Mekke Ortak Savunma İttifakı kapsamında askerî düzeyde yeni bir toplantı gerçekleştiriliyor. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Genelkurmay Başkanları Toplantısı’na katılmak üzere Suudi Arabistan’a gidiyor. Ziyaret, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında oluşturulan ortak savunma mekanizmasının askerî temaslarının devamı niteliğini taşıyor.
Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu’nun 25 Eylül’de Suudi Arabistan’a hareket edeceğini açıkladı.
MSB’den yapılan açıklamada Bayraktaroğlu’nun Mekke Ortak Savunma İttifakı Genelkurmay Başkanları Toplantısı’na katılmak üzere Suudi Arabistan’a gideceği bildirildi.
Toplantının gündemine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı. Bununla birlikte Genelkurmay başkanları düzeyindeki buluşma, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Ağustos 2026’da kurulan yeni savunma mekanizmasının askerî boyutunun geliştirilmesi açısından önem taşıyor.
Üç Ülke Mekke’de Ortak Savunma Anlaşması İmzalamıştı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki yeni savunma mekanizmasının temeli 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile atıldı.
Anlaşma, üç ülke arasındaki askerî koordinasyonun geliştirilmesi, ortak güvenliğin güçlendirilmesi ve bölgesel istikrara katkıda bulunulmasını amaçlıyor.
Anlaşmanın en dikkat çekici unsurlarından birini taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış kabul edilmesini öngören ortak savunma yaklaşımı oluşturuyor.
Bu yönüyle anlaşma, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki mevcut ikili savunma ilişkilerini üçlü ve kurumsal bir güvenlik mekanizmasına dönüştüren yeni bir çerçeve ortaya koyuyor.
Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi İstanbul’da Toplandı
Mekke’de imzalanan anlaşmanın ardından oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi ilk toplantısını 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirdi.
Toplantıya Türkiye’yi temsilen Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı.
Toplantı öncesinde Güler, Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ile görüşürken Pakistan Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ile de bir araya geldi.
Orgeneral Bayraktaroğlu da bu görüşmelerde yer aldı.
İstanbul’daki toplantı böylece Mekke’de siyasi liderler tarafından imzalanan anlaşmanın savunma ve dış politika kurumları düzeyindeki ilk kurumsal adımlarından biri oldu.
Şimdi Suudi Arabistan’da gerçekleştirilecek Genelkurmay Başkanları Toplantısı ile mekanizmanın doğrudan askerî komuta düzeyindeki temasları devam edecek.
Askerî Mekanizmanın Ayrıntıları Şekilleniyor
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın imzalanmasının ardından dikkatler üç ülkenin ortak savunma taahhüdünü uygulamada hangi mekanizmalarla destekleyeceğine çevrildi.
Genelkurmay başkanları düzeyindeki toplantı bu açıdan anlaşmanın askerî uygulama boyutunun geliştirilmesine yönelik önemli temaslardan biri olacak.
Ancak toplantının ayrıntılı gündemi henüz kamuoyuyla paylaşılmadığı için ortak komuta yapısı, müşterek kuvvet oluşturulması, daimî askerî karargâh veya benzeri kurumsal düzenlemelerin ele alınıp alınmayacağı bilinmiyor.
Bu nedenle Suudi Arabistan’daki toplantının sonuçları, anlaşmanın askerî yapısının hangi yönde şekilleneceğinin görülmesi açısından takip edilecek.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Arasında Gelişen Savunma İlişkileri
Üç ülke hâlihazırda farklı alanlarda önemli askerî kapasitelere sahip.
Türkiye, NATO içerisinde ABD’nin ardından en büyük ordulardan birine sahip olmasının yanı sıra son yıllarda insansız hava araçları, füze sistemleri, elektronik harp, kara araçları ve deniz platformlarında geliştirdiği yerli savunma sanayii kapasitesiyle öne çıkıyor.
Pakistan, Güney Asya’daki önemli askerî güçlerden biri olmasının yanı sıra nükleer silah kapasitesine sahip bir ülke konumunda bulunuyor.
Suudi Arabistan ise yüksek savunma harcamaları ve son yıllarda yerli savunma sanayiini geliştirmeye yönelik yatırımlarıyla Orta Doğu’nun önemli askerî aktörleri arasında yer alıyor.
Türkiye’nin hem Pakistan hem de Suudi Arabistan ile savunma sanayii ve askerî eğitim alanlarında uzun süredir devam eden ikili ilişkileri bulunuyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması ise bu ilişkilerin ilk kez üçlü ve ortak savunma taahhüdünü içeren bir yapı altında kurumsallaştırılmasına yönelik bir çerçeve oluşturuyor.
Askerî Düzeyde İkinci Aşama
Mekke’de 7 Ağustos’ta anlaşmanın imzalanması ve 31 Ağustos’ta İstanbul’da Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin toplanmasının ardından Suudi Arabistan’daki Genelkurmay Başkanları Toplantısı, üç ülke arasındaki savunma mekanizmasının gelişiminde yeni bir aşamayı temsil ediyor.
İlk aşamada siyasi ve stratejik düzeyde oluşturulan çerçevenin ardından temasların doğrudan askerî komuta kademesine taşınması, anlaşmanın uygulanmasına yönelik görüşmelerin devam ettiğini gösteriyor.
Bununla birlikte ortak savunma mekanizmasının operasyonel yapısı ve tarafların olası bir güvenlik krizinde hangi prosedürlerle hareket edeceğine ilişkin ayrıntılar henüz kamuoyuna açıklanmış değil.
Bu nedenle Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu’nun katılacağı Suudi Arabistan toplantısından yapılacak açıklamalar, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın askerî boyutunun nasıl şekilleneceğine ilişkin yeni ayrıntılar sağlayabilir.
