Bölüm 2 | Rusya’nın Avantajı Neden Azalıyor?
Modern Savaşın Yeni Kuralları serisinin ikinci bölümünde, Rusya’nın artan personel ve teçhizat kayıpları, Ukrayna’nın gelişen operasyonel planlaması, şekillendirme operasyonları ve orta menzilli insansız hava araçlarıyla yürüttüğü taarruzların savaşın gidişatını nasıl değiştirdiği kapsamlı şekilde analiz ediliyor.
Savaşta Rusya’nın Verdiği Kayıplar
Rusya, daha az kazanım elde ederken daha fazla asker kaybediyor.
Ukrayna kaynaklarına göre Rusya, 18 Temmuz 2026 itibarıyla 24 Şubat 2022’den itibaren Ukrayna’da yaklaşık 1.427.410 asker kaybetti.
Ayrıca Rusya; 12.151 tank, 24.956 zırhlı savaş aracı, 121.742 araç ve yakıt tankı, 46.169 topçu sistemi, 1.946 çok namlulu roketatar sistemi, 1.502 hava savunma sistemi, 438 uçak, 354 helikopter, 414.798 insansız hava aracı, 1.943 insansız kara aracı, 34 gemi ve bot ile iki denizaltı kaybetti.
Bağımsız Batılı düşünce kuruluşlarının raporları, Rus kayıplarının Ukrayna’nın kayıplarını önemli ölçüde aştığı konusunda hemfikirdir ve Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), oranı “kabaca 2,5:1 veya 2:1” olarak tahmin ediyor.
Ocak 2026 tarihli bir CSIS raporuna göre Ukrayna’nın Şubat 2022 ile Aralık 2025 arasında muhtemelen 500.000 ila 600.000 arasında kayıp verdiği ve bunların 100.000 ila 140.000’inin savaşta olduğu tahmin ediliyor.
Rusya’nın aylık kayıp oranlarının, Aralık 2025’ten bu yana aylık asker alım oranlarını geride bıraktığı bildiriliyor. Rusya’nın verdiği zayiatın aldığı asker sayısının çok üzerinde olduğu değerlendiriliyor.
Ukrayna güçlerinin Nisan 2026’da Rusya’nın asker alım oranından daha fazla kayıp verdirme hedefine ulaştığını ve ayda yaklaşık 50.000 Rus kaybı verdirme gibi yeni bir hedef belirlediğini belirtelim. Rusya’nın ayda ortalama 30.000 asker temin ettiği gerçeğinden hareketle, Rusya’nın devamlı personel sıkıntısı çekeceği ve bu durumun Rus halkı üzerinde ciddi sıkıntı yaratacağı söylenebilir.
Ukrayna, 2023’ten bu yana ilk kez kaybettiğinden daha fazla toprak geri kazanmaya başladı. Ukrayna kuvvetleri, Şubat 2026’nın son iki haftasında, 2023 yazındaki karşı saldırıdan bu yana ilk kez kaybettiklerinden daha fazla toprak kurtardı. Rus kuvvetleri Nisan 2026’da 116 kilometrekarelik net bir toprak kaybına uğradı. 2026 yılının ilk beş ayında Rus kuvvetleri Ukrayna kuvvetlerinden daha fazla ilerleme kaydetmiş olsa da Ukrayna kuvvetlerinin bazı önemli zaman dilimlerinde Rus kuvvetlerinden daha iyi performans göstermesi, 2023’ten beri savaşa hâkim olan ana kalıbı altüst eden dikkate değer bir dönüm noktasıdır.
Ukrayna’nın son karşı taarruzları, kendine özgü özellikler taşıyor ve 2023’ten bu yana savaşın karakterini belirleyen temel eğilimlerden ayrılıyor.
Ukrayna, 2023’ten bu yana ilk kez taktik düzeyde daha çok sayıda mekanize birlik karşı taarruzları yapıyor. Ukrayna kuvvetleri, mekanize birlikleri Rus insansız hava aracı imha bölgesine, yani temas hattının yakınlarına yaklaştırmakta, Ukrayna kuvvetlerinin Rusya’nın insansız hava aracı savunmalarını aşmanın yollarını denediğini göstermektedir. Ukrayna’nın 2026 yılının başından bu yana gerçekleştirdiği son taarruz ve savunma harekâtları bölge genelinde stratejik ve operatif etkiler yarattı. Ukrayna’nın Donetsk-Kramatorsk-Oleksandrivka yönündeki karşı taarruzları, Rusya’nın 2026 İlkbahar-Yaz taarruzuna yönelik planlarını önemli ölçüde sekteye uğrattı. Bu karşı taarruzlar, Rusya’nın devam eden 2026 İlkbahar-Yaz taarruzuna karşı operatif ve stratejik etkiler yarattı ve Rusya’yı Ukrayna karşı taarruzlarına karşı savunma yapmak veya insan gücü ve kaynaklarını öncelikli sektörlere tahsis etmek arasında seçim yapmaya zorladı.
