AB Liderler Zirvesi 2026, Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin devlet ve hükûmet başkanlarının katılımıyla Brüksel’de başladı. 15-16 Ekim tarihlerinde düzenlenen zirvede ekonomi, enerji fiyatları, Rusya-Ukrayna Savaşı, Avrupa güvenliği, savunma hazırlıkları, Orta Doğu, genişleme ve göç politikaları ele alınıyor. Liderler ayrıca Birliğin 2028-2034 dönemini kapsayan uzun vadeli bütçesini ve Avrupa ekonomisinin rekabet gücünü artırmaya yönelik çalışmaları görüşecek.
AB Konseyi Başkanı António Costa, 15 Ekim’de yaptığı açıklamayla iki günlük zirvenin başladığını duyurdu.
Costa, liderlerin görüşmelere 2026-2027 dönemini kapsayan “Tek Avrupa, Tek Pazar” gündemiyle başlayacağını belirtti.
Avrupa ekonomisinin rekabet gücünün artırılmasına yönelik taahhütlerin somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Costa, istihdamın artırılması, işletmelerin güçlendirilmesi ve vatandaşların yaşam koşullarının iyileştirilmesini öncelikler arasında gösterdi.
Zirvede enerji maliyetlerinin düşürülmesi, Avrupa sanayisinin desteklenmesi, Ukrayna’ya yardımların sürdürülmesi ve Birliğin savunma hazırlıklarının geliştirilmesi gibi konuların görüşülmesi bekleniyor.
Enerji Fiyatları İlk Günün Gündeminde
AB liderlerinin ilk gün ele alacağı başlıklardan biri, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin Avrupa ekonomisi üzerindeki etkileri olacak.
AB Konseyinin yayımladığı resmî gündeme göre liderler, yüksek enerji maliyetlerinin vatandaşlar ve işletmeler üzerindeki yükünü hafifletmek amacıyla Avrupa Komisyonuna yönelik politika önerilerini değerlendirecek.
Görüşmelerde kısa vadeli, hedefli ve geçici destek tedbirlerinin yanı sıra Avrupa’nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltmaya yönelik uzun vadeli politikalar da ele alınacak.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, zirve öncesinde yaptığı açıklamada enerji maliyetlerinin bütün üye ülkeler için önemli bir sorun oluşturduğunu belirtti.
Enerji piyasalarında istikrarın sağlanması gerektiğini ifade eden Metsola, ülkeler arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden ise Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından Avrupa’nın enerji tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye başladığını hatırlattı.
Frieden, enerji güvenliğinin artırılması için yenilenebilir enerji üretiminin hızlandırılması ve tedarik seçeneklerinin genişletilmesi gerektiğini söyledi.
Reuters ve Financial Times’ın zirve öncesinde yayımladığı haberlerde de enerji fiyatlarına yönelik düzenlemelerin üye ülkeler arasında görüş ayrılıklarına neden olduğu aktarıldı.
Bazı ülkelerin enerji maliyetlerini azaltmak amacıyla mevcut düzenlemelerde esneklik talep ettiği, diğerlerinin ise iklim hedeflerinin korunmasını savunduğu bildirildi.
Tek Avrupa, Tek Pazar Gündemi Görüşülüyor
Zirvenin ilk oturumunda, Avrupa ekonomisinin rekabet gücünü artırmayı amaçlayan “Tek Avrupa, Tek Pazar” gündeminin uygulanmasında gelinen aşama değerlendirilecek.
2026-2027 dönemini kapsayan girişim, AB iç pazarındaki ekonomik faaliyetlerin kolaylaştırılmasını, işletmelerin karşılaştığı idari engellerin azaltılmasını ve Avrupa sanayisinin uluslararası rekabet gücünün artırılmasını hedefliyor.
AB Konseyinin açıklamasına göre liderler, daha önce üzerinde uzlaşılan politikaların uygulanma durumunu gözden geçirecek.
Görüşmelerde Avrupa sanayisini etkileyen küresel ekonomik dengesizlikler de ele alınacak.
