Türkiye Kanada savunma iş birliği, Ankara’da imzalanan Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı ile yeni bir aşamaya taşındı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney’in 22 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirdiği görüşmeler kapsamında iki NATO müttefiki, savunma sanayii ortaklıklarını genişletme konusunda mutabık kaldı. Ziyaret sırasında Türkiye-Kanada Stratejik Ortaklığı da resmen başlatılırken savunma, güvenlik, enerji ve ticaret alanlarında yeni iş birliği mekanizmalarının geliştirilmesi kararlaştırıldı.
Kanada Başbakanı Mark Carney’in 22 Ekim 2026 tarihinde Ankara’ya gerçekleştirdiği resmî ziyaret, Türkiye ile Kanada arasındaki savunma ilişkilerinde yeni bir diplomatik çerçevenin oluşturulmasına sahne oldu.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında savunma, hava ulaştırması ve enerji alanlarında üç anlaşma imzalandı.
Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı’na Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand imza attı.
Anlaşma, iki ülkenin savunma sanayii alanında mevcut ilişkilerini geliştirmeyi ve ortak çıkar alanlarında yeni iş birliği fırsatlarını değerlendirmeyi amaçlıyor.
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, imzalanan mutabakatın iki NATO müttefikinin savunma ortaklığını güçlendirme yönündeki siyasi iradesini ortaya koyduğunu belirtti.
Savunma Sanayii Ortaklıkları Genişletilecek
Türkiye ve Kanada liderleri tarafından yayımlanan ortak açıklamada, savunma ve güvenlik iş birliğinin ikili ilişkilerde öncelikli alanlardan biri olacağı vurgulandı.
Açıklamaya göre imzalanan Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı, daha önce kabul edilen Savunma İş Birliği Niyet Beyanı üzerine inşa ediliyor.
Bu çerçevede savunma sanayii ortaklıklarının genişletilmesi, ortak çıkar alanlarında yeni iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesi ve iki ülke arasındaki kurumsal temasların sürdürülmesi hedefleniyor.
Mutabakatın kapsamı, belirli bir savunma sisteminin tedarikinden veya tek bir ortak üretim projesinden daha geniş bir iş birliği yaklaşımına dayanıyor.
Bununla birlikte açıklanan belgelerde ortak üretime başlanacak belirli bir platform, teknoloji transferinin kapsamı, tedarik edilecek sistemler veya anlaşmanın mali büyüklüğüne ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı.
Dolayısıyla imzalanan mutabakat, doğrudan sonuçlandırılmış bir savunma tedarik sözleşmesinden ziyade gelecekteki projelerin geliştirilmesini kolaylaştıracak bir iş birliği çerçevesi oluşturuyor.
NATO Müttefikleri Arasında Stratejik Ortaklık
Ankara’daki görüşmelerin en önemli sonuçlarından biri, Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmesi oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Carney’in ortak açıklamasıyla başlatılan Türkiye-Kanada Stratejik Ortaklığı, iki ülke arasındaki siyasi diyaloğun, ekonomik ilişkilerin ve güvenlik iş birliğinin geliştirilmesini amaçlıyor.
Liderler, NATO müttefikliği temelinde savunma ve güvenlik alanlarında hem ikili hem de çok taraflı iş birliğinin derinleştirilmesi konusunda mutabık kaldı.
Ortak açıklamada Ukrayna, Güney Kafkasya ve Orta Doğu’daki gelişmeler de ele alınırken Avrupa-Atlantik güvenliği ve bölgesel istikrarın desteklenmesi yönündeki iş birliği iradesi teyit edildi.
Türkiye ve Kanada’nın NATO üyeliği, savunma sanayii alanındaki yeni ortaklığın askerî birlikte çalışabilirlik ve müttefik ülkeler arasındaki teknolojik iş birliği bakımından önemini artırıyor.
Ancak NATO müttefikliği, iki ülkenin bütün savunma sistemleri arasında doğrudan teknik uyumluluk bulunduğu anlamına gelmiyor. Bu tür bir birlikte çalışabilirlik, ilgili platformların teknik özelliklerine, standartlarına ve entegrasyon süreçlerine bağlı olarak değerlendiriliyor.
Savunma Sanayii Başkanı Görgün de Kanada ile ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine taşınmasına yönelik temaslara katıldığını belirterek savunma sanayiinin ikili ilişkilerdeki öncelikli konumuna dikkat çekti.
Savunma Finansmanı da Gündeme Geldi
Türkiye-Kanada görüşmelerinde savunma sanayii projelerinin finansmanına ilişkin uluslararası girişimler de ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada’nın öncülüğünde oluşturulması planlanan Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankasının iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğine katkı sağlamasını beklediklerini açıkladı.
Söz konusu girişim, müttefik ülkelerin savunma sanayilerine finansman sağlanmasına yönelik yeni bir mekanizma oluşturulması hedefiyle gündemde bulunuyor.
Savunma sanayiinde uluslararası ortaklıkların geliştirilmesi, yalnızca teknoloji ve üretim kabiliyetlerine değil, projelerin finansmanına ve uzun vadeli yatırım koşullarına da bağlı.
