İngiliz askerî tesisleri, Rusya ile İngiltere arasında yükselen gerilimin merkezine yerleşti. Rusya, Ukrayna’nın İngiliz yapımı uzun menzilli silahlarla Rusya topraklarına yönelik saldırılarına karşılık, Ukrayna içinde ve dışında bulunan İngiliz askerî tesisleri ile askerî teçhizatın hedef alınabileceği uyarısında bulundu. Moskova’nın daha önce de benzer mesajlar vermesine karşın son açıklamadaki söylemin sertliği dikkat çekti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, 27 Ağustos’ta Moskova’da düzenlediği basın toplantısında İngiltere’nin Ukrayna’ya sağladığı uzun menzilli silahların Rusya topraklarına yönelik saldırılarda kullanılmasını doğrudan hedef aldı.
Zaharova, İngiliz silahları kullanılarak Rusya topraklarına gerçekleştirilecek Ukrayna saldırılarına karşılık, “Ukrayna’daki ve sınırlarının ötesindeki herhangi bir İngiliz askerî tesisi ve teçhizatının” hedef alınabileceği konusunda Londra’yı daha önce de uyardıklarını söyledi.
Reuters, Moskova’nın benzer uyarıları daha önce de yaptığını ancak son açıklamanın önceki mesajlara kıyasla daha sert ve acil bir söylem taşıdığını aktardı.
Londra’ya “Felaket Boyutunda Sonuçlar” Uyarısı
Zaharova, Londra’nın Rus sivillere yönelik saldırılardaki rolüne ilişkin suçlamalarının dozunu da artırdı.
İngiltere’nin, Moskova’nın değerlendirmesine göre Rus sivillere yönelik “terörizme” hukuken ortak sayılmasına “yalnızca bir adım” kaldığını ileri süren Zaharova, Londra’nın politikasını değiştirmemesi hâlinde “kaçınılmaz ve felaket boyutunda sonuçlarla” karşılaşılabileceğini söyledi.
Rusya’nın bu suçlamalarının merkezinde Ukrayna’nın kullandığı Storm Shadow/SCALP seyir füzeleri bulunuyor.
İngiltere ve Fransa tarafından ortaklaşa geliştirilen Storm Shadow/SCALP, hava platformlarından fırlatılan uzun menzilli bir seyir füzesi olarak biliniyor. Ukrayna, savaş boyunca bu silahları Rus kuvvetlerine ve Rus kontrolündeki bölgelerde bulunan hedeflere karşı kullandı.
Moskova ise Ukrayna’nın İngiliz silahlarıyla Rusya topraklarındaki hedeflere saldırmasının Londra’nın çatışmadaki sorumluluğunu artırdığını savunuyor.
Storm Shadow Teknolojisi Gerilimi Artırdı
Son açıklamanın zamanlamasında İngiltere’nin Ukrayna’nın uzun menzilli füze üretim kapasitesini geliştirmesine yönelik yeni adımı öne çıkıyor.
İngiltere’nin, Ukrayna’nın kendi Storm Shadow seyir füzelerini üretebilmesine yardımcı olacak gizli teknolojiye erişim sağlamasına yönelik kararının kamuoyuna açıklanması Moskova’nın sert tepkisine neden oldu.
Batılı analistlere göre Zaharova’nın açıklamasındaki sertlik de büyük ölçüde bu gelişmeden kaynaklanıyor.
Kremlin, İngiltere’nin kararının açıklanmasının ardından Londra’yı Ukrayna savaşında sistematik biçimde “ateşe benzin dökmekle” suçladı.
Rusya açısından mesele artık yalnızca Ukrayna’ya hazır füze teslim edilmesiyle sınırlı değil. İngiltere’nin füze teknolojisinin Ukrayna’ya aktarılması, Kiev’in uzun vadede kendi uzun menzilli saldırı kapasitesini oluşturabilmesi açısından farklı bir aşamaya işaret ediyor.
Fransa’ya da Uyarı
Moskova’nın mesajları yalnızca İngiltere ile sınırlı kalmadı.
Fransa’nın da Storm Shadow’un Fransız versiyonu olan SCALP teknolojisinin lisanslanmasına onay vermesinin ardından Zaharova, Londra ve Paris’i birlikte hedef aldı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, İngiltere ve Fransa’nın Ukrayna’ya hassas füze teknolojisi sağlayarak “ateşle oynadığını” savundu ve bunun öngörülemeyen sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Zaharova ayrıca İngiltere Başbakanı Andy Burnham’a yönelik doğrudan eleştirilerde bulunarak İngiliz hükümetinin Ukrayna konusunda gerilimi artırabilecek “tehlikeli bir yol” izlediğini ileri sürdü.
