çeşitliliğini de artırıyor.

TB3 daha önce TCG ANADOLU’dan gerçekleştirdiği görevlerde MAM-L ve MAM-T gibi mühimmatlarla hedeflere taarruz gerçekleştirmiş, ayrıca insansız deniz araçlarıyla müşterek harekât kabiliyetini sergilemişti. NATO’nun Steadfast Dart 2026 Tatbikatı sırasında da TCG ANADOLU’dan kalkarak Baltık Denizi’nde su üstü hedeflerine yönelik MAM-L atışları gerçekleştirmişti.

Sonobuoy testinin tamamlanmasıyla birlikte platformun deniz görevleri arasına denizaltı savunma harbi de eklenmeye başladı.

Denizkurdu-I/2026 Devam Ediyor

Bayraktar TB3’ün sonobuoy testinin gerçekleştirildiği Denizkurdu-I/2026 Tatbikatı, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 20-25 Eylül tarihleri arasında icra ediliyor.

Millî Savunma Bakanlığının açıkladığı verilere göre tatbikata 100 gemi, 50 hava vasıtası ve yaklaşık 14 bin personel katılıyor. Karadeniz, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de gerçekleştirilen faaliyetlere Deniz Kuvvetleri Komutanlığının yanı sıra Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik Komutanlığı unsurları da katılım sağlıyor.

Tatbikat kapsamında harekâta hazırlık eğitimleri, fiilî silah eğitimleri ve farklı kuvvet unsurlarının müşterek çalışabilirliğine yönelik faaliyetler gerçekleştiriliyor.

Bayraktar TB3’ün sonobuoy görevi ise TCG ANADOLU merkezli insansız hava gücünün yalnızca keşif ve taarruz görevleriyle sınırlı kalmayarak denizaltı savunma harbi gibi daha geniş deniz harekâtı görevlerine doğru genişlediğini gösteren yeni bir test olarak öne çıkıyor.

ÇAKIR’ın son testleri, füzenin farklı hedef türlerine ve farklı fırlatma platformlarına yönelik kabiliyetlerinin geliştirilmesi açısından yeni bir aşamayı oluşturdu. Daha önce SİHA platformlarından ateşlenen füze, gerçekleştirilen son atışlarla kara araçlarından da kullanılarak hem kara hem de deniz hedeflerine karşı etkinliğini gösterdi.

İki Ayrı Atışta Kara ve Deniz Hedefi Vuruldu

ROKETSAN tarafından 27 Ağustos’ta paylaşılan bilgiye göre ÇAKIR’ın testleri farklı günlerde iki ayrı atışla gerçekleştirildi.

Karadan ateşlenen füze, testlerden birinde kara hedefini, diğerinde ise deniz hedefini vurdu. Her iki atışta da hedeflerin tam isabetle vurulduğu bildirildi.

Testlerin dikkat çeken unsurlarından biri de ÇAKIR üzerinde kullanılan Yeni Nesil IIR Arayıcı Başlık oldu.

IIR, yani görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık, hedefin yaydığı veya yansıttığı kızılötesi enerjiden görüntü oluşturarak füzenin terminal safhada hedefini tespit ve takip etmesine imkân sağlıyor. Böylece füzenin özellikle uçuşunun son bölümünde hedef ayrımı ve hassas vuruş kabiliyeti destekleniyor.

ÇAKIR, gerçekleştirilen iki testte Yeni Nesil IIR Arayıcı Başlığı kullanarak hem kara hem de deniz hedeflerine karşı vuruş kabiliyetini ortaya koydu.

Yeni Yakıt Sistemiyle Menzil Uzatıldı

Test programında yalnızca hedef vuruş kabiliyeti sınanmadı. ÇAKIR’ın yeni yakıt sistemiyle elde edilen uzatılmış menzili de test edildi.

ROKETSAN, yeni yakıt sistemi sonucunda füzenin menzilinin ne kadar arttığına ilişkin sayısal bir değer paylaşmadı. Ancak gerçekleştirilen atışlarla uzatılmış menzil kabiliyetinin başarıyla test edildiğini bildirdi.

Bu gelişme, ÇAKIR’ın devam eden geliştirme sürecindeki önemli yeniliklerden birini oluşturuyor. Seyir füzelerinde menzilin artırılması, fırlatma platformunun hedef bölgesinden daha uzakta kalabilmesine ve farklı görev profillerinin uygulanabilmesine olanak sağlayabiliyor.

SİHA’dan Sonra Kara Platformundan da Ateşlendi

ÇAKIR’ın son testlerinin bir diğer önemli yönünü fırlatma platformu oluşturdu.

Daha önce SİHA platformlarından gerçekleştirilen atışlarla test edilen füze, son denemelerde kara aracından ateşlendi. Böylece ÇAKIR’ın farklı platformlara entegre edilebilmesine yönelik kabiliyeti yeni bir testle gösterilmiş oldu.

Füzenin hem kara hem de deniz hedeflerine karşı kullanılabilmesi, farklı operasyonel ihtiyaçlara göre görev yapabilmesine imkân sağlıyor.

