Rusya Ukrayna uzun menzilli saldırıları karşılıklı açıklamalarla yeni bir tırmanma sürecine giriyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları artıracaklarını açıklamasının ardından Rusya Savunma Bakanlığı, Kiev ve Ukrayna’nın diğer bölgelerindeki askerî ve askerî-sanayi tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik saldırıların yoğunlaştırılacağını duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, Zelenskiy’nin açıklamasına doğrudan karşılık vererek Rus Silahlı Kuvvetlerinin Ukrayna’daki hedeflere yönelik operasyonlarını artıracağını bildirdi.
Moskova, saldırıların askerî tesisler, savunma sanayii üretim noktaları ve Ukrayna ordusunun faaliyetlerini destekleyen altyapıya yöneltileceğini belirtti.
Rusya ayrıca son dönemde Kiev ve Ukrayna’nın diğer bölgelerine düzenlenen yoğun saldırıların Ukrayna’nın Rusya içerisindeki eylemlerine karşılık gerçekleştirildiğini savundu.
Rusya Savunma Bakanlığının açıklamasında Ukrayna’nın Rusya’daki Devlet Duması seçimlerini füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla engellemeye çalıştığı ileri sürüldü. Moskova ayrıca Belgorod’daki yerleşim bölgelerine yönelik saldırılarda sivillerin öldüğünü ve yaralandığını açıkladı.
Bu iddiaların tamamı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
Zelenskiy Rafinerileri İşaret Etti
Moskova’nın açıklamasının öncesinde Zelenskiy, Reuters’a verdiği röportajda Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını artıracağını söyledi.
Zelenskiy, bu saldırıları Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik hava harekâtındaki değişime verilecek karşılık olarak tanımladı.
Ukrayna yönetimi, Rusya’nın özellikle kış ayları yaklaşırken büyük şehirlerdeki kritik altyapıya yönelik saldırıları artırmayı amaçladığını savunuyor.
Zelenskiy, Ukrayna’nın karşılık verirken sivil hedefleri vurmayacağını, Rusya’nın savaş kapasitesini destekleyen altyapıya odaklanacağını söyledi.
Petrol rafinerileri bu stratejinin en önemli hedeflerinden birini oluşturuyor.
Ukrayna, son dönemde Rusya’nın enerji altyapısına yönelik uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarını artırdı. Rafineriler, yakıt depolama tesisleri ve enerji altyapısı savaşın cephe gerisindeki önemli hedefleri arasında yer alıyor.
Bu saldırılar yalnızca Rus ordusunun yakıt ve lojistik kapasitesini etkilemeyi amaçlamıyor. Rus ekonomisinin temel gelir kaynaklarından biri olan enerji sektörünün üretim ve işleme kapasitesi de doğrudan baskı altına alınıyor.
Moskova Kiev’deki Köprüyü Vurduğunu Açıkladı
Rusya’nın saldırıları artıracağı yönündeki açıklaması sahadaki yeni saldırılarla birlikte geldi.
Rusya Savunma Bakanlığı, Kiev’de Dinyeper Nehri üzerindeki Kuzey Köprüsü’nün vurulduğunu açıkladı.
Moskova, köprünün asker sevkiyatı ve askerî yüklerin taşınmasında kullanıldığını savundu.
Rusya ayrıca Karadeniz’in kuzeybatısında seyreden ve Odessa Limanı’na askerî malzeme taşıdığını ileri sürdüğü iki kuru yük gemisini vurduğunu bildirdi.
Bu hedeflerin askerî amaçlarla kullanıldığına ilişkin Rusya’nın açıklamaları bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Reuters’ın aktardığına göre Rusya daha sonraki saldırılarda Karadeniz’deki iki yük gemisinin yanı sıra Çornomorsk Limanı’ndaki yakıt depolama tesislerini ve Harkiv bölgesindeki bir elektrik trafo merkezini de hedef aldığını açıkladı.
Böylece saldırıların yalnızca cephe hattındaki askerî hedeflerle sınırlı kalmadığı; ulaştırma, enerji, liman ve lojistik altyapısının da karşılıklı uzun menzilli harekâtın merkezine yerleştiği görülüyor.
Cephe Gerisindeki Savaş Genişliyor
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ilk yıllarında uzun menzilli saldırılar büyük ölçüde Rusya’nın Ukrayna içerisindeki hedefleri vurması üzerinden ilerliyordu.
Ukrayna’nın uzun menzilli insansız hava araçları ve kendi geliştirdiği füze sistemleri konusundaki kapasitesinin artmasıyla bu denge kademeli olarak değişmeye başladı.
Kiev artık Rusya’nın iç kesimlerindeki askerî tesislere, hava üslerine, mühimmat depolarına ve enerji altyapısına daha sık saldırı düzenleyebiliyor.
Rusya ise füze ve insansız hava araçlarıyla Ukrayna’nın enerji, ulaştırma, savunma sanayii ve askerî altyapısını hedef almaya devam ediyor.
Son açıklamalar, tarafların bu karşılıklı saldırıları azaltmak yerine daha da genişletmeye hazırlandığını gösteriyor.
Özellikle enerji altyapısının hedef alınması savaşın askerî sonuçlarının ötesinde ekonomik etkiler oluşturuyor.
Ukrayna açısından elektrik üretim ve dağıtım altyapısının zarar görmesi, yaklaşan kış döneminde şehirlerin enerji ihtiyacının karşılanmasını zorlaştırabilir.
