L-UMTAS GM ve IIR TEMREN mühimmatları, Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki SeaHawk helikopterlerinden gerçekleştirilen hava-yer ve hava-hava atışlarında kullanıldı. Antalya Beşadalar’da yapılan testlerle helikopterlerin farklı hedef türlerine karşı kullanabileceği yerli mühimmat seçeneklerinin genişletilmesine yönelik çalışmalar yeni bir aşamaya ulaştı.
Millî Savunma Bakanlığı (MSB), 8-10 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen atışlara ilişkin görüntüleri yayımladı.
Testler, ROKETSAN tarafından yürütülen Lazer Güdümlü Uzun Menzilli Tanksavar Genişletilmiş Menzil Projesi (L-UMTAS GM) kapsamındaki alternatif konfigürasyon geliştirme çalışmaları çerçevesinde gerçekleştirildi.
Faaliyet kapsamında L-UMTAS GM ve görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlığa sahip IIR TEMREN mühimmatları kullanılarak hava-yer ve hava-hava atışları yapıldı.
Atışların özellikle hava-hava bölümünün, başlangıçta kara ve su üstü hedeflerine karşı geliştirilen mühimmat ailesinin farklı hedef setlerine karşı kullanımının genişletilmesi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
SeaHawk’ın Yerli Mühimmat Seçenekleri Genişliyor
TEMREN programının temelinde, ROKETSAN’ın UMTAS ailesinden geliştirilen güdümlü mühimmatların Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki S-70B SeaHawk helikopterlerine entegrasyonu bulunuyor.
ROKETSAN’ın yayımladığı teknik bilgilere göre TEMREN, hareketli ve sabit kara ve su üstü hedeflerine karşı kullanılmak üzere geliştirildi.
Sistem 1,8 metre uzunluğa, 160 milimetre çapa ve 37,5 kilogram ağırlığa sahip. TEMREN için açıklanan menzil 8 kilometre seviyesinde bulunuyor.
Mühimmatta görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık ile yarı aktif lazer arayıcı başlık seçenekleri bulunuyor. Harp başlığı seçenekleri arasında tandem tanksavar, yüksek infilaklı parçacık etkili ve termobarik başlıklar yer alıyor.
TEMREN’in platform seçenekleri arasında sabit ve döner kanatlı hava araçlarının yanı sıra insansız hava araçları, kara ve deniz platformları da bulunuyor.
Programın SeaHawk ayağı ise Türk Deniz Kuvvetlerinin helikopterlerini yerli güdümlü mühimmatlarla donatma çalışmalarının bir parçasını oluşturuyor.
L-UMTAS GM 20 Kilometre Menzile Ulaşıyor
Testlerde kullanılan diğer mühimmat L-UMTAS GM ise ROKETSAN’ın uzun menzilli tanksavar füze ailesinin genişletilmiş menzilli üyesi olarak geliştirildi.
ROKETSAN’ın güncel teknik verilerine göre L-UMTAS GM, kara platformlarından 15 kilometreye, hava platformlarından ise 20 kilometreye kadar menzile ulaşabiliyor.
Yaklaşık 1,8 metre uzunluğundaki füze 160 milimetre çapında ve 42 kilogram ağırlığında.
L-UMTAS GM’nin en önemli özelliklerinden biri görüş hattının ötesindeki hedeflere karşı kullanılabilmesi. Füze, taşıyıcı platformun hedefe doğrudan yaklaşmasına gerek kalmadan sütre gerisinden angajman gerçekleştirmesine imkân sağlıyor.
Sistemde görüntü işleme kabiliyetine sahip kızılötesi arayıcı başlık ve yarı aktif lazer arayıcı başlık olmak üzere iki temel konfigürasyon bulunuyor.
L-UMTAS GM ayrıca “at-unut” ve “at-güncelle” kullanım modlarını destekliyor. Böylece mühimmat, görev şartlarına bağlı olarak fırlatıldıktan sonra bağımsız şekilde hedefe yönelebiliyor veya uçuş sırasında hedef bilgisi güncellenebiliyor.