ÇAKIR’ın farklı platformlara entegrasyon kabiliyeti, sistemin yalnızca tek bir taşıyıcıya bağlı kalmadan farklı görev konseptlerinde kullanılabilmesi açısından önem taşıyor.

Hedef Uçuş Sırasında Güncellenebiliyor

ÇAKIR Seyir Füzesi’nin öne çıkan özellikleri arasında veri bağı üzerinden hedef güncelleme kabiliyeti de bulunuyor.

Bu özellik sayesinde füzenin görev sırasında aldığı bilgiler güncellenebiliyor. Sistem aynı zamanda görev iptal kabiliyetine de sahip.

ÇAKIR’ın bir diğer özelliğini ise yeniden saldırı yeteneği oluşturuyor. Bu kabiliyet, füzenin görev sırasında hedefe yönelik yaklaşımını yeniden düzenleyebilmesine imkân sağlayan görev esnekliğinin bir parçası olarak öne çıkıyor.

ROKETSAN, füzenin karşı tedbirlere dayanıklı olacak şekilde geliştirildiğini de belirtiyor.

Düşük Görünürlük ve Yüksek Vuruş Hassasiyeti

Yeni nesil seyir füzesi ÇAKIR, düşük görünürlük ve yüksek hedef vuruş hassasiyeti esas alınarak geliştiriliyor.

Füzenin sahip olduğu navigasyon kabiliyetleri sayesinde farklı hedef türlerine karşı ve çeşitli hava koşullarında kullanılabilmesi hedefleniyor.

Seyir füzelerinde düşük görünürlük, füzenin düşman hava savunma sistemleri tarafından tespit ve takip edilmesini zorlaştırmaya yönelik önemli özelliklerden biri olarak değerlendiriliyor. Hassas navigasyon ve terminal safhadaki arayıcı başlık ise hedefe yönelik vuruş doğruluğunu destekliyor.

ÇAKIR’ın son testleriyle birlikte Yeni Nesil IIR Arayıcı Başlık, yeni yakıt sistemi ve uzatılmış menzil kabiliyetleri de atış ortamında sınanmış oldu.

Kara ve deniz hedeflerine karşı gerçekleştirilen iki başarılı atış, ÇAKIR’ın farklı hedef türlerine karşı kullanımının yanı sıra SİHA’lardan kara araçlarına uzanan çoklu platform entegrasyonunda ulaşılan aşamayı da ortaya koydu.

Erdoğan, NATO’nun gelecekteki hedeflerine ulaşmasının yalnızca savunma harcamalarının artırılmasıyla mümkün olmayacağını vurgulayarak, savunma sanayiinde daha kapsayıcı bir iş birliği anlayışının benimsenmesi gerektiğini söyledi. “Savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamalar kaldırılmalı.” diyen Erdoğan, akıl ve ortak çıkar temelinde kurulacak iş birliği modelinin ittifakı daha da güçlendireceğini ifade etti.

Birlik üyesi olmayan NATO müttefiklerinin savunma projelerinden dışlanmasının Avrupa güvenlik mimarisinde yapay ayrışmalara neden olacağını belirten Erdoğan, bu yaklaşımın ortak güvenlik hedefleriyle bağdaşmadığını dile getirdi.

Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayiinde önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini vurgulayan Erdoğan, üretim ve ihracat kapasitesi bakımından Türkiye’nin dünyanın ilk 10 savunma sanayii ülkesi arasına girdiğini söyledi. Bu başarının NATO’nun ortak kabiliyetlerine de katkı sağlayacağını ifade eden Erdoğan, Avrupa’nın en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak Türkiye’nin ihtiyaç duyulan her aşamada ittifakın hizmetinde olmaya devam edeceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin savunma harcamalarına ilişkin hedeflerini de paylaşarak, 2030 yılından önce savunma harcamalarının millî gelire oranını yüzde 3,5 seviyesine yükseltmek için gerekli tedbirlerin alındığını açıkladı.

İnsansız sistemlerin modern savaş ortamındaki önemine de değinen Erdoğan, Türkiye’nin İHA ve SİHA teknolojilerindeki tecrübesine dikkat çekti. Türkiye’nin insansız sistemleri etkin şekilde kullanan NATO müttefiklerinden biri olduğunu belirten Erdoğan, İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezi’nin NATO tarafından akredite edilmesini arzu ettiklerini ifade etti.

Savunma sanayii alanındaki kısıtlamaların kaldırılması yönündeki mesajların NATO Savunma Sanayii Forumu’nda da hükümet temsilcileri tarafından dile getirilmesini memnuniyetle karşıladığını söyleyen Erdoğan, bu yaklaşımın ittifak içinde daha güçlü iş birliğinin önünü açabileceğini kaydetti.

Konuşmasında bölgesel gelişmelere de değinen Erdoğan, İran ile yaşanan krizin diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini belirterek, bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump’ın sergilediği yaklaşımı takdirle karşıladığını söyledi. Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlenmesine yönelik çalışmalara Türkiye’nin gerekli katkıyı vermeye hazır olduğunu da ifade etti.