Reuters’ın 15 Ekim tarihli haberine göre Çin’den yapılan ithalattaki artış ve Avrupa sanayisinin karşı karşıya bulunduğu ticari baskılar, zirvenin ekonomi gündemindeki konular arasında bulunuyor.
AB ile Çin arasındaki ticari ilişkilerde özellikle otomotiv ve imalat sektörlerindeki rekabet koşulları üzerinde duruluyor.
Liderlerin, Avrupa sanayisinin korunması ve ticaret politikalarının geliştirilmesine yönelik seçenekleri değerlendirmesi bekleniyor.
2028-2034 Bütçesi Masaya Yatırılıyor
Zirvenin ilk günündeki bir diğer önemli başlık, AB’nin 2028-2034 dönemini kapsayan Çok Yıllı Mali Çerçevesi (MFF) olacak.
Birliğin yedi yıllık harcama planını belirleyecek bütçe görüşmelerinde tarım, bölgesel kalkınma, araştırma, enerji, savunma ve dış politika alanlarına ayrılacak kaynaklar ele alınacak.
AB Konseyi Başkanı Costa, zirve öncesinde yayımladığı davet mektubunda, uzun vadeli bütçe üzerinde 2026 yılı sona ermeden anlaşmaya varılmasını hedeflediklerini bildirdi.
Costa, ekim ayındaki görüşmelerin nihai uzlaşma için gerekli temel unsurların belirlenmesine odaklanacağını ifade etti.
Reuters’ın 14 Ekim tarihli haberine göre Avrupa Komisyonunun başlangıçta 1,76 trilyon avro olarak önerdiği bütçe için İrlanda dönem başkanlığı tarafından 1,62 trilyon avroluk revize bir taslak hazırlandı.
Ancak üye ülkeler arasında bütçenin büyüklüğü, gelir kaynakları ve harcama öncelikleri konusunda görüş ayrılıkları devam ediyor.
Özellikle AB bütçesine net katkı sağlayan ülkeler ile tarım ve bölgesel kalkınma fonlarından yararlanan ülkelerin talepleri görüşmelerin başlıca konuları arasında yer alıyor.
Zirvede bütçenin tamamı üzerinde nihai anlaşmaya varılması beklenmezken müzakerelerin ilerletilmesine yönelik siyasi yönlendirmelerin yapılması amaçlanıyor.
Ukrayna’ya Destek ve Rusya Yaptırımları Görüşülecek
AB liderleri, zirvenin ikinci gününde Rusya-Ukrayna Savaşı’nı ve Ukrayna’ya sağlanan desteğin sürdürülmesini ele alacak.
AB Konseyinin açıklamasına göre görüşmelerde Ukrayna’nın özellikle kış ayları öncesindeki kritik altyapı ihtiyaçları değerlendirilecek.
Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları ve bu saldırıların yol açtığı ihtiyaçlar da gündemde bulunuyor.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, zirve öncesindeki açıklamasında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını artırdığını belirterek Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini sürdürmesi gerektiğini söyledi.
Metsola, Rusya’ya uygulanan yaptırımların genişletilmesi ve güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
AB liderlerinin Ukrayna’nın Avrupa Birliğine katılım sürecinde kaydedilen ilerlemeyi de değerlendirmesi bekleniyor.
Reuters’ın 13 Ekim tarihli haberine göre Ukrayna’nın üyelik müzakerelerinde iç pazar ve rekabet gücüne ilişkin başlıklarda ilerleme sağlandı.
Söz konusu gelişmenin ardından liderler, üyelik sürecinin mevcut durumunu ve sonraki aşamalarını görüşecek.
Avrupa Savunması ve Hibrit Tehditler Gündemde
Zirvede Avrupa güvenliği ve savunma hazırlıklarına ilişkin çalışmalar da değerlendirilecek.
AB Konseyinin resmî gündemine göre liderler, Rusya ile bağlantılı olduğu belirtilen hibrit faaliyetleri ve Avrupa’nın bu tehditlere karşı aldığı önlemleri görüşecek.
Görüşmelerde Birliğin savunma hazırlıklarının artırılmasına yönelik programlarda kaydedilen ilerleme ele alınacak.
