FNSS İ-ZAHA, amfibi harekâtın en riskli aşamalarında insanlı birliklerden önce görev yapmak üzere TEKNOFEST Mavi Vatan 2026’da tanıtıldı. FNSS tarafından geliştirilen Çok Maksatlı Modüler İnsansız Amfibi Araç, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki Zırhlı Amfibi Hücum Araçları ZAHA ile insanlı-insansız takım konseptinde görev yapacak şekilde tasarlandı. Yeni platform, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki Zırhlı Amfibi Hücum Araçları ZAHA ile insanlı-insansız takım konseptinde görev yapacak şekilde tasarlandı.
20-23 Ağustos 2026 tarihlerinde Kocaeli Gölcük Tersanesi Komutanlığı ev sahipliğinde gerçekleştirilen TEKNOFEST Mavi Vatan’da ilk kez sergilenen İ-ZAHA, amfibi hücum harekâtının özellikle ilk temas aşamasındaki personel riskini azaltmayı hedefliyor.
İ-ZAHA’nın temel görev konsepti, insanlı ZAHA’lardan önce kıyıya ilerleyerek karşı kuvvetlerin kıyı savunmasıyla ilk teması kurmasına dayanıyor. Platform, taşıdığı görev yüküne bağlı olarak mayın ve engelleri etkisiz hâle getirebiliyor, kıyıyı insanlı unsurların yaklaşmasına hazırlayabiliyor ve kıyıbaşının ele geçirilmesi ile emniyete alınması gibi harekâtın sonraki aşamalarına destek verebiliyor.
İ-ZAHA’nın otonom, uzaktan kumandalı veya karma kontrol modlarında görev yapabilmesi sayesinde operatörlerin çatışma hattının dışında kalması amaçlanıyor. Bu yaklaşım, özellikle mayınlar, tahkim edilmiş engeller, makineli tüfekler ve tanksavar güdümlü füze sistemleriyle savunulan kıyılara yönelik amfibi harekâtlarda ilk dalganın karşı karşıya kaldığı riski insansız sistemlere aktarıyor.
Platformun en dikkat çekici özelliklerinden biri ise modüler görev mimarisi. İ-ZAHA’nın faydalı yük modülleri sahada yaklaşık 40 dakika içerisinde değiştirilebiliyor. Böylece aynı temel platform farklı harekât ihtiyaçlarına göre yeniden yapılandırılabiliyor.
İ-ZAHA için Ateş Destek, Mayın Temizleme, İstihkâm İş Makinası, Elektronik Harp, Keşif, Taktik Aldatma, Dronsavar, Seyrüsefer ve İşaretleme, Lojistik Destek ve Yaralı Tahliye olmak üzere 10 farklı görev konfigürasyonu öngörülüyor. Birden fazla İ-ZAHA varyantının aynı harekât içerisinde koordineli biçimde kullanılması da mümkün olacak.
8 tonluk amfibi muharebe ağırlığına sahip platform, denizde 7 knot, karada ise 70 kilometre/saat hıza ulaşabiliyor. 300 beygirlik güç paketiyle 37,5 BG/ton güç-ağırlık oranı sunan İ-ZAHA, denizden kıyıya kesintisiz intikal edebilecek şekilde geliştirildi.
Bağımsız süspansiyon sistemi ve farklı zemin koşullarına uyarlanabilen lastik seçeneklerinin yanı sıra düşük siluet, düşük termal iz ve düşük gürültü seviyesi de platformun tespit edilebilirliğini azaltmaya yönelik özellikleri arasında bulunuyor.
İ-ZAHA’nın komuta-kontrol altyapısında şifreli mesh ağ, GNSS/INS seyrüsefer sistemi ve IFF kimlik doğrulama modülü birlikte çalışıyor. Atalet seyrüsefer sistemi sayesinde uydu sinyalinin kesildiği veya karıştırıldığı ortamlarda da konum kestiriminin sürdürülmesi hedefleniyor.