Orta Doğu’da kalıcı barışın iki devletli çözüm temelinde mümkün olacağını yineleyen Erdoğan, Gazze ve Lübnan’da kalıcı sükûnetin sağlanmasının uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu dile getirdi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, Türkiye’nin Ukrayna’ya desteğini sürdürürken Rusya ile iletişim kanallarını açık tuttuğunu belirtti. Savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlere önem verdiklerini ifade eden Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın barış vizyonunu desteklediklerini ve Ukrayna’nın öncelikli ihtiyaçlarına yönelik girişimlere katkı sunmaya devam edeceklerini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasının sonunda, NATO’nun karşı karşıya bulunduğu güvenlik risklerine karşı müttefiklerin terörün her türüyle mücadelede tam dayanışma içinde hareket etmesi gerektiğini vurgulayarak, ortak güvenliğin ancak güçlü iş birliği ve müşterek hareket anlayışıyla sağlanabileceğini ifade etti.

Bir harekât planının eklerinde, Mavi Doktrin gereği ateş destek eki de yer alır ve bu planın lahikaları arasında;

* LAHİKA-1 (Müşterek Hedef Listesi)
* LAHİKA-2 (Hava Ateş Planı)
* LAHİKA-3 (Topçu Ateş Planı)
* LAHİKA-4 (Hava Savunma Planı)
* LAHİKA-5 (Deniz Topçu Ateş Planı)
* LAHİKA-6 (Nükleer Ateş Planı)
* LAHİKA-7 (Kimya Ateş Planı)
* LAHİKA-8 (Aydınlatma Planı)
* LAHİKA-9 (Sisleme Planı)

yer alır.

Günümüz muharebelerinde çok sık ve yoğun şekilde kullanılan SİHA dronlar gibi insansız sistemler bu plan içinde yer almamakta, ancak koordineli bir ateş desteği için mutlaka bu plan içinde yer almalıdır.

Adeta muharebe sahasında askerlerin yerini almakta olan SİHA dronların bu planda LAHİKA-10 insansız hava sistemleri ateş planı olarak yer alması veya ateş destek ekinin lahikalarının yeniden düzenlenerek sıralanması gerekmektedir.

Mavi Doktrin esasına göre mevcut dokümanlarda yer almayan insansız ateş destek sistemlerinin temel harekât nevilerinde nasıl kullanılacağı ve hangi safhada yer alacağı sorularının cevabı bulunmalıdır.

Örneğimizi taarruz harekâtı üzerinden vermeye çalışalım.

Bir taarruz harekâtında topçunun açtığı ateşler kapsamında;

* Hazırlık ateşi öncesinde açılan ateşler,
* Hazırlık ateşi,
* Taarruzu destekleyen ateşler,
* Taarruzun her safhasında açılan ateşler

olarak bölümlere ayrılır.

Taarruz ateşlerinden hazırlık ateşi öncesinde açılan ateşler; taarruz birliklerinin açılmasını ve mevzilerine intikallerini korumak, ani hedefleri ateş altına almak, düşmanın komuta-kontrolünü bozmak ve hareketini sınırlamak maksadıyla açılır.

Bu ateşler; düzeltme tanzimleri, ani çıkan hedefler üzerine açılan ateşler, taarruz birliklerinin yayılmasını ve taarruz mevziine intikalini koruyan ateşler (körletme ve perdeleme ateşleri) ile düşmanın komuta-kontrolünü bozmak ve hareket yeteneğini sınırlamak için yapılan taciz ve mâni ateşlerini kapsar.

Hazırlık Ateşi ise düşmanın muhabere irtibatlarını parçalamak, savunma düzenini bozmak ve ateş destek vasıtalarını baskı altında tutmak üzere icra edilen, önceden hazırlanmış bir ateştir. Geriden ileriye doğru akan bir ateş kütlesi hâlinde icra edilir.

Hazırlık ateşi, Kor.Top.A./Tug. ADK’ları tarafından bütün kuvvet cephesini kapsayacak şekilde planlanır ve icra edilir.

Taarruz kademesindeki her tugay, kolordu tarafından planlanmayan hedefleri dikkate alarak kendi harekâtını desteklemek maksadıyla kolordunun hazırlık ateşiyle eş zamanlı olacak şekilde benzer ateşler planlayıp icra edebilir.

Tb. ve Bl.’ler organik kuruluşlarında bulunan ve hazırlık ateşine dâhil edilmeyen ateş destek vasıtaları ile hazırlık ateşi esnasında kendi bölgelerinde çıkabilecek ve kendilerini doğrudan etkileyebilecek hedeflere ateş açabilirler.

Ateş altına alınacak bu hedefler; hazırlık ateşinde planlanmayan, yerce planlı istek üzerine ateş altına alınacak hedefler ile ani çıkan hedefler olabilir.

Hedefte istenen etkileri sağlayacak şekilde hazırlık ateşine planlanan hedefler mümkün olduğunca aynı anda ateş altına alınmalıdır.

