İki Uçağın Daha Kabul İşlemleri Tamamlandı

Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii ana yükleniciliğinde yürütülen HÜRKUŞ Projesi kapsamında iki yeni temel eğitim uçağının kabul işlemleri tamamlandı.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, 4 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, yeni kabullerle birlikte Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine kazandırılan HÜRKUŞ sayısının dörde yükseldiğini duyurdu.

Prof. Dr. Haluk Görgün, uçakların geleceğin askerî pilotlarının yetiştirilmesinde kullanılacağını belirterek teslimatların planlanan takvim doğrultusunda devam ettiğini bildirdi.

Türkiye’nin yerli imkânlarla geliştirdiği insanlı askerî eğitim uçaklarından biri olan HÜRKUŞ, Hava Kuvvetlerinin temel uçuş eğitimi ihtiyaçlarının karşılanmasında görev üstlenecek.

HÜRKUŞ, HÜRJET ve KAAN Eğitim Zinciri

HÜRKUŞ, Türk Hava Kuvvetlerinin pilot yetiştirme sürecinde temel uçuş eğitimi aşaması için geliştirildi.

Turboprop motorlu platform, pilot adaylarının temel uçuş becerilerini kazanmaları ve daha ileri eğitim safhalarına hazırlanmaları amacıyla kullanılacak.

Türkiye’nin millî havacılık projeleri kapsamında HÜRKUŞ’un ardından ileri jet eğitim uçağı HÜRJET ve millî muharip uçak KAAN bulunuyor.

Bu yapı içerisinde HÜRKUŞ temel uçuş eğitiminin, HÜRJET ileri jet eğitiminin, KAAN ise muharip uçak kabiliyetlerinin geliştirilmesine yönelik millî havacılık programının bir parçasını oluşturuyor.

HÜRKUŞ’un envantere kazandırılması, temel eğitim safhasında yerli olarak geliştirilen hava araçlarının kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar açısından önem taşıyor.

Yerli Alt Sistemlerle Geliştirildi

HÜRKUŞ Projesi, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii ana yükleniciliğinde Türk savunma sanayisinin farklı alanlarda uzmanlaşmış şirketlerinin katılımıyla yürütülüyor.

Platformun aviyonik sistemlerinde ASELSAN’ın geliştirdiği çözümler kullanılırken iklimlendirme sistemlerinde TASECS’in ürünleri yer alıyor.

HAVELSAN, uçağın dijital video kayıt sistemiyle projeye katkı sağlıyor. KAREL ise yedek uçuş enstrümanlarının geliştirilmesinde görev üstleniyor.

Uçuş ve kontrol sistemleri alanında Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin yanı sıra ANDAR ve TAAC tarafından geliştirilen çözümler kullanılıyor.

Farklı şirketlerin aynı platform üzerinde görev üstlenmesi, HÜRKUŞ’un geliştirme ve üretim sürecinde yerli savunma sanayisi ekosisteminin birden fazla teknoloji alanında katkı sağlamasına imkân tanıyor.

Teslimatlar Kademeli Olarak Sürecek

HÜRKUŞ’un Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslimatlarının proje takvimi doğrultusunda devam etmesi planlanıyor.

Son kabul işlemleriyle envanterdeki uçak sayısı dörde yükselirken sonraki teslimatlara ilişkin çalışmalar sürdürülüyor.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, daha önce yaptığı değerlendirmelerde HÜRKUŞ’un gelişmiş aviyonik ve yazılım sistemleriyle pilot eğitimine katkı sağlayacağını vurgulamıştı.

HÜRKUŞ Projesi, Türk Hava Kuvvetlerinin eğitim altyapısında yerli platformların kullanımını artırmaya yönelik çalışmaların önemli unsurları arasında bulunuyor.

Yeni teslimatlarla birlikte temel eğitim uçağı filosunun kademeli olarak genişletilmesi ve pilot yetiştirme faaliyetlerinde HÜRKUŞ’un daha fazla kullanılması hedefleniyor.

