Putin üçlü zirve önerisi ile Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik görüşmelerin gündemine geldi. The Wall Street Journal’ın haberine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Çin’de bir araya gelmeyi önerdi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, olası toplantıya ilişkin temasların sürdüğünü doğrularken üç liderin katılımıyla gerçekleştirilecek bir zirve konusunda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmadığını bildirdi.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberde, Moskova yönetiminin üç liderin kasım ayında Çin’de bir araya gelmesini istediği belirtildi.
Önerinin, 18-19 Kasım 2026 tarihlerinde Çin’de düzenlenmesi planlanan Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında hayata geçirilmesinin gündeme getirildiği aktarıldı.
Ancak Washington ve Pekin yönetimlerinden üçlü görüşmenin yapılacağına ilişkin resmî bir teyit gelmedi.
Öneri Trump ile Telefon Görüşmesinde Gündeme Geldi
WSJ’nin haberine göre Putin, 9 Ekim’de ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik yeni bir diplomatik toplantı önerisinde bulundu.
Rus liderin önerisi, Trump ve Şi Cinping’in de katılımıyla Çin’de üçlü bir görüşme düzenlenmesini içeriyor.
Haberde, Kremlin’in toplantıyı 18-19 Kasım’da Çin’de gerçekleştirilecek APEC Zirvesi kapsamında düzenlemek istediği ifade edildi.
Böylece Rusya, ABD ve Çin liderlerinin aynı diplomatik platformda Ukrayna meselesini ele alması amaçlanıyor.
Bununla birlikte görüşmenin gündemi, katılım düzeyi ve müzakere formatı konusunda taraflar arasında kesinleşmiş bir mutabakat bulunduğuna ilişkin bilgi paylaşılmadı.
Kremlin Görüşmelerin Sürdüğünü Doğruladı
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, WSJ’ye yaptığı açıklamada olası toplantıya ilişkin görüşmelerin devam ettiğini doğruladı.
Peskov, temasların sürdüğünü ancak henüz netleşmiş bir durum bulunmadığını belirtti.
Kremlin’in açıklaması, üçlü zirve önerisine ilişkin diplomatik temasların yürütüldüğünü ortaya koyarken toplantının yapılacağına dair kesin bir karar alındığı anlamına gelmiyor.
Haberde, Rus yetkililerin öneriyi diplomatik kanallar aracılığıyla Çin yönetimine ilettiği de ileri sürüldü.
Pekin’in ise Trump’ın öneriyi kabul etmesi durumunda toplantıya itiraz etmeyeceği yönünde mesaj verdiği iddia edildi.
Ancak Çin yönetimi tarafından bu yönde kamuoyuna açıklanmış resmî bir kabul bulunmuyor.
Trump Henüz Onay Vermedi
WSJ’ye konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, Başkan Trump’ın üçlü görüşme önerisine henüz onay vermediğini bildirdi.
Yetkili, Trump’ın Rusya-Ukrayna Savaşı’nı sona erdirme yönündeki yaklaşımı dikkate alındığında böyle bir toplantıya açık olabileceğini ifade etti.
Bununla birlikte söz konusu değerlendirme, ABD yönetiminin öneriyi kabul ettiği anlamına gelmiyor.
Haberde Beyaz Saray’ın konuya ilişkin yorum yapmayı reddettiği belirtildi.
Çin’in Washington Büyükelçiliğinin de gazeteden gelen yorum talebine henüz yanıt vermediği aktarıldı.
Dolayısıyla 19 Ekim itibarıyla öneriye ilişkin Kremlin’in temasların sürdüğünü doğrulayan açıklaması dışında üç ülkenin katılımını kesinleştiren ortak bir duyuru yapılmış değil.
Çin’in Diplomatik Rolü Gündemde
Putin’in önerdiği iddia edilen toplantının Çin’de gerçekleştirilmesi, Pekin yönetiminin Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik girişimlerde üstlenebileceği rolü yeniden gündeme taşıdı.
Çin, savaşın başlangıcından bu yana Rusya ve Ukrayna arasında müzakerelerin desteklenmesi gerektiğini savunurken çatışmaların sona erdirilmesine yönelik siyasi çözüm çağrılarında bulunuyor.
Pekin yönetimi, Şubat 2023’te Ukrayna krizinin siyasi çözümüne ilişkin 12 maddelik bir tutum belgesi yayımlamıştı.
Belgede ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesi, çatışmaların durdurulması, barış görüşmelerinin yeniden başlatılması ve tek taraflı yaptırımlara karşı çıkılması gibi başlıklar yer almıştı.
Çin’in Rusya ile sürdürdüğü siyasi ve ekonomik ilişkiler ise savaş boyunca ABD ve Avrupa ülkelerinin gündeminde bulunmaya devam etti.
WSJ’nin aktardığı son öneri, Çin’in yalnızca diplomatik girişimlere destek veren bir ülke olarak değil, üç büyük gücün liderlerini bir araya getirebilecek bir toplantının ev sahibi olarak da gündeme geldiğini gösteriyor.
Ancak Pekin’in böyle bir rol üstlenmeyi resmen kabul ettiğine ilişkin henüz açıklama bulunmuyor.
Ukrayna’nın Katılımına İlişkin Bilgi Paylaşılmadı
Üçlü görüşme önerisine ilişkin dikkat çeken bir diğer konu, Ukrayna’nın toplantıya katılımına yönelik herhangi bir bilginin paylaşılmamış olması.
WSJ’nin haberinde önerilen formatın Putin, Trump ve Şi Cinping arasında gerçekleştirilecek bir toplantıyı kapsadığı belirtiliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin toplantıya davet edilip edilmeyeceğine veya Kiev yönetiminin öneri hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediğine ilişkin ayrıntı yer almıyor.
Ukrayna yönetimi, savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde ülkesinin egemenliği ve toprak bütünlüğünün korunmasını temel koşullar arasında değerlendiriyor.
Kiev ayrıca Ukrayna’nın geleceğine ilişkin kararların ülkenin katılımı olmadan alınmaması gerektiğini savunuyor.
Bu nedenle olası üçlü görüşmenin doğrudan barış müzakeresi niteliği taşıyıp taşımayacağı ve Ukrayna’nın sürece hangi aşamada dâhil edileceği henüz açıklığa kavuşmadı.
Kasım Ayındaki Zirve İçin Karar Bekleniyor
Putin’in Trump ve Şi ile Çin’de bir araya gelme önerisine ilişkin haber, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde gündeme geldi.
WSJ’nin aktardığı bilgilere göre Moskova, üçlü toplantının kasım ayında düzenlenmesini istiyor.
Kremlin Sözcüsü Peskov, olası görüşmeye ilişkin temasları doğrularken ABD Başkanı Trump’ın öneriye henüz onay vermediği bildirildi.
Çin tarafının da toplantıya katılım konusunda resmî bir açıklaması bulunmuyor.
Üç liderin bir araya gelip gelmeyeceği, Washington ve Pekin yönetimlerinin vereceği yanıtlar ile diplomatik temasların sonucuna bağlı olacak.