Hazırlık ateşi evrelere bölünebilir. Bu evreler zamanca bir bölümleme olmayıp hedeflerin ateş altına alınma sırası ve zamanı esas alınarak düzenlenmelidir.

Hazırlık ateşinin evreler hâlinde planlanmasında yüksek öncelikli hedefleri kapsayacak şekilde;

(I) İlk evrede düşmanın ateş destek vasıtaları, hedef tespit vasıtaları, komuta yerleri ile muhabere şebekeleri,

(II) İkinci evrede yöresel ihtiyatları, emir-komuta unsurları ve ateş destek vasıtaları,

(III) Son evrede düşmanın ileri elemanları ateş altına alınır.

Hazırlık ateşi süresince düşmanın ateş destek vasıtaları ve önemli hedefleri baskı altında tutulur.

Taarruz sırasında açılan ateşler, desteklenen birliğin ilerlemesine yardım etmek amacıyla yapılan ateşlerdir. Bu ateşler; TÇH ile taarruz hedefi arasına, taarruz hedefi üzerine ve hedefte tertiplenme ile yeniden teşkilâtlanmayı koruyan savunma ateşlerini kapsar.

Bir taarruzun desteklenmesi için planlanan ateşler genellikle istek üzerine yapılan ateşleri ve hazırlık ateşi sırasında ateş altına alınması planlanmış hedefleri kapsayabilir.

Taarruzun her safhasında açılan ateşler; DTİM ateşleri, DHSKM ateşleri, aldatma ateşleri ve aydınlatma ateşleridir. Bu ateşler hem taarruz hem de savunma harekâtında kullanılabilir.

İşte insansız ateş destek sistemlerini (SİHA dron) hangi safhada ve nasıl kullanabiliriz?

Baykar tarafından geliştirilen insansız sistemler üzerinden cevap bulmaya çalışalım.

Özellikle menzilleri dikkate alındığında mini İHA’lar ve dronlar hariç diğer sistemlerin tamamının hazırlık ateşi öncesinde açılan ateşler safhası ile hazırlık ateşi safhasında yer almasının uygun olacağını değerlendiriyoruz.

Hazırlık ateşi esnasında topçu ateşi sonrasında yoğun şekilde dronlar kullanılabilir. Ayrıca hava sahası kontrolü ile birlikte dronların da hazırlık ateşi safhasında kullanılması düşünülebilir.

Hatta fiber optik kablolu dronların hem hazırlık ateşi hem de taarruz esnasında açılan ateşler safhasında kullanılması düşünülmelidir.

BAYKAR’ın 2026’da geliştirdiği üç stratejik ürünü K2, Mızrak ve Sivrisinek’i de dikkate aldığımızda karşımıza çok daha güçlü insansız ateş destek sistemleri çıkmaktadır.

İşte günümüzde geliştirilmiş insansız hava ateş destek sistemleri, taarruz harekâtında ateş destek planı kapsamında taarruz eden birliklere çok büyük destek sağlayacaktır.

Bugün devam eden savaşta Ukrayna topçu birliklerinin hâlihazırda günde binlerce ateş görevi yürüttüğü ve yerli olarak geliştirilen sistemler ile uluslararası ortaklar tarafından sağlanan silahların bir karışımıyla Rus kuvvetlerine önemli kayıplar verdirdiği söylenmektedir. Ancak bu savaş deneyimi, Ukrayna’da topçu ve insansız hava araçlarının entegrasyonunda önemli değişimlere yol açmaktadır.

Ukraynalı yetkililerce;

* Rusya’nın başlattığı bu savaşın modern savaşın karakterini önemli ölçüde değiştirdiği, insansız hava araçlarının, güdümlü bombaların ve diğer hassas vuruş sistemlerinin artan kullanımının savaş alanı dinamiklerini yeniden şekillendirdiği,
* Teknolojinin gelişmesine rağmen topçu birliklerinin savaş alanının temel bir bileşeni olmaya devam ettiği, ancak etkinliğinin artık büyük ölçüde keşif kalitesine ve bilgi aktarım hızına bağlı olduğu

ifade edilmektedir.

Dolayısıyla harekât alanında hem topçuya hem de insansız ateş destek sistemlerine birlikte ihtiyaç bulunmaktadır.

Bugün devam eden savaşlarda topçu silahları, insansız hava araçları ve sistemleri ile entegre edilerek savaş taktikleri başarıyla uyarlanmaktadır. Artık savaş alanında dünün çözümlerine neredeyse hiç yer yoktur. Kısa bir süre önce işe yarayan bir yöntem, bugün mutlaka işe yaramayacaktır. Karar alma hızı belirleyici faktör hâline gelmiştir.

İnsansız sistemlerin en yoğun kullanıldığı Ukrayna, 2025 yılında topçu unsurlarını güçlendirerek beş yeni topçu tugayı kurmuş ve hizmette bulunan yerli üretim silah sistemlerinin sayısını artırmıştır.