Avrupa’nın askerî kabiliyet eksikliklerinin giderilmesi, savunma sanayisi kapasitesinin geliştirilmesi ve ortak tedarik çalışmalarının hızlandırılması da gündemde yer alıyor.
AB’nin 2030 yılına yönelik savunma hazırlık hedefleri kapsamında yürütülen faaliyetler hakkında liderlere bilgi sunulması bekleniyor.
Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisinin zirve öncesinde yayımladığı bilgilendirme notunda, savunma sanayisi alanındaki ortak çalışmaların ve Avrupa Savunma Ajansının kabiliyet geliştirme faaliyetlerinin görüşülebilecek başlıklar arasında bulunduğu belirtildi.
Liderlerin savunma hazırlıklarına ilişkin mevcut kararların uygulanma durumunu değerlendirmesi ve çalışmaların hızlandırılmasına yönelik görüş alışverişinde bulunması öngörülüyor.
Orta Doğu’daki Gelişmeler Ele Alınacak
AB Liderler Zirvesi’nin ikinci gününde Orta Doğu’daki gelişmeler de görüşülecek.
Anadolu Ajansının aktardığı zirve programına göre liderler, Gazze ve Batı Şeria’daki durumun yanı sıra Yemen, Lübnan, İran ve Suriye’deki gelişmeleri değerlendirecek.
AB Konseyinin resmî gündeminde ise bölgedeki gelişmelerin deniz güvenliği ve uluslararası ticaret üzerindeki etkilerine ayrıca yer verildi.
Özellikle deniz ulaşımının serbestliği ve ticaret yollarının güvenliği, görüşülecek konular arasında bulunuyor.
AB Konseyi, deniz taşımacılığının enerji, gübre ve gıda tedarik zincirleri açısından taşıdığı öneme dikkat çekiyor.
Liderlerin bölgedeki gelişmelere ilişkin mevcut AB politikalarını ve diplomatik girişimleri değerlendirmesi bekleniyor.
Genişleme ve Göç Politikaları Değerlendirilecek
Zirvenin ilk gününün akşamında düzenlenecek çalışma yemeğinde AB’nin genişleme politikası ele alınacak.
Liderler, aday ülkelerin üyelik süreçleri ve Birliğin yeni üyeliklere hazırlanabilmesi için gerekli kurumsal reformları görüşecek.
AB Konseyi Başkanı Costa’nın davet mektubunda, Karadağ ile yürütülen katılım müzakerelerinin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefi de yer aldı.
Avrupa Komisyonunun daha geniş bir Birliğe hazırlık amacıyla yayımladığı politika belgesi, görüşmelerin temel kaynakları arasında bulunuyor.
Zirvenin ikinci günündeki çalışma yemeği ise göç politikalarına ayrılacak.
AB liderleri, düzensiz göçle mücadele, dış sınırların yönetimi ve üye ülkelerin göç kaynaklı krizlere karşı ortak hareket etmesine yönelik düzenlemeleri değerlendirecek.
AB Konseyinin açıklamasında, düzensiz göçte son dönemde kaydedilen düşüşe rağmen krizlere hazırlıklı olunması gerektiği vurgulandı.
Görüşmelerde göçün siyasi baskı aracı olarak kullanıldığı durumlara karşı alınabilecek önlemler de ele alınacak.
Zirve 16 Ekim’de Sona Erecek
15 Ekim’de başlayan AB Liderler Zirvesi’nin 16 Ekim Cuma günü tamamlanması planlanıyor.
İki günlük toplantılarda ekonomi, enerji, bütçe, Ukrayna, savunma, Orta Doğu, genişleme ve göç başlıkları görüşülecek.
AB Konseyi Başkanı António Costa, zirve öncesindeki açıklamalarında liderlerin özellikle Avrupa ekonomisinin rekabet gücü ve uzun vadeli bütçe konusunda ilerleme sağlamasını hedeflediklerini belirtti.
Zirvenin ardından görüşmelerde varılan uzlaşmaların ve alınan kararların AB Konseyi tarafından açıklanması bekleniyor.
