TUSAŞ Ar-Ge harcaması 2025 yılında 65,2 milyar TL’ye ulaşarak şirketi Türkiye’nin en fazla araştırma ve geliştirme yatırımı yapan kuruluşu konumuna taşıdı. Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması’nın 2025 verilerinde ilk dört sıranın tamamını savunma ve havacılık sanayii şirketleri oluştururken TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN’ın toplam Ar-Ge harcaması 144 milyar TL’yi aştı.
TUSAŞ, 65 milyar 207 milyon 978 bin 740 TL’lik Ar-Ge harcamasıyla listenin ilk sırasında yer aldı. Şirketin Ar-Ge harcamaları bir önceki yıla kıyasla yüzde 26,6 arttı.
Türkiye’nin Ar-Ge Harcamasının Dörtte Biri TUSAŞ’tan
Araştırmadaki rakamlar, TUSAŞ’ın Türkiye’nin büyük şirketleri arasındaki Ar-Ge faaliyetlerinde ulaştığı ölçeği de ortaya koyuyor.
Araştırmaya dahil edilen 500 şirketin toplam 257,9 milyar TL’lik Ar-Ge harcamasının yaklaşık yüzde 25,3’ünü tek başına TUSAŞ gerçekleştirdi.
Turkishtime verilerine göre şirket bünyesinde 99 Ar-Ge projesi yürütülürken Ar-Ge faaliyetlerinde 5 bin 100 kişi istihdam edildi. Bunların bin 190’ını kadın çalışanlar oluşturdu. TUSAŞ, savunma ve havacılık sektöründe Ar-Ge istihdamında ikinci sırada yer aldı.
Şirket aynı zamanda fikrî mülkiyet göstergelerinde de üst sıralarda yer aldı. TUSAŞ, 2025 yılında aldığı 43 faydalı model tesciliyle bu kategoride Türkiye genelinde ilk sıraya yerleşirken 66 patentle patent sıralamasında dördüncü oldu.
İlk Dört Sırada Savunma Şirketleri Var
Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması’nın dikkat çeken sonuçlarından biri de savunma ve havacılık sanayiinin listenin zirvesindeki ağırlığı oldu.
TUSAŞ’ın 65,2 milyar TL’lik harcamasını, 48 milyar 182 milyon TL ile ASELSAN takip etti. ROKETSAN 21 milyar 409 milyon TL’lik Ar-Ge harcamasıyla üçüncü, HAVELSAN ise 9 milyar 540 milyon TL ile dördüncü sırada yer aldı.
Listenin beşinci sırasında 8,3 milyar TL ile Ford Otosan bulunurken savunma ve havacılık sektöründen TEI, 6 milyar 41 milyon TL’lik Ar-Ge harcamasıyla altıncı oldu.
Buna göre yalnızca TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN’ın toplam Ar-Ge harcaması yaklaşık 144,3 milyar TL’ye ulaştı. Bu rakam, araştırmaya dahil edilen 500 şirketin toplam Ar-Ge harcamasının yaklaşık yüzde 56’sına karşılık geliyor.
TEI de hesaba katıldığında söz konusu beş savunma ve havacılık şirketinin toplam Ar-Ge harcaması 150 milyar TL’yi aşarak araştırmadaki toplam tutarın yaklaşık yüzde 58’ine ulaşıyor. Bu oranlar, Turkishtime’ın yayımladığı şirket bazlı veriler üzerinden yapılan hesaplamaya dayanıyor.
TUSAŞ 2026’da 93,4 Milyar TL Ar-Ge Bütçesi Planlıyor
Araştırmada şirketlerin 2026 yılı için planladıkları Ar-Ge bütçelerine ilişkin veriler de yer aldı.
TUSAŞ’ın 2026 yılı için planlanan Ar-Ge bütçesi 93 milyar 382 milyon 756 bin TL olarak açıklandı. Bu tutar, şirketin 2025’te gerçekleştirdiği 65,2 milyar TL’lik Ar-Ge harcamasına kıyasla yaklaşık yüzde 43’lük artışa karşılık geliyor.
ASELSAN’ın 2026 için planladığı Ar-Ge bütçesi 85 milyar TL olurken ROKETSAN 34,2 milyar TL, HAVELSAN 17 milyar TL ve TEI yaklaşık 15 milyar TL’lik bütçe öngördü.
Bununla birlikte bu rakamlar gerçekleşmiş harcamaları değil, şirketlerin araştırmaya bildirdiği planlanan 2026 Ar-Ge bütçelerini ifade ediyor.
Ar-Ge Ürünleriyle İhracatta Üçüncü Sırada
Araştırmanın bu yıl ilk kez hazırlanan “Ar-Ge Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” bölümünde de TUSAŞ üst sıralarda yer aldı.
Şirket, 2023-2025 döneminde Ar-Ge ürünlerinden gerçekleştirdiği 58 milyar 932 milyon TL’lik ihracatla Türkiye genelinde üçüncü sıraya yerleşti.
Savunma ve havacılık sanayii ise aynı kategoride toplam 245,1 milyar TL’lik ihracat gerçekleştirerek sektörler arasında otomotivin ardından ikinci sırada yer aldı.
Bu sonuç, sektördeki Ar-Ge harcamalarının yalnızca geliştirme faaliyetlerinin büyüklüğü açısından değil, geliştirilen ürünlerin ihracata dönüştürülmesi bakımından da öne çıktığını gösteriyor.
Savunma Sanayiinin Ar-Ge’deki Ağırlığı Artıyor
Türkiye Ar-Ge 500 sıralamasındaki tablo, savunma ve havacılık sanayiinin Türkiye’nin teknoloji geliştirme faaliyetlerindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
TUSAŞ’ın birinci, ASELSAN’ın ikinci, ROKETSAN’ın üçüncü ve HAVELSAN’ın dördüncü sırada bulunmasıyla Türkiye’nin en yüksek Ar-Ge harcamasına sahip dört şirketinin tamamını savunma ve havacılık sektöründe faaliyet gösteren şirketler oluşturuyor. TEI’nin de altıncı sırada yer alması sektörün ilk 10 içerisindeki ağırlığını artırıyor.
Sektörün yüksek Ar-Ge ihtiyacının arkasında savaş uçakları, insansız hava araçları, helikopterler, motor teknolojileri, radar ve elektronik harp sistemleri, füze ve mühimmatlar ile komuta kontrol ve yazılım çözümleri gibi uzun geliştirme süreçlerine sahip yüksek teknoloji ürünleri bulunuyor.
TUSAŞ tarafında ise KAAN Milli Muharip Uçak, HÜRJET, HÜRKUŞ, ANKA ailesi, ANKA III, GÖKBEY ve ATAK gibi hava platformlarının geliştirme ve üretim faaliyetleri şirketin genişleyen teknoloji portföyünün önemli bölümünü oluşturuyor.
2025 verilerinde 65,2 milyar TL’lik Ar-Ge harcamasıyla Türkiye genelindeki liderliğini sürdüren TUSAŞ’ın 2026 için 93,4 milyar TL’lik Ar-Ge bütçesi planlaması, şirketin araştırma ve geliştirme faaliyetlerindeki büyümenin devam etmesinin hedeflendiğini gösteriyor.
