ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Trump, üç ülkenin liderlerini tebrik ederken anlaşmayı bölgesel ülkelerin kendi savunmalarında daha fazla sorumluluk üstlenmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın anlaşmayı imzalamasından memnuniyet duyduğunu belirterek gelişmenin Orta Doğu ülkelerinin bir araya gelmesi ve kendi savunma kapasitelerini daha anlamlı biçimde güçlendirmeleri açısından önem taşıdığını ifade etti. ABD Başkanı anlaşmayı “büyük, cesur ve önemli bir ilk adım” olarak nitelendirdi.
Trump’ın açıklaması, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın imzalanmasının ardından Washington’dan gelen en dikkat çekici değerlendirmelerden biri oldu. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından oluşturulan yeni yapı; ortak savunmanın yanı sıra siyasi ve askerî koordinasyonun geliştirilmesini, müşterek tatbikatları ve savunma sanayii alanındaki iş birliğinin derinleştirilmesini öngörüyor.
Anlaşma kapsamında üç ülkenin üst düzey siyasi ve askerî makamları arasında koordinasyon mekanizmalarının oluşturulması planlanıyor. Kara, deniz, hava ve siber alanlarda müşterek faaliyetlerin geliştirilmesinin yanı sıra insansız sistemler, elektronik harp ve yapay zekâ gibi alanlarda iş birliği yapılması da anlaşmanın öne çıkan unsurları arasında bulunuyor. Savunma sanayiinde ortak geliştirme, üretim ve teknoloji transferi de yeni mekanizmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Trump’ın açıklamasında özellikle ülkelerin kendi savunmalarını güçlendirmesine yaptığı vurgu dikkat çekti. Bu yaklaşım, Washington’ın son yıllarda müttefik ve ortaklarının bölgesel güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesine yönelik söylemiyle de örtüşüyor. Nitekim uluslararası basındaki değerlendirmelerde Mekke Anlaşması’nın bölgesel güvenlik sorumluluğunun daha fazla yerel aktörler tarafından üstlenilmesine yönelik eğilimin bir parçası olarak okunabileceği belirtiliyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın mevcut ittifakların alternatifi olmadığı daha önce Türk yetkililer tarafından vurgulanırken, yapının gelecekte başka ülkelerin katılımına açık olabileceği de belirtilmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan son olarak Mısır’ın anlaşmaya katılmasının mümkün olabileceğini açıklamıştı.
Trump’ın anlaşmaya açık destek vermesi, yeni savunma mekanizmasının Washington tarafından nasıl karşılanacağına ilişkin tartışmalar açısından da önem taşıyor. ABD Başkanı’nın açıklaması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki yeni güvenlik yapılanmasını Washington’a alternatif bir blok olarak değerlendirmek yerine, bölgesel ülkelerin savunma sorumluluğunu daha fazla üstlendiği bir girişim olarak gördüğüne işaret ediyor.
Böylece Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ardından ABD’den de olumlu bir siyasi mesaj gelmiş oldu. Trump’ın anlaşmayı bir “ilk adım” olarak nitelendirmesi ise Washington’ın yeni mekanizmanın ilerleyen dönemde nasıl şekilleneceğini yakından takip edeceğine yönelik önemli bir işaret olarak değerlendirilebilir.