İngiltere’den Rusya’ya Yanıt
Londra ise Moskova’nın açıklamalarının ardından Ukrayna’ya verdiği destekten geri adım atmayacağını bildirdi.
İngiltere Savunma Bakanlığından Reuters’a yapılan açıklamada, İngiltere’nin Ukrayna ile “omuz omuza” durduğu ve Kiev’e Rusya’nın işgaline karşı kendisini savunabilmesi için ihtiyaç duyduğu ekipmanı sağlamaya devam edeceği belirtildi.
Bakanlık Sözcüsü, Rusya’nın İngiliz hükümetinin “Ukrayna’da, İngiltere’ye ve müttefiklerine yönelik Rus saldırganlığına karşı durma konusundaki kararlılığından şüphe duymaması gerektiğini” söyledi.
Böylece Moskova’nın askerî hedeflere ilişkin uyarısına Londra’dan geri adım sinyali vermeyen bir karşılık geldi.
Donetsk Saldırısı Gerilimi Daha da Yükseltti
Zaharova’nın açıklaması, Rusya’nın Ukrayna’yı Donetsk kentindeki bir alışveriş merkezine İngiliz Storm Shadow füzeleriyle saldırmakla suçlamasından bir gün sonra geldi.
Rusya, kontrolü altında bulunan kentte gerçekleştirildiğini söylediği saldırıda aralarında çocukların da bulunduğu sivillerin yaralandığını açıkladı.
Ukrayna’dan iddialara ilişkin hemen bir açıklama gelmezken Reuters, saldırının ayrıntılarını bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi.
Rusya ve Ukrayna savaş boyunca sivilleri kasıtlı olarak hedef aldıkları yönündeki suçlamaları reddediyor.
Birleşmiş Milletler verileri, savaşın başlangıcından bu yana hayatını kaybeden Ukraynalı sivillerin sayısının Rus sivillerden çok daha fazla olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte Ukrayna, 2026 yılında Rusya topraklarının derinliklerindeki hedeflere yönelik operasyonlarını artırdı.
Savaşı takip eden bağımsız Conflict Intelligence Team’in tahminlerine göre yılın ilk yedi ayında Rusya topraklarında 327 sivil hayatını kaybetti. Bu rakam, savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye işaret ediyor.
Rusya-NATO Hattında Kritik Eşik
Moskova’nın son açıklamasında dikkat çeken temel unsur, tehdidin coğrafi kapsamının Ukrayna ile sınırlandırılmaması oldu.
Zaharova doğrudan “İngiltere topraklarındaki üsleri vuracağız” şeklinde bir ifade kullanmadı. Ancak “Ukrayna’daki ve sınırlarının ötesindeki” İngiliz askerî tesislerinin hedef alınabileceğini söylemesi, Rusya’nın olası misilleme seçeneklerini Ukrayna coğrafyasının dışına taşıyan bir söylem oluşturdu.
Bu ayrım, açıklamanın NATO açısından taşıdığı önem bakımından kritik. İngiltere, NATO’nun kurucu üyelerinden biri ve İngiliz topraklarına veya başka bir NATO ülkesinde bulunan İngiliz askerî varlığına yönelik doğrudan bir Rus saldırısı, mevcut Ukrayna savaşından çok daha geniş bir güvenlik krizini beraberinde getirebilir.
Ancak mevcut açıklama, Rusya’nın böyle bir saldırı gerçekleştirme kararı aldığı anlamına gelmiyor. Moskova’nın mesajı, İngiliz silahlarıyla Rusya topraklarına yönelik saldırıların devam etmesi durumunda İngiliz askerî varlıklarının olası misilleme hedefleri arasında değerlendirilebileceği yönünde bir uyarı niteliği taşıyor.
Bununla birlikte İngiltere’nin Ukrayna’ya yalnızca silah sağlamakla kalmayıp uzun menzilli füze üretimi için teknoloji transferine yönelmesi ve Rusya’nın buna Ukrayna dışındaki askerî hedefleri de kapsayan bir söylemle karşılık vermesi, Moskova-Londra hattındaki gerilimin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