Ukrayna’nın bu başarıları elde etmesinin tek bir nedeni yok, aksine birbirini destekleyen faktörlerin birleşimi söz konusu. Ukrayna’nın operasyonel sanatı olgunlaştı. Ukraynalı komutanlar, daha iyi şekillendirme operasyonlarını içeren daha açık, net bir harekât tasarımı kullanarak Rus kuvvetlerini operatif derinlikte zayıflatmak için Ukrayna’nın orta menzilli taarruz harekâtını yoğunlaştırarak ve taktik manevraları desteklemek için taktik insansız hava aracı üstünlüğü sağlayarak olumlu sonuçlar elde ediyorlar. Ukrayna kuvvetleri ayrıca SpaceX’in Starlink’i Rus kullanıcılar için engellemesini, sağlam temeller üzerine kurulu savaş alanı başarılarını hızlandırmak için kullandı ancak Rus kuvvetlerinin Starlink’i kaybetmesi, Ukrayna kuvvetlerinin şu anda üstünlüğe sahip olmasının tek nedeni değildi.
Ukrayna’nın Şekillendirme Operasyonları Geliştiriyor
Ukrayna komutanlığının operatif harekât planlaması olgunlaşıyor. Ukrayna ordusunun operatif düzeydeki personel, yapılar ve veri altyapısına yaptığı yatırım, tamamlanmaktan çok uzak olsa da fark yaratıyor. Ukrayna, 2025 yılının başlarında kolordu teşkilatına geçişe başladı ve Ukrayna kuvvetlerinin komuta ve kontrol ile harekât planlama yeteneklerini geliştirdi. Ukrayna Savunma Bakanlığı, insansız hava aracı görüntülerini, savaş alanı sensörlerini ve silah sistemlerini gerçek zamanlı olarak ortak bir operasyonel resme entegre eden bir sistem olan Delta savaş alanı yönetim yazılımını Ağustos 2025’te tüm birimlerde zorunlu hâle getirdi ve bu da Rusya’nın operasyonel zayıflıkları hakkında daha iyi farkındalık, planlama yetenekleri ve düşünme olanağı sağladı. Delta’nın geniş çaplı benimsenmesi, Ukrayna’nın olgunlaşan kolordu yapısıyla birleşerek Ukraynalı komutanların operasyonel planlamalarını geliştirmelerini sağladı ve Ukrayna harekât planlama personeli, Rusya’nın operasyonel mekanizmasındaki kritik zafiyetlere nasıl taarruz edileceğini açıkça düşünüyor.
Ukrayna’nın 2026 başlarında güneyde Donetsk ve Zaporizhia bölgelerinde gerçekleştirdiği karşı taarruzları, muhtemelen daha iyi planlama ve harekât alanı hazırlığı sayesinde başarılı oldu. ISW tarafından analiz edilen mevcut veriler, Ukrayna kuvvetlerinin Rusya’nın harekât alanı zafiyetlerini daha bütünsel bir bakış açısıyla ele aldığını ve daha iyi planlanmış manevralar öncesinde harekât alanını şekillendirmek ve koşulları belirlemek için zaman ayırdığını gösteriyor. Ukrayna, taktik düzeyde taarruzları desteklemek için daha etkili planlama ve şekillendirme operasyonları yürütüyor. Ukrayna planlama personeli, taktik seviyedeki mekanize birlik manevrasını mümkün kılmak için orta menzilli insansız hava araçları taarruzlarını şekillendirme operasyonlarına nasıl entegre edeceğini düşünüyor gibi görünüyor. Ukrayna kuvvetleri, taktiksel olarak belirleyici etkiler elde etmek için zaman ve mekânda geçici taktiksel insansız hava aracı üstünlüğü kurmanın yeni yollarını keşfediyor ve etkileri yoğunlaştırıyor. Rus kuvvetlerinin Starlink’i aniden kaybetmesi de Ukrayna operasyonlarını destekledi ancak bu, harekât alanı dinamiklerindeki değişimin birincil nedeni değil. Her iki taraf da henüz operasyonel bir manevra gerçekleştirme yeteneğini göstermedi ancak Ukrayna ordusu mevzi savaşından çıkmak için gerekli ön koşulların birçoğunu elde etmek için çalışıyor ve inisiyatifi ele geçirdi.