Farklı Harp Başlıklarıyla Farklı Hedefler
L-UMTAS GM’nin hedef seti yalnızca ana muharebe tanklarıyla sınırlı değil.
ROKETSAN’ın açıkladığı teknik bilgilere göre füze; ana muharebe tankları, hafif ve ağır zırhlı araçlar, hareketli ve sabit hedefler ile muharebe araçlarına karşı kullanılabiliyor.
Farklı harp başlığı seçenekleri ise sistemin görev alanını genişletiyor. L-UMTAS GM için tandem tanksavar, yüksek infilaklı basınç etkili ve parçacık etkili harp başlıkları bulunuyor.
Füzenin döner kanatlı hava araçlarının yanı sıra taktik tekerlekli ve paletli kara araçları ile deniz platformlarından kullanılabilmesi de aynı mühimmat ailesinin farklı kuvvet ve platformlarda görev yapabilmesine imkân sağlıyor.
Hava-Hava Atışı Yeni Hedef Setine İşaret Ediyor
Beşadalar’daki testlerin dikkat çeken bölümü ise L-UMTAS GM ve IIR TEMREN ile hava-hava atışlarının da gerçekleştirilmesi oldu.
Tanksavar kökenli güdümlü mühimmatların hava hedeflerine karşı kullanılması, füze ailesinin görev alanının kara ve su üstü hedeflerinin ötesine genişletilmesine yönelik çalışmaları gösteriyor.
ROKETSAN’ın L-UMTAS GM için yayımladığı teknik dokümanda da alçak irtifada askıda kalan helikopterler sistemin hedefleri arasında gösteriliyor.
Görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık, hedefin termal görüntüsünü kullanarak takip gerçekleştirebildiği için hareketli hedeflere karşı angajman kabiliyeti sağlıyor.
Son testlerde hava-hava atışlarının da gerçekleştirilmesi, özellikle helikopter gibi görece düşük hızlı ve alçak irtifada görev yapan hava hedeflerine karşı bu kabiliyetin geliştirilmesine yönelik çalışmalar açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte MSB, hava-hava testinde kullanılan hedefin türü, angajman mesafesi ve hangi mühimmatın hangi hedefe karşı kullanıldığına ilişkin ayrıntılı teknik bilgi paylaşmadı.
Bu nedenle testin doğrudan yeni bir hava-hava füzesinin geliştirilmesi olarak değerlendirilmesi için henüz yeterli veri bulunmuyor.
SeaHawk İçin Çok Amaçlı Silahlandırma
SeaHawk helikopterleri Türk Deniz Kuvvetlerinin su üstü ve denizaltı harbi görevlerinde kullandığı önemli hava platformları arasında yer alıyor.
TEMREN programıyla bu helikopterlerin yerli güdümlü mühimmatlarla silahlandırılması, özellikle su üstü ve kara hedeflerine karşı hassas vuruş seçeneklerini artırmayı amaçlıyor.
L-UMTAS GM’nin de alternatif konfigürasyon çalışmalarına dahil edilmesi ise daha uzun menzilli bir mühimmat seçeneği ortaya çıkarıyor.
TEMREN için açıklanan 8 kilometrelik menzile karşılık L-UMTAS GM’nin hava platformlarından 20 kilometreye ulaşabilmesi, helikopterin hedefe yaklaşmadan angajman gerçekleştirebileceği mesafeyi önemli ölçüde artırıyor.
Bu özellik özellikle hava savunma tehdidinin bulunduğu bölgelerde taşıyıcı helikopterin hedefe olan mesafesini koruyabilmesi açısından önem taşıyor.
Aynı mühimmat ailesinin kara, deniz ve hava hedeflerine yönelik farklı görevlerde kullanılabilmesine yönelik çalışmalar ise SeaHawk’ın silahlandırılmasında daha esnek bir yapı oluşturuyor.
Beşadalar’daki testlerle birlikte L-UMTAS GM ve IIR TEMREN’in farklı konfigürasyonlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar devam ederken, sistemlerin nihai konfigürasyonları ve hava-hava görevlerindeki kullanım konseptine ilişkin ayrıntıların ilerleyen testlerle netleşmesi bekleniyor.