Aynı zamanda Rus kuvvetleri, GPS güdümlü mühimmatı etkisiz hâle getirmek için tasarlanmış elektronik harp sistemlerinin kullanımını yoğunlaştırmıştır. Buna karşılık Ukrayna topçu birlikleri de taktiklerini önemli ölçüde uyarlamıştır. HIMARS saldırıları artık gelişmiş keşif dronları ve optik hedefleme sistemleri kullanılarak gerçek zamanlı olarak koordine edilmekte, bu da yoğun elektromanyetik çatışma ortamında bile hassas angajmanlara imkân sağlamaktadır.

Topçu birliklerinin, keşif unsurlarının ve insansız sistemlerin tek bir operasyonel çerçevede entegre edilmesi, Ukrayna’nın modern savaş alanı yaklaşımının belirleyici özelliklerinden biri hâline gelmiş ve ateş görevlerinin hem hızını hem de doğruluğunu artırmıştır.

Sonuç

Hava sahası artık tehlikeli hâle geldiyse, kara harekât alanı da gerçekten ölümcül bir tuzak hâline gelmiştir. Bu nedenle daha fazla asker veya ilave insanlı savaş platformu kullanmak yerine, insansız sistemlerin kullanılması tercih edilmektedir.

Kara savaşlarındaki değişimde her şeyden önce insan faktörü öne çıkmaktadır. Muharip asker bulmanın giderek zorlaşması ve insan gücünün sürekli azalması, konvansiyonel harekâtlardaki yüksek personel zayiatı nedeniyle modern orduların profesyonel savaşçıları bünyelerine katmasını ve elde tutmasını zorlaştırmaktadır. Asimetrik tehditlerin artması ve savaşın temposunun hızlanması, savaşan tarafları daha hızlı bir karar alma döngüsüne zorlamaktadır. Bütün bunlar bizleri insansız ateş destek sistemlerine yöneltmektedir.

Ukrayna Genelkurmay Başkanı’nın, 29 Haziran 2026’da yaptığı açıklamada;

* Ukrayna’da bulunan Rus ordusunun 721.300 personelden oluştuğunu,
* Ukrayna’nın harekât alanında kullanabildiği dron sayısının günlük 7.000 adet olduğunu, ancak 2026 yılı sonunda bu sayıyı günlük 33.000 adede çıkarmayı planladıklarını belirtti.

Sayılara baktığımızda, her iki tarafın da şimdilik günde yaklaşık 50.000 dron ile havadan ateş desteği sağladığı, yıl sonunda ise bu sayının 60.000-70.000 adede ulaşabileceği değerlendirilmektedir. Bu gerçek dikkate alındığında, insansız sistemlerin ateş destek planında mutlaka yer alması ve hava sahasının kontrolü kapsamında değerlendirilmesi artık elzemdir.

Artık insansız sistemleri ateş destek planlarında çok daha fazla göreceğiz. Kim bilir, belki de gelecekte yalnızca insansız ateş destek sistemlerinin kullanılacağı temel harekât doktrinlerine doğru ilerliyoruz.

İstanbul Fuar Merkezi’nde gerçekleştirilen SAHA 2026’ya 120 ülkeden 1700’ün üzerinde firmanın katıldığını belirten Erdoğan, fuarın Türkiye’nin savunma, havacılık ve uzay teknolojilerindeki dönüşümünü dünyaya gösteren stratejik bir vitrin hâline geldiğini ifade etti.  

Cumhurbaşkanı Erdoğan, modern harp sahasının artık yalnızca klasik askeri platformlardan ibaret olmadığını vurgulayarak; yapay zekâ, insansız sistemler, elektronik harp, karar destek mekanizmaları ve ağ merkezli sistemlerin yeni dönemin belirleyici unsurları hâline geldiğini söyledi. Türkiye’nin bu dönüşümde artık yalnızca takip eden değil, yeni dönemin kurucu aktörlerinden biri olduğunu dile getirdi.  

Konuşmasında Türkiye’nin savunma sanayiindeki yerli üretim kabiliyetlerine de geniş yer veren Erdoğan, Türkiye’nin artık milli muharip uçaktan insansız savaş uçaklarına, elektronik harp sistemlerinden radar teknolojilerine, savaş gemilerinden insansız deniz araçlarına kadar geniş bir yelpazede kendi sistemlerini geliştirebilen bir ülke konumuna ulaştığını belirtti.  

Savunma ve havacılık ihracatındaki yükselişe dikkat çeken Erdoğan, 2025 yılında sektör ihracatının ilk kez 10 milyar dolar seviyesini aştığını açıkladı. 2026’nın ilk dört ayında ise savunma ve havacılık ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 artarak 2 milyar 871 milyon dolara ulaştığını söyledi. Nisan ayında gerçekleşen ihracatın ise 962 milyon dolar seviyesine çıktığını ifade etti.  