Doğrudan görüş hattında 3 kilometrelik haberleşme menziline sahip sistemin menzili İHA röleleri kullanılarak artırılabiliyor. Veri bağının kesilmesi durumunda araç önce emniyetli duruşa geçiyor, ardından görev konfigürasyonuna göre kayıtlı rotasını kullanarak otomatik şekilde geri dönebiliyor veya seyrüsefer görevini sürdürebiliyor.
İ-ZAHA yapay zekâ destekli görüntü işleme altyapısıyla da donatıldı. Sistem, araç üzerindeki kameralardan gelen görüntüleri gerçek zamanlı analiz ederek tespit edilen unsurları türü, durumu ve tehdit seviyesine göre sınıflandırabiliyor. Otomatik hedef tespit ve atış kontrol sistemleri ise önceliklendirilen hedefleri operatöre sunarak karar ve angajman sürecinin hızlandırılmasını amaçlıyor.
Platformda ayrıca Nurol Teknoloji tarafından geliştirilen “Armor Integrity” yapısal bütünlük izleme sistemi bulunuyor. İ-ZAHA, söz konusu sistemin entegre edildiği ilk insansız araç olma özelliğini taşıyor.
Araç bir isabet aldığında sistem etkinin konumunu, yönünü ve şiddetini sensörler aracılığıyla gerçek zamanlı olarak tespit ediyor. Ardından etkilenen bölümün kalan yapısal kapasitesini hesaplayarak bilgileri operatöre ve komuta zincirine iletiyor. Böylece araçta mürettebat bulunmamasından kaynaklanan fiziksel hasar değerlendirme ihtiyacının sensörler ve dijital sistemler üzerinden karşılanması hedefleniyor.
İ-ZAHA’nın lojistik hareket kabiliyeti de farklı taşıma yöntemlerini kapsayacak biçimde tasarlandı. Platform karayolu, demiryolu ve deniz yoluyla taşınabildiği gibi CH-47F Chinook ve Mil Mi-26 ağır nakliye helikopterleri ile C-130 Hercules, A400M, C-17 Globemaster, C-5 Galaxy, An-124 ve Il-76 sınıfındaki nakliye uçaklarıyla da sevk edilebiliyor.
FNSS CEO ve Yönetim Kurulu Üyesi Selim Baybaş, şirketin insansız ve otonom araç teknolojilerindeki Ar-Ge yatırımlarını büyüttüğünü belirterek İ-ZAHA’nın, FNSS’nin mühendislik kabiliyetleri ile ZAHA’dan elde edilen tecrübeyi bir araya getirdiğini ifade etti. Baybaş, bu ölçekte ve kabiliyet seviyesinde insansız amfibi kara aracı geliştirebilen şirket sayısının dünya genelinde sınırlı olduğuna dikkat çekti.
İ-ZAHA’nın ortaya koyduğu konsept, amfibi harekât açısından yalnızca yeni bir insansız aracın geliştirilmesinden daha geniş bir değişime işaret ediyor. İnsanlı ZAHA’ların yerine geçmek yerine onlarla koordineli çalışmak üzere tasarlanan sistem, en yüksek riskin bulunduğu ilk temas ve kıyıya çıkış aşamalarında insansız unsurların öne çıkarılmasını amaçlıyor.
Mayın temizleme aracından elektronik harp platformuna, ateş destek unsurundan dronsavar ve yaralı tahliye aracına kadar aynı platformun farklı görevler için kullanılabilmesi ise amfibi birliklerin kıyıya ulaşmadan önce ihtiyaç duyabileceği birçok kabiliyetin insansız bir öncü kuvvet içerisinde bir araya getirilmesine imkân tanıyor.
Bu yönüyle İ-ZAHA, Türk savunma sanayiinde insanlı ve insansız sistemlerin aynı harekât içerisinde birlikte kullanılmasına yönelik çalışmaların denizden karaya intikal boyutundaki yeni örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
