Türkiye Suudi Arabistan Pakistan savunma anlaşması, üç ülke arasında askerî iş birliği ve ortak güvenliği güçlendirmek amacıyla imzalandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bölgesel güvenlik ve savunma iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen üçlü bir savunma anlaşmasına imza attı. Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde düzenlenen zirvede imzalanan anlaşma, üç ülke arasındaki askerî koordinasyonun kurumsallaştırılması ve ortak caydırıcılığın artırılmasını amaçlıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda imzalanan anlaşmanın, ortak askerî tatbikatlar, savunma teknolojileri alanında iş birliği, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayii projelerinde koordinasyonu kapsadığı belirtildi.
Anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden biri ise taraflardan birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye yapılmış sayılmasını öngören kolektif savunma ilkesi oldu. Taraflar, bu düzenlemenin bölgesel caydırıcılığı güçlendirmeyi hedeflediğini vurgularken, anlaşmanın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmadığını ve savunma amaçlı bir güvenlik mekanizması niteliği taşıdığını ifade etti.
Üçlü savunma anlaşması, son yıllarda Türkiye ile Suudi Arabistan ve Pakistan arasında gelişen ikili savunma ilişkilerinin yeni bir aşamaya taşındığı şeklinde değerlendiriliyor. Türkiye, gelişmiş savunma sanayii altyapısı ve NATO tecrübesiyle öne çıkarken; Pakistan nükleer caydırıcılığı ve geniş askerî kapasitesiyle, Suudi Arabistan ise finansal gücü ve Körfez’deki stratejik konumuyla ittifakın üç temel unsurunu oluşturuyor.
Anlaşmanın imzalandığı dönemde Orta Doğu’da devam eden güvenlik krizleri, İran çevresindeki gelişmeler, Gazze savaşı, Yemen’deki istikrarsızlık ve Kızıldeniz’deki güvenlik risklerinin bölgesel iş birliği arayışlarını hızlandırdığı belirtiliyor. Uluslararası değerlendirmelerde, söz konusu anlaşmanın yalnızca askerî değil, aynı zamanda diplomatik ve stratejik açıdan da yeni bir bölgesel güvenlik mimarisinin temelini oluşturabileceği yorumları yapılıyor.
Uzmanlar, anlaşmanın ortak tatbikatlar, savunma sanayii projeleri ve teknoloji transferi alanlarında yeni iş birliklerine zemin hazırlayabileceğini değerlendirirken, ilerleyen dönemde başka bölgesel aktörlerin de benzer mekanizmalara dahil olmasının gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan anlaşmanın, son yıllarda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında savunma alanında giderek derinleşen stratejik ortaklığın kurumsal bir çerçeveye kavuştuğunu gösterdiği ifade ediliyor.