Erdoğan ayrıca, Türkiye’nin savunma sanayiinde geçmişte çok sayıda ambargo, kısıtlama ve engellemeyle karşılaştığını ancak tüm bu süreçlere rağmen milli projelerden vazgeçilmediğini vurguladı. “Yapamazsınız” diyenlere cevabın bugün SAHA 2026’da sergilenen ürünlerle verildiğini ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin savunma sanayiinde tam bağımsızlık hedefi doğrultusunda çalışmaya devam edeceğini söyledi.  

Konuşmasında savunma sanayiinin tarihsel gelişimine de değinen Erdoğan, Nuri Killigil, Şakir Zümre, Vecihi Hürkuş ve Nuri Demirağ gibi isimlerin ortaya koyduğu mücadele sayesinde bugünlere ulaşıldığını belirtti.  

Cumhurbaşkanı Erdoğan, SAHA 2026 kapsamında toplam 182 anlaşma imzalandığını ve fuarda 203 yeni ürünün ilk kez sergilendiğini açıklarken, organizasyonda yaklaşık 8 milyar dolarlık iş hacmi oluştuğunu ifade etti.  

Baykar tarafından geliştirilen yeni nesil K2 Kamikaze İHA ve Sivrisinek dolanan mühimmat, Keşan Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde gerçekleştirilen demo faaliyetiyle sahaya çıktı. Demo kapsamında yalnızca yeni platformların münferit kabiliyetleri değil, Baykar’ın farklı sınıflardaki insansız hava araçlarını aynı operasyonel resim içinde birlikte kullanabilme yeteneği de sergilendi.

17 Nisan’da gerçekleştirilen faaliyette 5 adet K2 Kamikaze İHA, 5 dakika içerisinde sıralı kalkışlarını tamamlayarak otonom sürü formasyonlarına geçti. Platformlar uçuş sırasında “sağ kademe”, “çizgi”, “V” ve “Turan” formasyonlarında devriye görevi icra etti. Bu aşamada Baykar’ın yeni nesil dolanan mühimmat platformu Sivrisinek de sürü mimarisine dâhil oldu. 10 adet Sivrisinek, K2 Kamikaze İHA’ların altında ayrı bir sürü yapısı oluşturarak çok katmanlı ve çoklu platform kullanımına dayalı bir görev konsepti ortaya koydu.

Faaliyetin dikkat çeken yönlerinden biri, Bayraktar TB2, Bayraktar TB3 ve Bayraktar AKINCI TİHA’nın da sürü uçuşuna eşlik etmesi oldu. Böylece farklı görev profillerine sahip 18 insansız hava aracının aynı demo senaryosu içinde kullanılmasıyla; keşif-gözetleme, hedefleme, taarruz, dolanan mühimmat ve kamikaze İHA kabiliyetlerinin ortak bir görev mimarisi içinde bütünleştirilebileceği gösterildi.

Demo faaliyeti, Baykar’ın platform geliştirme yaklaşımının tekil ürünlerden çok, birbirini tamamlayan sistemler ailesine doğru evrildiğini de ortaya koydu. K2 Kamikaze İHA ve Sivrisinek dolanan mühimmat, sadece bağımsız görev icra eden unsurlar olarak değil; daha büyük bir insansız hava ekosisteminin parçası olarak konumlandı. Bu yapı, geleceğin muharebe sahasında insanlı-unsurlara bağımlılığı azaltan, hızlı reaksiyon verebilen, dağıtık ve otonom taarruz kabiliyetleri açısından önemli bir kazanım anlamına geliyor.

Demo kapsamında elektronik harp ortamlarına karşı geliştirilen çözümler de test edildi. Yapay zekâ destekli görsel navigasyon yazılımı sayesinde K2 ve Sivrisinek platformlarının GNSS’ten bağımsız olarak konum belirleme ve seyrüsefer yapabilme kabiliyeti sergilendi. Bu yetenek, uydu seyrüsefer sinyallerinin karıştırıldığı, bastırıldığı ya da tamamen devre dışı kaldığı operasyonel ortamlarda platformların görev devamlılığı açısından kritik önem taşıyor.

K2 ve Sivrisinek platformları, GNSS bağımsız seyrüseferin yanı sıra yapay zekâ destekli otomatik hedef tespiti ve otomatik taarruz kabiliyetlerini de gösterdi. Demo kapsamında Sivrisinek dolanan mühimmatlardan oluşan filo belirlenen koordinatlara dalış gerçekleştirirken, sürüden ayrılan bir K2 Kamikaze İHA da hedef koordinata yüksek hızla dalış icra ederek pas geçti. Bu senaryo, sürü içerisindeki platformların görev paylaşımı, hedef yönelimi ve otonom taarruz süreçlerinde kullanılabileceğini ortaya koydu.

Baykar’ın yeni nesil dolanan mühimmat platformu Sivrisinek, 1000 kilometreyi aşan menziliyle operasyonel derinlik bakımından dikkat çekiyor. Yapay zekâ desteğiyle sürü içerisinde kesintisiz haberleşebilen Sivrisinek platformları, tespit edilen hedefleri kendi aralarında anlık olarak paylaşabiliyor. Bu özellik, sürü yapısı içinde hedef bilgisinin dağıtık şekilde işlenmesini ve platformlar arasında görev paylaşımının daha esnek biçimde yapılmasını mümkün kılıyor.

