AB Liderler Zirvesi, 16 Ekim 2026 tarihinde Brüksel’de Ukrayna’ya destek, Rusya’ya yönelik yaptırımlar, Avrupa savunması ve göç politikalarının ele alındığı ikinci gün oturumlarıyla devam ediyor. Avrupa Birliği liderleri, Ukrayna’nın askerî ve mali ihtiyaçlarını, Rusya üzerindeki ekonomik baskının artırılmasını ve Avrupa’nın güvenlik hazırlıklarını görüşüyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya’ya karşı 22. yaptırım paketi üzerinde çalışıldığını açıkladı.
15 Ekim’de ekonomi, rekabetçilik, uzun vadeli bütçe ve genişleme konularına odaklanan zirvenin ikinci gününde güvenlik ve dış politika başlıkları öne çıktı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de katıldığı görüşmelerde Kiev’in yaklaşan kış dönemindeki enerji, hava savunması ve finansman ihtiyaçları ele alındı.
Gündemde ayrıca Rusya’nın yaptırımları aşmak amacıyla kullandığı belirtilen gölge filo, Karadeniz’deki deniz taşımacılığı, Orta Doğu’daki çatışmalar ve AB’nin Kızıldeniz’deki deniz güvenliği faaliyetleri yer aldı.
AB’nin 22. Yaptırım Paketi Hazırlanıyor
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna oturumu öncesinde yaptığı açıklamada Rusya’ya yönelik yeni yaptırım hazırlıklarının sürdüğünü bildirdi.
Von der Leyen, AB’nin 22. yaptırım paketi üzerinde çalıştığını belirterek Rusya savaşı sona erdirmediği sürece mevcut yaptırımların kaldırılmayacağını ifade etti.
Yeni paketin kapsamına ve yürürlüğe giriş takvimine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
AB Konseyi Başkanı António Costa da Ukrayna’ya verilen desteğin azaltılmasının veya Rusya’ya uygulanan yaptırımların hafifletilmesinin gündemde olmadığını söyledi.
Costa, Rusya’nın ateşkesi kabul etmesi ve müzakere sürecine katılması için ekonomik ve siyasi baskının sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise yaptırımlar konusunda ABD dâhil uluslararası ortaklarla birlikte hareket etmek istediklerini açıkladı.
Kallas, Washington yönetimini Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya ikna etmeye çalıştıklarını bildirdi.
Ukrayna’nın Hava Savunması ve Kış Hazırlıkları Görüşülüyor
Zirvenin ikinci günündeki ilk oturum Ukrayna’daki gelişmelere ve Kiev’e sağlanacak desteğe ayrıldı.
Rusya’nın Ukrayna’nın enerji ve su altyapısına yönelik saldırıları, ülkenin kış aylarına hazırlanmasına ilişkin ihtiyaçları yeniden gündeme taşıdı.
AB liderleri, Ukrayna’nın hava savunma sistemleri, önleyici füzeler ve finansman ihtiyaçlarını ele aldı.
Zelenskiy, Brüksel’deki açıklamasında ülkesinin öncelikli ihtiyacının enerji güvenliği olduğunu belirtti.
Ukrayna’nın yalnızca enerji altyapısının korunmasına değil, hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesine ve mali desteğin sürdürülmesine de ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Zelenskiy, Rusya’nın savaşı sona erdirmeye hazır olduğuna ilişkin bir işaret görmediklerini söyleyerek yaklaşan kış dönemi için hazırlıkların devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Von der Leyen ise AB’nin önceki kış dönemlerinde olduğu gibi Ukrayna’ya destek sağlamayı sürdüreceğini bildirdi.
Görüşmelerde 2026 yılı için daha önce kararlaştırılan AB finansmanının yanı sıra Ukrayna’nın 2027’deki mali ve askerî ihtiyaçları da ele alındı.
Dondurulmuş Rus Varlıkları Yeniden Gündemde
Ukrayna’ya uzun vadeli finansman sağlanması kapsamında dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılması konusu da zirvenin gündeminde bulunuyor.
AB, Rusya’ya yönelik yaptırımlar kapsamında Avrupa’da dondurulan varlıkların Ukrayna’ya destek amacıyla değerlendirilmesine ilişkin seçenekleri daha önce de ele almıştı.
Ancak varlıkların kullanımına yönelik hukuki ve mali düzenlemeler konusunda üye ülkeler arasında görüş ayrılıkları bulunuyor.
Zirvenin ikinci gününde konunun yeniden değerlendirilmesi beklenirken kısa vadede yeni bir uzlaşmaya varılacağına ilişkin kesinleşmiş bir açıklama yapılmadı.
AB’nin Ukrayna’ya 2027 ve sonrasında sağlayacağı desteğin finansmanı, görüşmelerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Ukrayna’nın AB Üyeliğinde Yeni Hedef
Zirvede Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerindeki gelişmeler de değerlendirildi.
AB Konseyi Başkanı Costa, Ukrayna’nın üyelik müzakerelerinde iki fasıl kümesinin daha açıldığını bildirdi.
Costa, savaş koşullarına rağmen reform çalışmalarını sürdüren Ukrayna yönetiminin AB üyelik sürecine destek verdiklerini belirtti.
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen de kalan iki müzakere kümesinin yıl sonuna kadar açılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Zelenskiy ise Ukrayna’nın söz konusu hedef doğrultusunda çalışmalarına devam edeceğini ifade etti.