16 FPV Dronla Havalandı

Baykar’ın 4 Kasım 2026 tarihinde duyurduğu test faaliyeti, Keşan Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Bayraktar TB2, kanatlarının altında taşınan 16 Skydagger FPV kamikaze dronla havalanarak belirlenen test sahasına intikal etti.

Görev bölgesine ulaşılmasının ardından taşınan dronlardan ikisi havada serbest bırakıldı. Bayraktar TB2 üzerinden kurulan haberleşme bağlantısı aracılığıyla kontrol edilen FPV dronlar, operatörlerin yönlendirmesiyle belirlenen hedefleri vurdu.

Test görüntülerinde, platformun her iki kanadının altında sekizer FPV dron taşıdığı ve serbest bırakılan araçların hedeflere yöneldiği görüldü.

Baykar’ın açıklamasında, faaliyetin Bayraktar TB2’ye değişen muharebe sahası koşullarına uygun yeni kabiliyetler kazandırılması kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi.

Bayraktar TB2 Taşıyıcı Platform Olarak Kullanıldı

Testin öne çıkan yönü, Bayraktar TB2’nin doğrudan kendi mühimmatıyla hedefe taarruz etmek yerine daha küçük insansız hava araçlarını görev bölgesine taşıyarak serbest bırakması oldu.

Bir büyük insansız hava aracının daha küçük dronları taşıdığı bu yaklaşım, uluslararası savunma literatüründe taşıyıcı ana platform veya mothership konsepti olarak tanımlanıyor.

Bu kullanım biçiminde taşıyıcı platform, küçük dronların görev alanına ulaştırılmasını sağlarken uygun haberleşme altyapısıyla operatör ve dron arasındaki bağlantıyı da destekleyebiliyor.

Bayraktar TB2 ile gerçekleştirilen testte de FPV dronların kontrolü için SİHA üzerinden kurulan bağlantı kullanıldı.

Böylece platformun yalnızca mühimmat taşıyan bir hava aracı olarak değil, başka insansız sistemlerin görevlerini destekleyen bir unsur olarak da kullanılmasına yönelik uygulama gösterildi.

Haberleşme Bağlantısı Üzerinden Kontrol Sağlandı

FPV, İngilizce First Person View ifadesinin kısaltması olarak kullanılıyor. Bu sistemlerde operatör, dron üzerindeki kameradan aktarılan görüntü aracılığıyla aracı yönlendirebiliyor.

FPV dronların kullanımında haberleşme bağlantısı, görev mesafesi ve sinyal sürekliliği önemli teknik unsurlar arasında bulunuyor.

Bayraktar TB2’nin taşıyıcı olarak kullanıldığı testte, havada bırakılan dronlar platform üzerinden sağlanan bağlantıyla kontrol edildi.

Bu yaklaşım, FPV dronların doğrudan kalkış noktasından hedef bölgesine uçurulması yerine başka bir hava aracıyla taşınmasına imkân tanıyor.

Bununla birlikte Baykar’ın 4 Kasım tarihli açıklamasında, yeni konfigürasyonun azami görev menzili, dronların bırakıldıktan sonraki uçuş süresi veya aynı anda kaç FPV dronun kontrol edilebildiğine ilişkin ayrıntılı teknik veriler paylaşılmadı.

Değişen Muharebe Sahasına Yönelik Yeni Kabiliyet

FPV dronlar, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında farklı görevlerde yaygın biçimde kullanılan insansız sistemler arasında yer aldı.

Bu sistemlerin daha büyük hava araçlarıyla taşınması, küçük dronların görev bölgesine ulaştırılması ve haberleşme bağlantılarının desteklenmesi bakımından geliştirilen yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor.

Bayraktar TB2’nin Skydagger FPV dronlarla gerçekleştirdiği test de bu kullanım yaklaşımının Türkiye’de geliştirilen bir SİHA platformuna uygulanmasını gösterdi.

Test kapsamında 16 dronun taşınabilmesi ve bunlardan ikisinin havada bırakılarak hedeflere yönlendirilmesi doğrulandı. Ancak faaliyetin, 16 dronun tamamının aynı görevde kullanıldığı bir toplu taarruz denemesi olduğu açıklanmadı.

