NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin ilk gününü “büyük bir başarı” olarak nitelendirerek, zirvede açıklanan yeni savunma yatırımları, sözleşmeler ve taahhütlerin ittifakın geleceği açısından önemli bir dönüm noktası oluşturduğunu söyledi. Rutte, Ankara Zirvesi’nin geçen yıl Lahey’de belirlenen hedeflerin uygulamaya geçirildiği bir zirve olduğunu vurguladı.
Zirvenin ikinci gününde düzenlenecek Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Rutte, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti’ne ve Ankara halkına ev sahipliği dolayısıyla teşekkür etti. Zirvenin başarılı şekilde organize edildiğini belirten Rutte, Türkiye’nin misafirperverliğini takdir ettiklerini ifade etti.
Geçen yıl düzenlenen Lahey Zirvesi’nin planlama ve hedef belirleme süreci açısından önemli olduğunu hatırlatan Rutte, Ankara Zirvesi’nin ise bu hedeflerin hayata geçirilmesine odaklandığını söyledi. Savunma harcamalarının artırılması, savunma sanayii yatırımlarının hız kazanması ve yeni iş birliklerinin somut projelere dönüşmeye başlamasının bu sürecin en önemli göstergeleri olduğunu dile getirdi.
Zirvenin ilk gününde çok sayıda yeni sözleşme ve taahhüdün açıklandığını belirten Rutte, “Dün büyük bir başarıydı.” ifadesini kullanarak, müttefik ülkelerin savunma alanındaki kararlılığını ortaya koyduğunu söyledi.
Savunma harcamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rutte, NATO ülkelerinin yüzde 5’lik hedef doğrultusunda bu yıl ortalama yüzde 4 seviyesine ulaştığını belirterek, bunun ittifak açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti. Bu sonucun yalnızca Rusya’dan kaynaklanan güvenlik tehdidinin değil, aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa müttefikleri ve Kanada’yı savunma harcamalarını artırmaları yönünde uzun süredir teşvik etmesinin de bir sonucu olduğunu söyledi.
Rutte, ortaya çıkan tablonun hem NATO’yu hem de Avrupa’yı güçlendirdiğini belirterek, “Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO’nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Ankara Zirvesi’nin ikinci gününde müttefik ülkelerin iki önemli konuda ortak iradelerini ortaya koymalarını beklediğini belirten Rutte, bunlardan birincisinin İran’ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiği yönündeki ortak yaklaşım, ikincisinin ise uluslararası deniz ticaretinin güvenliği açısından Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunması olduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı’nın tamamen açık kalmasının 32 NATO müttefikinin tamamı açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Sonuç bildirisine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Rutte, müttefiklerin Rusya’nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli bir tehdit oluşturduğu konusunda ortak bir yaklaşımı kayıt altına almalarını beklediğini belirtti. Rusya’nın oluşturduğu güvenlik riskinin ittifakın uzun vadeli planlamasında dikkate alınmaya devam edeceğini söyledi.
ABD’nin İran’a yönelik son askerî operasyonlarına ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Rutte, İran’ın yürürlükteki ateşkesi ihlal ettiğini ve deniz taşımacılığına yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini belirterek, bu nedenle ABD’nin güçlü ve kararlı şekilde karşılık vermesinin gerekli olduğunu ifade etti.
ABD’nin NATO’ya bağlılığına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rutte ise Başkan Donald Trump’ın ittifaka olan desteği konusunda herhangi bir şüphesi olmadığını söyledi. NATO’nun yalnızca Avrupa’nın değil, ABD’nin güvenliği açısından da vazgeçilmez olduğunu belirten Rutte, Atlantik’in, Avrupa’nın ve Arktik bölgesinin güvenliğinin Amerikan ulusal güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.
Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın savunma harcamalarını artırma yönünde attığı adımların Trump’ın uzun süredir dile getirdiği beklentilerle örtüştüğünü belirten Rutte, bunun NATO açısından önemli bir kazanım olduğunu söyledi. Bu gelişmenin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin açısından ise olumsuz bir tablo oluşturduğunu ifade etti.
Ukrayna’ya verilen desteğin gündemdeki önemini koruduğunu belirten Rutte, müttefiklerin çok yıllı yeni taahhütlerde bulunmasını beklediğini söyledi. Zirvenin sonunda NATO ülkelerinin Ukrayna’yı desteklemeyi sürdürme konusunda güçlü bir taahhüt ortaya koyacağına inandığını dile getirdi.
Putin’e vermek istediği mesajın sorulması üzerine ise Rutte, NATO’nun 1 milyar nüfusu kapsayan güçlü bir savunma ittifakı olduğunu vurgulayarak, “Topraklarımızın her bir santimini savunacağız. NATO’yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız.” ifadelerini kullandı.
Ankara’da devam eden NATO Zirvesi’nde devlet ve hükümet başkanlarının gün içerisinde Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı’nda bir araya gelmesi ve zirvenin sonuç bildirgesini kabul etmesi bekleniyor. Savunma harcamaları, ortak savunma sanayii projeleri, Ukrayna’ya destek ve bölgesel güvenlik başlıklarının zirvenin temel gündem maddeleri arasında yer alması öngörülüyor.