Müzakere kümelerinin açılması, Ukrayna’nın AB’ye katılım sürecindeki aşamalardan birini oluşturuyor. Bununla birlikte üyeliğin tamamlanmasına ilişkin kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor.
Avrupa’nın Savunma Kapasitesi Masada
Zirvenin ikinci gününde AB’nin savunma hazırlıkları ve askerî kabiliyet eksiklikleri de görüşülüyor.
AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Avrupa Savunma Ajansının üye ülkelerin savunma kabiliyetleri ve sanayi kapasitesindeki kritik eksiklikleri belirlediğini açıkladı.
Kallas, tespit edilen eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmaların hızlandırılması gerektiğini söyledi.
Görüşmelerde savunma sanayisinin üretim kapasitesi, askerî hazırlık düzeyi ve Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu sistemlerin temini gibi konuların ele alınması öngörülüyor.
Kallas ayrıca Ukrayna’nın Starlink uydu iletişim sistemine bağımlılığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Starlink’in Ukrayna açısından kritik önemini koruduğunu belirten Kallas, Avrupa’nın kısa vadede sistemin sunduğu kabiliyetlerin yerini tamamen doldurabilecek durumda olmadığını ifade etti.
Bu açıklama, Ukrayna’nın haberleşme altyapısına ilişkin ihtiyaçların da Avrupa’nın savunma kapasitesi görüşmelerinde gündeme geldiğini ortaya koydu.
Karadeniz ve Rusya’nın Gölge Filosu Görüşülüyor
AB liderlerinin güvenlik gündeminde Karadeniz’deki deniz taşımacılığı ve Rusya’nın yaptırımları aşmak amacıyla kullandığı belirtilen gölge filo da bulunuyor.
Karadeniz’de sivil gemilere yönelik son saldırıların Ukrayna’nın tahıl ihracatı için kullanılan deniz güzergâhlarına etkileri görüşmelerin başlıkları arasında yer alıyor.
Liderlerin Rus petrolünün taşınmasında kullanılan ve gölge filo olarak tanımlanan gemilere yönelik önlemlerin sıkılaştırılmasını değerlendirmesi bekleniyor.
Rus vatandaşlarına yönelik vize kısıtlamalarının genişletilmesi de gündeme gelebilecek konular arasında bulunuyor.
Bununla birlikte zirvenin ikinci gününde söz konusu başlıklara ilişkin yeni ve bağlayıcı bir karar alındığı henüz duyurulmadı.
Kızıldeniz’de Aspides Misyonunun İhtiyaçları Ele Alınıyor
Zirvenin Orta Doğu gündeminde deniz ticareti ve enerji taşımacılığının güvenliği öne çıkıyor.
AB liderleri, İran ile ABD arasındaki savaşın bölgesel sonuçlarını, Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırıları ve Kızıldeniz’de Husilerin oluşturduğu tehditleri değerlendiriyor.
Özellikle Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki güvenlik sorunlarının uluslararası deniz taşımacılığı ile enerji akışına etkileri görüşülüyor.
AB’nin Kızıldeniz’de ticari gemilerin korunması amacıyla yürüttüğü Aspides deniz misyonunun ihtiyaçları da zirvenin gündeminde bulunuyor.
Liderlerin, misyona tahsis edilen savaş gemilerinin sayısını ve üye ülkelerin sağlayabileceği ilave katkıları ele alması bekleniyor.
Orta Doğu oturumunda İran ve Yemen’in yanı sıra Batı Şeria ile Lübnan’daki gelişmeler de değerlendirilecek.
Göç Politikalarında Görüş Ayrılıkları Sürüyor
Zirvenin ikinci gününde göç konusu da ayrı bir gündem maddesi olarak ele alınıyor.
AB liderleri, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Septe’de yaşanan sınır krizinin ardından göç politikalarını çalışma yemeğinde görüşüyor.
Düzensiz göçmen girişlerinde düşüş yaşanmasına rağmen sınır güvenliği, üye ülkeler arasındaki sorumluluk paylaşımı ve göç kontrollerinin kapsamı konusunda görüş ayrılıkları devam ediyor.
Görüşmelerde dış sınırların korunması, kriz dönemlerinde uygulanacak tedbirler ve üye ülkeler arasındaki dayanışma mekanizmaları değerlendiriliyor.
Göç politikalarına ilişkin yeni bir kararın alınıp alınmayacağı, zirvenin sonuçlarının açıklanmasıyla netleşecek.
Zirvenin İkinci Gününde Güvenlik Gündemi Öne Çıktı
Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi’nin 15 Ekim’de gerçekleştirilen ilk gününde Avrupa ekonomisinin rekabet gücü, enerji maliyetleri, Birliğin gelecek dönem bütçesi, genişleme ve reform çalışmaları görüşülmüştü.
16 Ekim’deki oturumlarda ise Ukrayna’ya destek, Rusya’ya yönelik yaptırımlar, Avrupa savunması, deniz güvenliği, Orta Doğu ve göç politikaları gündemin merkezine yerleşti.
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen’in 22. yaptırım paketine ilişkin açıklaması ve Ukrayna’nın 2027 yılı ihtiyaçlarının görüşülmesi, ikinci günün öne çıkan gelişmeleri arasında yer aldı.
Zirvede ele alınan başlıklara ilişkin nihai kararların ve ortak sonuçların toplantıların tamamlanmasının ardından açıklanması bekleniyor.