Ayrıca bu kabiliyetin Bayraktar TB2’nin standart görev konfigürasyonuna ne zaman dâhil edileceğine veya operasyonel kullanıma alınmasına ilişkin bir takvim duyurulmadı.

Baykar’ın İhracat Faaliyetleri Sürüyor

Baykar, insansız hava araçlarının geliştirilmesi ve ihracatı alanındaki faaliyetlerini sürdürüyor.

Şirketin açıkladığı verilere göre Baykar, 2025 yılında 2,2 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşarak kendi ihracat rekorunu yeniledi.

Baykar ayrıca Bayraktar TB2 için 36, Bayraktar AKINCI için 16 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladığını ve iki platform kapsamında toplam 39 ülkeye ulaştığını bildirdi.

Şirketin mevcut platformlarına yeni görev kabiliyetleri kazandırmaya yönelik çalışmaları da devam ediyor.

Bayraktar TB2’nin Skydagger FPV dronlarla gerçekleştirdiği son test, bu çalışmaların bir parçası olarak platformun farklı insansız sistemlerle birlikte kullanımına yönelik yeni bir uygulamayı ortaya koydu.

Şehit Binbaşı Murat Kemal Yetişen’in Adını Taşıyacak

Nurol Makina’nın NMS-L 4×4 platformu, Türkiye’deki güvenlik güçlerinin kullanımına YETİŞEN adıyla girdi.

Araca, 5 Şubat 2025 tarihinde Irak’ın kuzeyindeki Pençe-Kilit Operasyonu bölgesinde teröristlerle çıkan çatışmada şehit olan Piyade Komando Binbaşı Murat Kemal Yetişen’in adı verildi.

Nurol Makina, daha önce de geliştirdiği EJDER YALÇIN 4×4 zırhlı muharebe aracına, 19 Ekim 2012’de Hakkâri’nin Kırıkdağ bölgesinde şehit olan Özel Harekât Şube Müdürü Yalçın Dizdaroğlu’nun adını vermişti.

İlk kez IDEF 2023 Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda tanıtılan NMS-L, YETİŞEN adıyla SAHA 2026 Fuarı’nda sergilendi. Platformun Türkiye’de kullanıma alınmasıyla birlikte Nurol Makina’nın hafif sınıf zırhlı araç ailesinde yeni bir operasyonel kullanım süreci başladı.

NATO Standartlarına Göre Ölçeklendirilebilir Koruma

YETİŞEN’in tasarımında hafif yapı, hareket kabiliyeti ve farklı görev ihtiyaçlarına uyarlanabilen koruma özellikleri bir arada sunuluyor.

Araç, NATO STANAG 4569 standardına göre ölçeklendirilebilir balistik koruma yapısına sahip. Bu özellik, platformun koruma seviyesinin görev sırasında karşılaşılabilecek tehditlere ve kullanıcı gereksinimlerine göre yapılandırılmasına imkân tanıyor.

Tam bağımsız süspansiyon sistemiyle donatılan YETİŞEN’de patlak gider lastikler ve merkezi lastik şişirme sistemi bulunuyor. Bu donanımlar, farklı zemin koşullarında aracın hareket kabiliyetini desteklemek amacıyla kullanılıyor.

Beş kişiye kadar personel taşıyabilen platform, dört yan kapı ve bir arka kapıdan oluşan yerleşimiyle personelin araca giriş ve çıkışını kolaylaştıracak şekilde tasarlandı.

Nurol Makina’nın teknik verilerine göre araç, yüzde 70’e kadar dik eğimleri ve yüzde 40’a kadar yan eğimleri aşabilecek şekilde tasarlandı. Platformun 0,9 metre derinliğindeki sudan geçiş, 0,9 metre genişliğindeki hendekleri ve 0,5 metre yüksekliğindeki dik engelleri aşma kabiliyeti de bulunuyor.

CH-47 Helikopterleriyle Taşınabilecek

YETİŞEN’in öne çıkan özelliklerinden biri, CH-47 tipi ağır nakliye helikopterleriyle askıda taşınabilecek şekilde tasarlanması.