GNSS sinyallerinin bulunmadığı veya yoğun karıştırmanın olduğu ortamlarda dahi yapay zekâ tabanlı görsel konum bulma yeteneğiyle görev icra edebilen Sivrisinek, yüksek otonomi kabiliyetiyle stratejik görevler için öne çıkıyor. Bu kabiliyet, özellikle elektronik harp baskısının yoğun olduğu modern muharebe sahalarında dolanan mühimmatların yalnızca hassas taarruz unsuru değil, aynı zamanda ağ-merkezli ve sürü destekli görev mimarisinin bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.

Demo faaliyetinin son aşamasında 5 K2 Kamikaze İHA, 10 Sivrisinek dolanan mühimmat, 1 Bayraktar TB2, 1 Bayraktar TB3 ve 1 Bayraktar AKINCI’dan oluşan 18 araçlık sürü grubu “V” formasyonunda bir araya gelerek uçuşu izleyen heyeti selamladı. Bu görüntü, Baykar’ın farklı sınıflardaki insansız hava araçlarını ortak bir harekât konsepti altında birleştirme hedefinin sembolik bir yansıması oldu.

K2 Kamikaze İHA ve Sivrisinek dolanan mühimmat, kamuoyunun karşısına ilk kez 5-9 Mayıs tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek SAHA 2026’da çıkacak. Platformların sahaya çıkışı, Baykar’ın insansız hava araçları alanındaki ihracat başarısını yeni nesil sürü, otonomi ve yapay zekâ destekli görev kabiliyetleriyle ileri taşıma iradesini de göstermektedir.

Baykar, 2025 yılında insansız hava aracı segmentinde dünyanın en büyük ihracatçısı olmayı sürdürürken, 2,2 milyar dolarlık ihracat hacmiyle kendi rekorunu yeniledi. Son yıllarda gelirlerinin yüzde 90’ını ihracattan elde eden şirket, Türkiye’nin yüksek teknoloji ihracatında lokomotif firmalardan biri olarak öne çıktı. Baykar, Bayraktar TB2 için 36 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise 16 ülkeyle olmak üzere toplam 38 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Keşan’da gerçekleştirilen demo, Baykar’ın gelecek dönem vizyonunda yalnızca platform performansının değil; platformlar arası koordinasyon, otonom karar destek, sürü mimarisi, GNSS bağımsız görev icrası ve müşterek insansız hava operasyonlarının da merkezî yer tuttuğunu gösterdi. K2 ve Sivrisinek’in sahaya çıkışı, Türk savunma sanayii açısından yeni nesil muharebe konseptlerinde çoklu platform kullanımının daha görünür hâle geldiği bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir.

Tam da bu nedenle, Türkiye’de 28 Şubat 2026 sonrasında Baykar, TUSAŞ, Roketsan ve Aselsan tarafından kamuoyuna yansıyan gelişmeler artık yalnızca birer ürün haberi olarak okunmamalıdır. Bu duyurular, savaşın güncel karakteri ile birlikte değerlendirildiğinde, Ankara’nın bölgesel rakiplerine ve potansiyel hasımlarına verdiği örtülü teknolojik caydırıcılık mesajının bir parçası haline gelmektedir. Başka bir ifadeyle, İran Savaşı İHA’ların belirleyici rolünü ne kadar görünür kıldıysa, Türk savunma sanayiinin bu alandaki her yeni testi, her yeni entegrasyonu ve her yeni görev profili de o kadar daha fazla stratejik anlam üretmeye başlamıştır.

Baykar cephesinde bu alt mesaj daha sert, daha görünür ve daha yüksek tempolu ilerliyor kuşkusuz. Mart ayının ilk yarısında kamuoyuna yansıyan Bayraktar AKINCI’nın Aselsan tarafından geliştirilen MURAD AESA radar performans test uçuşu, hem MURAD hem de Akıncı’nın kabiliyet gelişimi açısından önemli. AESA radar entegrasyonu, AKINCI’yı yalnızca keşif ve mühimmat bırakan bir SİHA olmaktan çıkarıp daha gelişmiş hedef tespiti, izleme ve angajman mimarilerine yaklaşan bir platforma dönüştürmektedir. İran Savaşı gibi hava resminin karmaşıklaştığı, düşük irtifa tehditleri ile doygunluk saldırılarının öne çıktığı bir çatışma ortamında bu gelişme, teknik bir ilerlemeden daha fazlasını ifade ediyor.

