G7 Çin Tayvan gerilimi konusunda ortak bir açıklama yayımlayarak Pekin yönetiminin Tayvan’ın doğusundaki askerî ve sahil güvenlik faaliyetlerinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Paris’te gerçekleştirilen G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından yayımlanan bildiride, Tayvan Boğazı’ndaki mevcut durumun güç kullanılarak veya baskı yoluyla tek taraflı değiştirilmesine karşı çıkıldı. Tayvan yönetimi açıklamayı memnuniyetle karşılarken Çin’in bölgedeki faaliyetlerinin deniz güvenliği ve uluslararası taşımacılık üzerindeki olası etkilerine dikkat çekti.
G7’den Tayvan Boğazı’nda İstikrar Çağrısı
Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Birleşik Krallık ve ABD’den oluşan G7 ülkelerinin dışişleri bakanları, 9-10 Kasım 2026 tarihlerinde Paris’te düzenlenen toplantının ardından ortak bildiri yayımladı.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisinin de katıldığı toplantının sonuç bildirisi, 11 Kasım’da kamuoyuyla paylaşıldı.
Bildirinin Hint-Pasifik bölgesine ayrılan bölümünde, Çin’in Tayvan’ın doğusundaki deniz alanlarında giderek artan faaliyetlerine ilişkin ciddi endişeler dile getirildi.
G7 ülkeleri, söz konusu faaliyetlerin bölgesel istikrarın yanı sıra seyrüsefer serbestisi ve uluslararası deniz taşımacılığının güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirtti.
Açıklamada, Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın korunmasının önemine dikkat çekilerek mevcut durumun güç kullanımı, zorlama veya bunların tehdidi yoluyla tek taraflı değiştirilmesine karşı olunduğu vurgulandı.
Bakanlar ayrıca Tayvan Boğazı’na ilişkin anlaşmazlıkların yapıcı diyalog yoluyla barışçıl biçimde çözülmesi çağrısında bulundu.
Çin’in Sahil Güvenlik Faaliyetleri Mercek Altında
Çin, egemenlik iddiasında bulunduğu Tayvan çevresindeki askerî ve sahil güvenlik faaliyetlerini son aylarda artırdı.
Reuters’ın aktardığına göre Çin Sahil Güvenliği, Haziran 2026’dan bu yana Tayvan’ın doğu kıyıları açıklarında düzenli devriye faaliyetleri gerçekleştiriyor.
Tayvanlı yetkililer, Çin’in askerî unsurlar, sahil güvenlik gemileri ve sivil deniz araçlarını birlikte kullanarak olası bir deniz ablukasına yönelik hazırlık yapıyor olabileceğini değerlendiriyor.
Pekin’in bölgedeki faaliyetleri, Tayvan çevresinde askerî varlığını sürdürmesinin yanı sıra deniz alanları üzerindeki yetki iddiaları nedeniyle de tartışma konusu oluyor.
Tayvan yönetimi, Ekim ayında Çin Sahil Güvenliğinin doğu kıyıları açıklarında gerçekleştirdiği devriyelerin ticari deniz taşımacılığını olumsuz etkilediğini ve Pekin’in bölgede hukuken geçerli olmayan yetki iddialarını fiilî uygulamalara dönüştürmeye çalıştığını savundu.
Çin’in söz konusu faaliyetleri ise Pekin yönetiminin Tayvan üzerindeki egemenlik iddiaları çerçevesinde yürütülüyor.
Ancak Tayvan yönetimi, Çin’in egemenlik iddiasını kabul etmiyor.
Tayvan’ın Doğu Kıyıları Stratejik Önem Taşıyor
Tayvan’ın doğusundaki deniz alanları, adanın güvenliği ve uluslararası deniz ulaştırması açısından önem taşıyor.
Tayvanlı yetkililer, olası bir çatışma veya deniz ablukası durumunda doğu kıyılarındaki deniz ulaştırma hatlarının dış destek ve ikmal faaliyetleri bakımından kritik rol oynayabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle Çin’in söz konusu bölgelerde askerî ve sahil güvenlik varlığını artırması, Taipei yönetimi tarafından yalnızca rutin devriye faaliyeti olarak değerlendirilmiyor.
Tayvan’ın doğusundaki sularda gerçekleştirilen faaliyetlerin kapsamı, özellikle deniz ulaşımının kontrol edilmesi ve bölgeye erişimin sınırlandırılması ihtimalleri açısından yakından takip ediliyor.
G7’nin son bildirisi de Çin’in Tayvan’ın doğusundaki faaliyetlerini doğrudan gündeme taşıması bakımından dikkat çekiyor.