Bu kabiliyet, uygun operasyonel koşullarda aracın hava yoluyla farklı görev bölgelerine sevk edilmesine imkân sağlayabilecek.

Özellikle kara ulaşımının sınırlı olduğu alanlarda veya birliklerin kısa sürede başka bir bölgeye intikal ettirilmesinin gerektiği durumlarda hava yoluyla taşınabilirlik, platformun görev esnekliğini destekleyen özellikler arasında bulunuyor.

YETİŞEN, eksi 32 ile artı 55 derece arasındaki sıcaklıklarda çalışabilecek şekilde geliştirildi.

Araçta kullanıcı ihtiyaçlarına bağlı olarak uzaktan kumandalı silah istasyonu, 360 derece çevresel görüş sistemi, gece görüş destek sistemleri ve otomatik yangın söndürme donanımları tercih edilebiliyor.

Bu sistemler, farklı görev türleri için platformun yeniden yapılandırılmasına olanak sağlıyor.

Keşif, Devriye ve Personel İntikalinde Kullanılabilecek

Nurol Makina’nın hafif sınıftaki operasyonel ihtiyaçlara yönelik geliştirdiği YETİŞEN, birden fazla görev türüne uyarlanabilecek modüler bir platform olarak tasarlandı.

Araç; keşif, devriye, personel intikali ve silah sistemlerinin taşınması gibi faaliyetlerde kullanılabilecek.

Hafif zırhlı araç sınıfında yer alan platform, daha ağır zırhlı araçların kullanılmasını gerektirmeyen görevlerde koruma ve hareket kabiliyetini bir arada sunmayı amaçlıyor.

Nurol Makina’nın ürün ailesinde EJDER YALÇIN ve YÖRÜK gibi farklı ağırlık ve koruma sınıflarındaki araçlar bulunurken YETİŞEN, hafif sınıftaki görev ihtiyaçlarına yönelik bir seçenek oluşturuyor.

Şirket, NMS-L platformunun elektrik destekli eNMS-L konfigürasyonunu da geliştirdi. Böylece aynı araç ailesinde farklı güç sistemlerine sahip çözümler üzerinde çalışmalar yürütülüyor.

Uluslararası Pazarda İhracat Görüşmeleri Sürüyor

YETİŞEN’in geliştirilmesinde Türkiye’deki güvenlik güçlerinin ihtiyaçlarının yanı sıra uluslararası pazardaki hafif zırhlı araç talebi de dikkate alındı.

Nurol Makina’nın farklı ülkelerle platformun ihracatına yönelik görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor.

Araç, özellikle hafif korumalı ve farklı görev türlerine uyarlanabilen taktik tekerlekli platform arayışındaki potansiyel kullanıcılar için geliştirilen seçenekler arasında bulunuyor.

Nurol Makina’nın daha önce çeşitli ülkelere gerçekleştirdiği zırhlı araç ihracatları, şirketin uluslararası pazardaki faaliyetlerinin temelini oluşturuyor.

YETİŞEN için yürütülen görüşmelerin hangi ülkelerle gerçekleştirildiğine, olası sipariş miktarlarına veya teslimat takvimine ilişkin ayrıntılar ise açıklanmadı.

YETİŞEN’in Operasyonel Kullanım Süreci Başladı

NMS-L 4×4 platformunun YETİŞEN adıyla Türkiye’deki güvenlik güçlerinin kullanımına girmesi, Nurol Makina’nın hafif zırhlı araç ailesi açısından yeni bir aşama oluşturdu.

Ölçeklendirilebilir balistik koruması, arazi hareket kabiliyeti, helikopterle taşınabilirliği ve modüler görev donanımlarıyla platformun farklı operasyonel ihtiyaçlara cevap vermesi hedefleniyor.

Aracın yurt içindeki kullanımının başlamasıyla birlikte sahadan elde edilecek deneyimler, platformun gelecekteki geliştirme çalışmaları ve uluslararası pazardaki değerlendirmeleri açısından önem taşıyacak.

Bununla birlikte ilk aşamada teslim edilen araç sayısı, kullanıcı birimlerin dağılımı ve yeni teslimat takvimine ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.