Rusya açısından ise rafinerilerin devre dışı kalması veya üretim kapasitesinin düşmesi hem iç yakıt piyasasını hem de petrol ürünleri ihracatını etkileyebiliyor.
İHA’lar Stratejik Vuruş Aracına Dönüştü
Karşılıklı saldırıların yoğunlaşmasında insansız hava araçlarının ulaştığı menzil ve üretim kapasitesi belirleyici rol oynuyor.
Rusya, Ukrayna’ya yönelik saldırılarında farklı tiplerde seyir ve balistik füzelerin yanı sıra uzun menzilli tek yönlü taarruz İHA’larını yoğun biçimde kullanıyor.
Ukrayna ise Rusya’nın sahip olduğu büyük füze stoklarına karşı aynı ölçekte bir kapasiteye sahip olmamasına rağmen uzun menzilli insansız hava araçları üzerinden Rusya’nın derinliklerindeki hedeflere ulaşabiliyor.
Bu durum uzun menzilli taarruz İHA’larını yalnızca taktik bir sistem olmaktan çıkararak stratejik etki yaratabilecek araçlardan biri hâline getirdi.
Görece düşük maliyetli platformların yüzlerce kilometre uzaktaki rafinerilere, depolama tesislerine ve diğer kritik noktalara yönlendirilebilmesi, hava savunma sistemlerinin korunması gereken alanı da genişletiyor.
Tarafların yalnızca cephe hattını değil, yüzlerce kilometre geride bulunan kritik tesisleri de korumak zorunda kalması hava savunma kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Kış Öncesinde Enerji Altyapısı Kritik
Karşılıklı saldırıların yoğunlaşacağı yönündeki açıklamaların ekim ayında gelmesi, yaklaşan kış nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
Ukrayna, önceki kış dönemlerinde de enerji üretim ve dağıtım altyapısına yönelik geniş çaplı Rus saldırılarıyla karşı karşıya kaldı.
Kiev yönetimi Moskova’nın bu yıl da elektrik ve ısıtma altyapısını baskı altına almaya çalışacağını savunuyor.
Rusya ise saldırılarında askerî amaçlarla kullanılan enerji ve ulaştırma altyapısını hedef aldığını belirtiyor ve sivilleri kasıtlı olarak hedef aldığı suçlamalarını reddediyor.
Ukrayna da Rusya içerisindeki saldırılarının sivillere değil, savaş kapasitesini destekleyen tesislere yöneltildiğini ifade ediyor.
Bununla birlikte uzun menzilli saldırıların şehirler, enerji tesisleri ve kritik altyapı çevresinde yoğunlaşması sivil nüfus açısından riski artırmaya devam ediyor.
Enerji Altyapısı Savaşın İki Tarafında da Hedef
Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine, Rusya’nın ise Ukrayna’nın enerji ve lojistik altyapısına yönelik saldırıları, savaşın ekonomik kapasiteyi aşındırmaya yönelik boyutunu giderek daha görünür hâle getiriyor.
Rafineriler Rusya açısından hem ekonomik hem de askerî lojistik değere sahip.
Ukrayna’nın elektrik, ulaştırma ve liman altyapısı ise ülkenin ekonomik faaliyetlerinin yanı sıra askerî lojistiğin sürdürülebilmesi açısından önem taşıyor.
Bu nedenle iki taraf da hedeflerini askerî gerekçelerle açıklarken saldırıların ekonomik sonuçları savaşın sürdürülebilirliği üzerinde doğrudan etki oluşturuyor.
Savaşın dördüncü yılını aşmasının ardından mühimmat üretimi, enerji arzı, lojistik hatlar ve savunma sanayii kapasitesi cephedeki birlik sayısı kadar önemli hâle gelmiş durumda.
Rusya ve Ukrayna’nın son açıklamaları da mücadelenin yalnızca cephe hattındaki toprak kontrolü üzerinden yürütülmediğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Karşılıklı Tırmanma Riski Büyüyor
Zelenskiy’nin Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıların artırılacağını açıklaması ve Moskova’nın buna Ukrayna’daki askerî, askerî-sanayi ve bağlantılı altyapıya yönelik saldırıları yoğunlaştıracağını ilan ederek cevap vermesi, uzun menzilli vuruşların savaşın önümüzdeki dönemindeki ağırlığının artacağına işaret ediyor.
Nitekim açıklamaların hemen ardından Kiev, Odessa, Karadeniz limanları ve Rusya’nın farklı bölgelerindeki hedeflere yönelik saldırılar devam etti.
Her iki taraf da saldırılarını karşı tarafın önceki eylemlerine verilen cevap olarak tanımlıyor.
Bu karşılıklı misilleme yaklaşımı, hangi saldırının “karşılık”, hangisinin yeni bir tırmanma adımı olduğu ayrımını giderek belirsizleştiriyor.
Ortaya çıkan tablo, cephe hattındaki mücadelenin yanında Rusya ve Ukrayna’nın ekonomik, askerî ve lojistik derinliğine yönelik ayrı bir savaşın giderek genişlediğini gösteriyor.
Rusya’nın askerî ve askerî-sanayi hedeflerine saldırıları artıracağını, Ukrayna’nın ise Rus rafinerilerine yönelik operasyonlarını yoğunlaştıracağını açıklamasıyla enerji altyapısı, savunma üretimi ve lojistik ağlar savaşın önümüzdeki döneminde daha fazla baskı altında kalabilir.
