Çin ve Rusya donanmalarının Sarı Deniz’de başlattığı ortak deniz tatbikatı, yalnızca iki ülke arasındaki rutin askerî iş birliğinin devamı olarak değil, ABD’nin Hint-Pasifik’teki askerî varlığına yönelik stratejik bir mesaj olarak değerlendiriliyor. Tatbikatın ardından iki ülke savaş gemilerinin Pasifik Okyanusu’nda ortak devriye faaliyetleri gerçekleştirecek olması, Washington’un bölgedeki güvenlik yaklaşımı açısından dikkatle izlediği gelişmeler arasında yer alıyor.
Çin Savunma Bakanlığı, Qingdao açıklarında 6-13 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen tatbikatın “bölgesel barış ve istikrarı korumayı” amaçladığını açıklarken, Rusya da tatbikatların herhangi bir ülkeyi hedef almadığını savundu. Buna karşın ortak deniz devriyelerinin Pasifik’e taşınması, ABD ve müttefiklerinin son yıllarda Çin’e karşı geliştirdiği caydırıcılık stratejisine verilen koordineli bir yanıt olarak yorumlanıyor.
Tatbikata Rusya Pasifik Filosu’ndan bir güdümlü füze kruvazörü, bir korvet, dizel-elektrik denizaltı ve kurtarma gemisiyle katılırken, Çin tarafı da destroyerler, fırkateynler, denizaltılar ve destek unsurlarını görevlendirdi. Tatbikat programında hava savunması, füze savunması, keşif, deniz taarruzu ve müşterek harekât senaryoları yer alıyor.
Gelişme, ABD’nin Japonya, Güney Kore, Filipinler ve Avustralya ile birlikte oluşturduğu Hint-Pasifik güvenlik mimarisinin giderek daha fazla Çin-Rusya askerî koordinasyonuyla karşı karşıya kaldığını gösteriyor. Özellikle ortak devriyelerin Pasifik’te sürdürülmesi, Washington’un “Birinci Ada Zinciri” boyunca uyguladığı çevreleme ve caydırıcılık stratejisine karşı Moskova ile Pekin’in birlikte hareket etme iradesini ortaya koyuyor.
Son dönemde Çin’in kıtalararası menzile ulaşabilen denizaltından fırlatılan balistik füze testleriyle nükleer caydırıcılık kapasitesini artırması, buna paralel olarak Rusya ile müşterek deniz faaliyetlerini yoğunlaştırması da ABD açısından dikkat çeken gelişmeler arasında bulunuyor. Bu tablo, Hint-Pasifik’teki stratejik rekabetin yalnızca Tayvan eksenli olmaktan çıkarak daha geniş kapsamlı deniz ve nükleer caydırıcılık boyutuna taşındığına işaret ediyor.
Savunma uzmanlarına göre Çin-Rusya askerî iş birliği, ABD’nin bölgedeki kuvvet planlamasını ve müttefikleriyle yürüttüğü ortak caydırıcılık faaliyetlerini daha karmaşık hale getirirken, Pasifik’teki güç rekabetinin önümüzdeki dönemde daha görünür bir deniz eksenine kayabileceğinin sinyallerini veriyor.