Bu nedenle savunma finansmanına ilişkin mekanizmaların geliştirilmesi, gelecekteki ortak projelerin uygulanabilirliği açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte Ankara’daki görüşmelerin ardından Türkiye veya Kanada merkezli belirli bir savunma projesine bu banka aracılığıyla finansman sağlanacağına ilişkin somut bir karar açıklanmadı.
Savunma İlişkilerinde Önceki Kısıtlamalar
Türkiye ile Kanada arasındaki savunma ilişkileri, geçmiş yıllarda ihracat izinleri ve savunma teknolojilerinin transferine ilişkin kısıtlamalardan etkilenmişti.
Kanada, Türk savunma sanayiine yönelik bazı ihracat izinlerini askıya almış, daha sonra belirli savunma ürünlerinin Türkiye’ye ihracatına yönelik kısıtlamalar uygulamıştı.
Özellikle insansız hava araçlarında kullanılan bazı Kanada menşeli sistemler, iki ülke arasındaki savunma ticaretinde anlaşmazlık konusu olmuştu.
2024 yılında Kanada’nın Türkiye’ye yönelik savunma ihracatı kısıtlamalarında değişikliğe gitmesi, iki ülke arasındaki teknik ve ticari temasların yeniden geliştirilmesi bakımından önemli bir aşama oluşturdu.
Ankara’da imzalanan yeni mutabakat ise bu sürecin ardından savunma sanayii ilişkilerinin daha kapsamlı bir ortaklık çerçevesine taşınması yönünde atılan diplomatik adım olarak öne çıkıyor.
Bununla birlikte mutabakatın imzalanması, bütün savunma ürünleri için ihracat izinlerinin otomatik olarak verileceği veya ulusal ihracat kontrol süreçlerinin ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.
Savunma ürünlerinin uluslararası ticaretinde ilgili ülkelerin mevzuatı ve izin süreçleri uygulanmaya devam ediyor.
Ticaret ve Enerjide Yeni Hedefler
Kanada Başbakanı Carney’in ziyareti sırasında savunma sanayiinin yanı sıra ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik kararlar da alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki yaklaşık 3 milyar dolarlık ticaret hacminin ilk aşamada 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bu kapsamda Türkiye ile Kanada arasında Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine 2026 yılı sona ermeden başlanması kararlaştırıldı.
Liderler ayrıca üçüncü ülkelerde ortak yatırım ve proje geliştirme fırsatlarını değerlendirdi.
Afrika, Latin Amerika, Orta Asya ve Uzak Doğu, iki ülkenin birlikte faaliyet gösterebileceği potansiyel coğrafyalar arasında gündeme geldi.
Ziyaret sırasında imzalanan diğer belgelerden biri Hava Ulaştırma Antlaşması oldu. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalanan anlaşmayla iki ülke arasındaki hava ulaşımının geliştirilmesi hedefleniyor.
Enerji alanında ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Enerji Bakanı Tim Hodgson, Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri’yi imzaladı.
Enerji iş birliğinin kapsamına sıvılaştırılmış doğal gaz, madencilik, kritik mineraller ve nükleer enerji gibi alanlar da dâhil edildi.
Savunma ve enerji alanlarında eş zamanlı olarak geliştirilen ilişkiler, Türkiye ile Kanada’nın ortaklığını farklı stratejik sektörlere yayma yaklaşımını ortaya koyuyor.
Yeni Dönemin Belirleyicisi Somut Projeler Olacak
Türkiye ile Kanada arasında imzalanan Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı, iki NATO müttefikinin savunma sanayii ilişkilerini geliştirme yönündeki iradesini resmî bir çerçeveye taşıdı.
Stratejik ortaklığın başlatılması, savunma iş birliğinin yalnızca teknik ve ticari ilişkiler kapsamında değil, daha geniş bir siyasi ve güvenlik diyaloğunun parçası olarak ele alınmasını sağlıyor.
Türk savunma sanayiinin son yıllarda artan ihracat kapasitesi ve uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren platformları, Kanada ile geliştirilecek olası ortaklıklar bakımından önemli bir zemin oluşturuyor.
Kanada’nın savunma teknolojileri ve uluslararası tedarik zincirlerindeki konumu da iki ülke arasındaki iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesinde rol oynayabilir.
Ancak yeni dönemin somut sonuçları, imzalanan mutabakatın ardından belirlenecek projelere, ihracat izinlerine, yatırım kararlarına ve kurumsal iş birliği mekanizmalarının uygulanmasına bağlı olacak.
Ankara’daki görüşmelerde henüz belirli bir savunma platformuna ilişkin ortak üretim, tedarik veya teslimat takvimi duyurulmadı.
Bu nedenle Türkiye-Kanada savunma ortaklığının gelecekteki kapsamı, iki ülkenin diplomatik düzeyde ortaya koyduğu iradenin hangi somut savunma sanayii projelerine dönüştürüleceğiyle şekillenecek.
