Rusya Ukrayna barış müzakereleri kapsamında Avrupa ülkelerinin görüşmelere doğrudan katılımına yönelik yeni bir diplomatik girişim gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Avrupalı temsilcilerin sonraki müzakere turuna katılmasını kabul ettiğini açıkladı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy gelişmeyi memnuniyetle karşılarken Moskova yönetimi, Avrupa’nın katılımına ilişkin koşulsuz bir mutabakat sağlandığını doğrulamadı.
ABD’den Avrupa’nın Katılımına İlişkin Açıklama
ABD’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmek amacıyla yürüttüğü diplomatik girişimlerde Avrupa ülkelerinin rolüne ilişkin yeni açıklamalar yapıldı.
ABD’li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, 12 Kasım 2026’da Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından Avrupa’nın sonraki müzakere turuna katılabileceğini duyurdu.
Witkoff, Putin’in Avrupalı temsilcilerin görüşmelere dâhil edilmesini kabul ettiğini belirtti. Kushner da 13 Kasım’da yaptığı açıklamada Rusya ve Ukrayna’nın Avrupa ülkelerinin bir sonraki ABD arabuluculuğundaki müzakere turuna katılması konusunda anlaşmaya vardığını ifade etti.
Ancak Kremlin, ABD’li temsilcilerin aktardığı mutabakatı aynı açıklıkta doğrulamadı.
Rus yetkililer, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya yönelik askerî desteğini sürdürmesini eleştirerek mevcut koşullarda Avrupa’nın müzakere sürecindeki rolüne ilişkin itirazlarını yineledi.
Bu nedenle Avrupa’nın sonraki görüşmelere hangi statüyle ve hangi ülkelerin temsilcileri aracılığıyla katılacağı henüz kesinleşmiş değil.
Zelenskiy Avrupa’nın Masada Olmasını İstiyor
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa ülkelerinin barış müzakerelerine doğrudan katılmasına yönelik girişimleri desteklediğini açıkladı.
Zelenskiy, Avrupa’nın güvenliğini ilgilendiren kararların kıtanın temsilcileri olmadan alınmaması gerektiğini savunuyor.
Ukrayna yönetimi, müzakerelerin yalnızca toprak anlaşmazlıklarını değil, gelecekteki güvenlik garantilerini ve olası ateşkes düzenlemelerini de kapsaması gerektiğini belirtiyor.
Zelenskiy, sonraki görüşmelerde askerî gerilimin azaltılması ve ateşkes seçeneklerinin değerlendirilmesini beklediklerini ifade etti.
Kiev yönetimine göre kalıcı bir barış anlaşmasının uygulanabilir olması, Ukrayna’nın güvenliğini sağlayacak uluslararası mekanizmaların oluşturulmasına bağlı.
Bu çerçevede Avrupa ülkelerinin katılımı, Ukrayna’nın güvenlik garantilerine ilişkin taleplerinin müzakere sürecinde ele alınması bakımından önem taşıyor.
Moskova Avrupa’nın Tutumuna İtiraz Ediyor
ABD’li temsilcilerin açıklamalarına karşın Rusya yönetimi, Avrupa ülkelerinin barış sürecindeki mevcut yaklaşımına yönelik eleştirilerini sürdürüyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Washington ile gerçekleştirilen görüşmelerde ABD’nin Avrupalı müttefiklerinin savaşı sona erdirmek isteyip istemediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.
Putin ayrıca olası bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna topraklarına Batılı askerlerin konuşlandırılmasının Rusya açısından güvenlik tehdidi oluşturacağını belirtti.
Moskova yönetimi, Avrupa’nın Ukrayna’ya sağladığı askerî desteğin müzakerelerdeki rolüyle bağdaşmadığını öne sürüyor.
Rus yetkililerin açıklamaları, ABD’nin duyurduğu katılım planının henüz bütün taraflarca aynı koşullarla kabul edilmiş bir müzakere düzenine dönüşmediğini gösteriyor.
Avrupa ülkelerinin doğrudan Rus heyetiyle aynı masada bulunup bulunmayacağı da açıklığa kavuşmuş değil.
Abu Dabi Görüşmelerinin Ardından Yeni Diplomatik Temaslar
Avrupa’nın katılımına ilişkin gelişmeler, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de gerçekleştirilen Rusya-Ukrayna görüşmelerinin ardından yaşandı.
ABD’nin arabuluculuğundaki müzakerelerde Rusya ve Ukrayna heyetleri, savaşın sona erdirilmesine yönelik başlıkları ele aldı.
Görüşmelerde esir takası, güvenlik garantileri, toprak anlaşmazlıkları ve Avrupa’nın gelecekteki güvenlik düzeni gündeme geldi.
Abu Dabi’deki temaslarda Ukrayna heyeti, Avrupalı temsilcilerle ayrı görüşmeler de gerçekleştirdi.
