NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından yaptığı değerlendirmede zirveyi “son derece başarılı” olarak nitelendirirken, alınan kararların artık uygulama aşamasına geçtiğini söyledi. Rutte, “Bu zirvenin mesajı basit: NATO sonuç üretiyor.” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirvenin ardından düzenlediği basın toplantısında konuşan Rutte, geçen yıl Lahey’de alınan kararların Ankara’da somut adımlara dönüştüğünü belirterek, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın mükemmel ev sahipliği yaptığı Ankara’da bu taahhütler artık hayata geçiriliyor.” dedi.
Rutte, savunma harcamalarının artırılması, yeni askerî kabiliyetlerin geliştirilmesi ve savunma sanayiinde üretimin hızlandırılması konusunda önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. Avrupa’daki müttefikler ile Kanada’nın artık ittifakın güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini vurgulayan Rutte, 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’inin savunmaya ayrılması hedefi doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Savunma yatırımlarının yalnızca bütçe artışından ibaret olmadığını dile getiren Rutte, asıl hedefin NATO kuvvetlerini daha tehlikeli hale gelen güvenlik ortamına uygun kabiliyetlerle donatmak olduğunu söyledi.
Ankara Zirvesi kapsamında düzenlenen NATO Savunma Sanayii Forumu’na da değinen Rutte, yalnızca bir gün içerisinde 50 milyar doların üzerinde yeni savunma tedarik anlaşmasının imzalandığını açıkladı. Bunun yanında üretim kapasitesinin artırılması, savunma sanayiindeki ticaret engellerinin kaldırılması, dayanıklılığın güçlendirilmesi ve inovasyonun hızlandırılmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığını kaydetti.
Rutte ayrıca zirvede “NATO Drone Edge” girişiminin resmen başlatıldığını belirterek, önümüzdeki beş yıl içinde insansız sistemlere 40 milyar dolarlık yatırım yapılacağını açıkladı. Buna ek olarak NATO’nun yakıt tedarik zincirini güçlendirmek amacıyla 27 milyar avroluk altyapı yatırımının da hayata geçirileceğini söyledi.
Yapay zekâ ve dijital savaş teknolojilerinin de zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer aldığını belirten Rutte, NATO’nun birlikte çalışabilir transatlantik savaş bulutu altyapısını geliştirdiğini ve güçlü yapay zekâ modellerini savunma sistemlerine entegre etmeye başladığını ifade etti.
Ukrayna’ya verilen desteğin süreceğini yineleyen Rutte, müttefik ülkelerin 2026 yılı için en az 70 milyar avroluk askerî teçhizat, eğitim ve yardım desteği sağlamayı taahhüt ettiğini, 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin sürdürülmesinin hedeflendiğini açıkladı.
NATO’nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesinin Ankara Zirvesi’nde bir kez daha teyit edildiğini belirten Rutte, müttefiklerin Washington Antlaşması’nın 5. maddesine bağlılıklarını güçlü şekilde yinelediklerini söyledi.
“NATO 3.0’ın özü budur.” diyen Rutte, ittifakın değişen tehdit ortamına uyum sağlayan, teknolojik dönüşümünü sürdüren ve bir milyardan fazla insanın güvenliğini koruyan modern bir yapı hâline geldiğini ifade etti.
İki günlük zirvede oluşan atmosferi de değerlendiren Rutte, 32 lider arasında güçlü bir birlik ruhu gördüğünü belirterek, “Yakın tarihte bunun benzerini görmedim.” dedi. NATO içinde zaman zaman görüş ayrılıklarının yaşanmasının doğal olduğunu söyleyen Rutte, demokratik ülkelerden oluşan ittifakın bu farklılıklar sayesinde daha da güçlendiğini vurguladı.
Basın toplantısında Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi de gündeme geldi. Rutte, konunun NATO’nun değil, Türkiye ile ABD arasında yürütülen ikili görüşmeler kapsamında ele alındığını belirterek bu konuda yorum yapmaktan kaçındı.
Yunanistan kaynaklı Türkiye karşıtı açıklamalara ilişkin soruya da yanıt veren Rutte, 32 üyeli bir ittifakta zaman zaman ikili görüş ayrılıklarının yaşanmasının doğal olduğunu belirtti. Görevinin kamuoyu önünde taraf olmak değil, NATO’nun birlik ve dayanışmasını korumak olduğunu ifade eden Rutte, gerekli durumlarda perde arkasında yapıcı katkı sunmaya devam edeceğini söyledi.
Rutte ayrıca bir sonraki NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin Arnavutluk’ta düzenleneceğini açıkladı. Kesin tarihin ise ilerleyen dönemde netleşeceğini ifade etti.