Baykar’ın ikinci önemli başlığı, KIZILELMA’nın otonom açık formasyon uçuş testi olmuştur. Bunun hemen yanında öne çıkan EOTS performans ve dayanım testi ise KIZILELMA’nın yalnızca uçar birlik operasyonu yapabildiğini değil, aynı zamanda sensör ve görev sistemi katmanında daha dayanıklı ve daha operasyonel bir çizgiye taşındığını göstermektedir. Dahası, bugün açıklanan Aselsan LGK-82 ve Roketsan TEBER-82 atış testi KIZILELMA’nın hava yer görevleri için hazırlık seviyesinin her geçen gün başarıyla ilerlediğine işaret ediyor. Bu başlıklar birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan tablo nettir: Baykar artık yalnızca yeni bir insansız savaş uçağı sergilememekte; birlikte hareket edebilen, sensör yoğun, otonom karar ve görev icrası kapasitesi artan bir hava gücü mimarisi gösteriyor. İran Savaşı boyunca doygunluk ve dalga mantığı öne çıkarken, tekil platformlardan çok koordineli insansız yapıların önem kazanması, bu mesajın değerini daha da artırmaktadır.

Baykar’ın bunu iyi analiz ettiğini gösteren gelişmeler bununla sınırlı değil. Baykar, İran’ın kullanımıyla direniş simgesi haline gelen ve bütün dünyanın bir anda muadilini aramaya ya da geliştirmeye başladığı Shaheed tipi dronlara alternatif bir silah sistemini, K2 Kamikaze İHA’yı duyuyarak bütün dünyayı yine şok etti. Baykar’ın K2’nin sahaya çıktığı ve akıllı sürü otonomisi testleriyle ilk çıkışını yaptığı yönündeki açıklama, zamanlama açısından son derece dikkat çekicidir. Çünkü İran Savaşı boyunca en fazla konuşulan başlıklardan biri, pahalı hava savunma sistemlerini zorlayan ucuz kamikaze dronlar ve çoklu insansız dalgalar olmuştur. K2 duyurusu tam da bu savaş mantığının merkezine oturuyor. Buradaki alt mesaj açıktır: Türkiye, yalnızca üst segment SİHA’larda değil, modern savaşın en pratik ve en yıpratıcı araçlarından biri haline gelen kamikaze ve sürü İHA segmentinde de oyun kurucu olmak istemektedir. Bu nedenle K2, sadece yeni bir ürün değil; aynı zamanda yeni nesil savaşın ekonomik ve operasyonel mantığını doğru okuyan bir stratejik işaret olarak değerlendirilebilir. Nitekim K2’nin başka bir İHA’yı vurma kabiliyetini göstermek de bir başka popüler alan olan anti-drone teknolojilerinin hard-kill boyutunda saldırı ve taarruzu aynı anda yapabilen etkin bir çözümle piyasayı tek stokla maliyet-etkin bir tedarik planına hazırlıyor.

Aynı dönemde öne çıkan bir diğer Baykar gelişmesi, AKINCI’nın TOLUN-P mühimmat atış testi olmuştur. Bu test, insansız platformların sertleştirilmiş ve koruganlı hedeflere karşı daha etkili görev paketlerine doğru ilerlediğini göstermektedir. İran Savaşı, yalnızca açık hedeflere değil, kritik altyapı ve korunaklı hedeflere yönelik derin etkili saldırıların da ne kadar önemli olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle AKINCI ile nüfuz edici mühimmat kombinasyonu, Türkiye’nin İHA’larını yalnızca taktik vurucu unsur olarak değil, daha derin ve daha zor hedef kümelerine karşı kullanılabilecek sistemler haline getirmeye çalıştığını düşündürmektedir. Bu konseptin Türkiye’nin terörle mücadelesi içindeki gereksinimi zaten açıktır.

TUSAŞ tarafında ise tablo yine farklı değil. Mart 2026’da kamuoyuna yansıyan AKSUNGUR’un kanat altında iki adet SÜPER ŞİMŞEK ile uçuşu, ilk bakışta yalnızca dikkat çekici bir entegrasyon görüntüsü gibi algılanabilir. Oysa bu gelişme aslında çok daha önemli bir konseptin işaretidir. Ana platformun, daha küçük, görev bazlı ve gerektiğinde genişleyebilir niteliğe sahip insansız alt unsurları taşıdığı modüler insansız harp mimarisi; 6’ncı nesil savaş uçaklarında kullanılması öngörülen ileri bir teknolojidir. TUSAŞ bu entegrasyonla sadece AKSUNGUR’a bir konsept kazandırmıyor, aynı zamanda KAAN’ın operasyonel üstünlüğüne de hazırlık yapıyor.  

Sonuç olarak İran Savaşı, Ukrayna Savaşı’nda ayyuka çıkan bir realitenin tescillendiği alan oldu. İHA teknolojisi artık modern savaşta değeri tartışılan değil, doktrinleşen, merkezi bir belirleyici olduğunu göstermiştir. Tam da bu dönemde Baykar ve TUSAŞ ile onlara mühimmat ve sensör sağlayan Roketsan ve ASELSAN’dan gelen gelişmeler, Türkiye’nin yalnızca mevcut insansız hava gücünü korumaya çalışmadığını, onu yeni savaşın gereklerine göre yeniden şekillendirdiğini ve bu pazarda önemli bir oyuncu olmaya devam edeceğini ortaya koymaktadır. Türkiye, İHA savaşının bugününün değil, yarınının da aktörlerinden biri olmaya hazırlanıyor.