Bu temaslar, Avrupa ülkelerinin diplomatik sürece dâhil olmaya başladığını ortaya koysa da Rusya ile Avrupa temsilcilerinin doğrudan ortak müzakere yürüttüğü anlamına gelmiyor.
Abu Dabi görüşmelerinin ardından ABD’li temsilciler Moskova’da Putin ile, Dublin’de ise Zelenskiy ile temaslarda bulundu.
Söz konusu görüşmeler, bir sonraki müzakere turunun katılımcıları ve gündeminin belirlenmesine yönelik diplomatik girişimlerin parçasını oluşturdu.
Esir Takasında İlerleme Beklentisi
ABD’nin yürüttüğü diplomatik temaslarda savaş esirlerinin karşılıklı olarak serbest bırakılması da öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Jared Kushner, 13 Kasım’daki açıklamasında Rusya ile Ukrayna arasında savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştirilecek en büyük esir takası için çalışıldığını bildirdi.
Kushner, olası takasın binlerce kişinin aileleriyle yeniden bir araya gelmesine imkân sağlayabileceğini ifade etti.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy de büyük ölçekli bir esir takasına yönelik hazırlıkları doğruladı.
Ancak açıklamalar sırasında takasın tamamlandığına ilişkin bir duyuru yapılmadı.
Esir takası konusunda sağlanan ilerleme, taraflar arasındaki toprak anlaşmazlıklarının veya güvenlik garantilerine ilişkin görüş ayrılıklarının çözüldüğü anlamına gelmiyor.
Avrupa Ortak Temsil Arayışında
Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna barış müzakerelerinde nasıl temsil edilecekleri konusunda görüşmeler yürütüyor.
12 Kasım’da Dublin’de düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’nde, Avrupa’nın müzakere sürecindeki rolü ve kıtanın gelecekteki güvenlik düzeni ele alındı.
Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa, Ukrayna’nın geleceğine ilişkin kararların Ukrayna tarafından alınması gerektiğini vurguladı.
Costa, Avrupa Birliği üyeliği gibi konularda Birliğin, güvenlik garantileri konusunda ise ilgili Avrupa ülkelerinin söz sahibi olması gerektiğini belirtti.
Avrupa’da müzakere heyetinin tek bir temsilci tarafından mı yoksa farklı ülkelerin ve kurumların katılımıyla mı oluşturulacağı konusunda henüz ortak bir model belirlenmedi.
Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın yanı sıra Avrupa Birliği kurumlarının süreçte nasıl temsil edileceği tartışılıyor.
Avrupa Birliği üyesi olmayan ancak Ukrayna’nın güvenliğinde rol üstlenen ülkelerin katılımı da temsil tartışmasının başlıkları arasında bulunuyor.
Toprak Anlaşmazlıkları Çözüm Bekliyor
Diplomatik temasların sürmesine rağmen Rusya ile Ukrayna arasındaki temel anlaşmazlıklar devam ediyor.
Rusya, Ukrayna’nın doğusundaki toprak taleplerinden vazgeçmezken Kiev yönetimi, kontrolü altında bulunan bölgelerden çekilmeyi kabul etmiyor.
Özellikle Donbas’ın geleceği, müzakerelerin en önemli anlaşmazlık konularından biri olmayı sürdürüyor.
Ukrayna yönetimi, ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasını ve gelecekteki saldırıları önleyecek güvenlik garantilerinin oluşturulmasını talep ediyor.
Moskova ise Ukrayna’ya Batılı askerlerin konuşlandırılmasına ve Rusya’nın güvenlik taleplerini karşılamadığını düşündüğü düzenlemelere karşı çıkıyor.
Tarafların bu konulardaki pozisyonlarında kapsamlı bir yakınlaşma sağlandığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Sonraki Müzakere Turunun Çerçevesi Belirlenecek
ABD’li temsilcilerin Avrupa’nın katılımına ilişkin açıklamaları, Rusya-Ukrayna barış sürecinde müzakere formatının genişletilmesine yönelik yeni bir girişim olarak öne çıktı.
Ukrayna, Avrupa ülkelerinin görüşmelere doğrudan katılmasını desteklerken Rusya’nın mevcut itirazları devam ediyor.
Avrupa tarafında ise müzakerelerde hangi ülkelerin ve kurumların temsil edileceğine ilişkin görüşmeler sürüyor.
Bir sonraki müzakere turunun kesin tarihi, katılımcı listesi ve görüşme formatı henüz kamuoyuna açıklanmadı.
Avrupa’nın sürece katılımının nasıl şekilleneceği, ABD’nin yürüttüğü diplomatik temasların ve taraflar arasındaki görüşmelerin sonucunda netleşecek.
Bununla birlikte Avrupa’nın katılımına ilişkin açıklamalar, Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes veya kapsamlı barış anlaşması sağlandığı anlamına gelmiyor. Savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde toprak bütünlüğü, güvenlik garantileri ve askerî faaliyetlerin durdurulması temel anlaşmazlık başlıkları olmayı sürdürüyor.