Yoğunlaştırılmış Orta Menzilli İnsansız Hava Araçları Taarruzları
Ukrayna, planlanan bir Ukrayna manevrası öncesinde operasyonel derinliklerdeki Rus lojistiğini zayıflatmak amacıyla 2026 baharında dinamik hedeflere yönelik orta menzilli taarruz harekâtını önemli ölçüde yoğunlaştırdı. Ukrayna kuvvetleri, özellikle Mayıs 2026’da Rusya kontrolü altındaki Donetsk, Zaporizhia ve Kherson bölgelerinde, özellikle Mariupol-Donetsk şehir kara yolu ve Rusya’yı Kırım’a bağlayan önemli Rus kara ulaşım yollarını kesmeye başladı.
Bu yollar, Mariupol’ün kuzeyinde ve daha kuzeydoğusundaki cephe hattı boyunca faaliyet gösteren Rus kuvvetlerine ikmal sağlıyor ve Ukrayna’nın Donetsk bölgesindeki Kale Kuşağı’na karşı devam eden Rus taarruzunu destekliyor. Ukrayna özellikle son dönemde, Temmuz 2026 ayı başından itibaren Azak Denizi’nde, Kırım’ı Zaporizhia ile Kherson’a bağlayan yollarda insansız hava aracı taarruzları ile etkili oldu ve Rusya lojistiğine ciddi darbeler vurdu.
Ukrayna güçleri, 2026 baharında işgal altındaki Ukrayna ve Rusya’nın batı bölgelerinde Rus demir yolu lojistiğini aktif olarak aksatmaya başladı. Rusya, operasyonel lojistik için demir yolu ağına büyük ölçüde bağımlıdır ve Ukrayna’nın yük trenlerine ve yakıt tankerlerine karşı başarılı bir harekâtı, Rusya’nın ağır teçhizat, yakıt ve diğer malzemeleri savaş alanına daha yakın getirme yeteneğini daha da zayıflatabilir. Ukrayna’nın orta menzilli taarruzları, Rusya’nın kontrolündeki Kırım’a ve Donetsk şehri çevresindeki ulaşım ağlarına bağlanmasını sağlayan önemli Rus kara yolunu kullanma yeteneğini zayıflatmak da dâhil olmak üzere şimdiden kayda değer operasyonel etkiler elde ediyor.
Ukrayna eski Savunma Bakanı Fedorov bu etkileri, cephe hatlarının çok gerisindeki Rus yeteneklerini “sistematik olarak yok etmek” ve “aktif taarruz harekâtı yürütme yeteneklerinden mahrum bırakmak” için yapılan bir “lojistik abluka” olarak nitelendirdi.
Fedorov, Haziran 2026’da, “Rusya artık temas hattından oldukça uzakta bile kendini güvende hissetmeyecek.” demişti. Araştırmalar da bunu göstermektedir. Ayrıca, Ukrayna’nın temas hatlarından 300 kilometreye kadar uzanan yüzlerce hava taarruzunun haritasını çıkardıktan sonra, Ukrayna’nın “öldürme bölgesinin” derinliğini yeniden tanımladığını söyledi.
Askerî analizciler, “Önemli güzergâhlar üzerinde uçan ve özellikle askerî teçhizat ile yakıt tankerleri olmak üzere Rus lojistiğini hedef alan seyyar mühimmatın da son derece etkili olduğunu.” söyledi.
Ukrayna, özet olarak bu insansız hava aracı taarruzları ile Ukrayna’daki bütün Rus birliklerini etkileyecek şekilde hem Rusya içinde hem de Rusya kontrolündeki Ukrayna topraklarında Rus birliklerine etki etmektedir. Ukrayna kuvvetleri, diğer sistemlerin yanı sıra ABD yapımı Hornet taarruz sistemleri gibi yeni teknolojileri kullanarak orta menzilli taarruzlarda kesin bir şekilde inisiyatifi ele geçirdi. Hornet, Ukrayna ile ABD merkezli Swift Beat LLC arasındaki insansız hava aracı ortaklığının bir parçası olan, 150 kilometre menzilli, düşük maliyetli, sabit kanatlı, tek yönlü bir taarruz insansız hava aracıdır.
Tamamı Ukrayna’da üretilen ve 50 ila 300 kilometre menzile sahip insansız hava araçları, Rus ordusunun lojistiğini sekteye uğratmak üzere tasarlandı ve bu da savaşın beşinci yılına girerken Ukrayna’nın stratejisine yeni bir taarruz boyutu katıyor. Yeni tasarlanan insansız hava araçları arasında, saatte 180 km seyir hızına sahip ve 70 kilogramlık bir savaş başlığı taşıyabilen FP-2 ile Behemoth yer alıyor.
Serinin ilk bölümünü okumak için tıklayın:
Modern Savaşın Yeni Kuralları (1): Ukrayna Savaşı Yeni Bir Evreye Giriyor