ABD, Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya daha önce benzer endişelerini ayrı ayrı dile getirmişti. Son açıklama ise bu faaliyetlere ilişkin G7 düzeyindeki ortak tutumu ortaya koydu.
Batı Pasifik’te Uçak Gemili Tatbikatlar
Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo, 10 Kasım’da yaptığı açıklamada Çin’in Batı Pasifik’te bir uçak gemisi ve diğer deniz unsurlarının katılımıyla askerî faaliyetler yürüttüğünü bildirdi.
Koo, söz konusu faaliyetleri belirli deniz ve hava alanlarına erişimin sınırlandırılmasını amaçlayan alan engelleme tatbikatları olarak nitelendirdi.
Açıklama, Çin’in Tayvan çevresindeki askerî hareketliliğinin arttığına ilişkin bildirimlerin ardından geldi.
Çin’in uçak gemisi ve diğer deniz platformlarıyla yürüttüğü faaliyetler, bölgedeki deniz ve hava harekâtı kabiliyetlerine ilişkin gelişmelerin de yakından izlenmesine neden oluyor.
Bununla birlikte Tayvanlı yetkililerin söz konusu tatbikatlara ilişkin değerlendirmeleri, Çin’in yakın zamanda bir abluka başlatacağına dair doğrulanmış bir karar veya takvim bulunduğu anlamına gelmiyor.
Tayvan G7’nin Açıklamasını Memnuniyetle Karşıladı
Tayvan Cumhurbaşkanlığı, G7 dışişleri bakanlarının ortak bildirisini memnuniyetle karşıladığını açıkladı.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Karen Kuo, Tayvan Boğazı ve Hint-Pasifik bölgesinde barış ve istikrarın korunmasının küresel güvenlik ve ekonomik refah açısından önemli olduğunu belirtti.
Kuo, Tayvan’ın savunma kabiliyetlerini ve toplumsal dayanıklılığını güçlendirmeye devam edeceğini ifade etti.
Tayvan yönetiminin G7 ülkeleri dâhil olmak üzere benzer görüşleri paylaşan uluslararası ortaklarla iş birliğini sürdüreceği de vurgulandı.
G7 bildirisinde ayrıca Tayvan’ın uluslararası kuruluşlara anlamlı katılımına destek verildi.
Bu yaklaşım, G7 ülkelerinin Tayvan Boğazı’ndaki gelişmeleri yalnızca askerî güvenlik açısından değil, uluslararası iş birliği ve bölgesel istikrar çerçevesinde de ele aldığını gösteriyor.
Çin’in Tayvan Politikası Değişmedi
Çin yönetimi, Tayvan’ı kendi topraklarının bir parçası olarak görüyor ve ada üzerindeki egemenlik iddiasını sürdürüyor.
Pekin, Tayvan ile birleşmenin barışçıl yollarla gerçekleştirilmesini tercih ettiğini belirtmekle birlikte güç kullanma seçeneğinden vazgeçmiş değil.
Tayvan yönetimi ise Çin’in egemenlik iddialarını reddediyor.
G7’nin ortak bildirisi, bu görüş ayrılığının sürdüğü bir dönemde yayımlandı.
Reuters’ın haberinin hazırlandığı sırada Çin Dışişleri Bakanlığı, G7’nin son açıklamasına ilişkin yöneltilen yorum talebine henüz yanıt vermemişti.
Hint-Pasifik Güvenliği G7 Gündeminde
G7 dışişleri bakanları, Tayvan’a ilişkin değerlendirmelerinin yanı sıra Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi’ndeki gelişmelerden duydukları endişeleri de ortak bildiride dile getirdi.
Bakanlar, Hint-Pasifik bölgesinde seyrüsefer ve uçuş serbestisinin korunması gerektiğini vurgulayarak devletlere uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerine uyma çağrısında bulundu.
Açıklamada, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde yer alan ilkelerin önemine dikkat çekildi.
G7 ülkeleri, bölgede gerilimi artırabilecek tek taraflı girişimlere ve güç kullanımına karşı olduklarını yineledi.
Tayvan’ın doğusundaki deniz alanlarının özellikle vurgulanması, Çin’in askerî ve sahil güvenlik faaliyetlerinin uluslararası deniz taşımacılığı üzerindeki olası etkilerinin G7 gündeminde daha belirgin bir yer edindiğini ortaya koydu.
Bununla birlikte bildiride Çin’e yönelik yeni bir yaptırım kararı veya Tayvan çevresindeki faaliyetlere karşı ortak askerî müdahale planı açıklanmadı.
G7’nin son açıklaması, Tayvan Boğazı’ndaki mevcut durumun korunmasına ve anlaşmazlıkların barışçıl yöntemlerle çözülmesine yönelik ortak diplomatik tutumun yeniden teyit edilmesi niteliği taşıyor.


