Nijerya Hava Kuvvetleri (NAF), yeni liderlik altında operasyonel stratejisini yeniden konumlandırıyor. Ancak bu hamle, Amerika Birleşik Devletleri ile yaşanan ciddi diplomatik kriz nedeniyle daha da aciliyet kazanmış durumda. Nijerya’nın yeni Hava Kuvvetleri Komutanı (CAS) Hava Mareşali Sunday Aneke, terörle mücadele operasyonlarında daha fazla profesyonellik ve hesap verebilirlik talep ederken, komutası ABD’nin askeri müdahale için hazırlık yaptığına dair haberler arasında bu süreci yönetmek zorunda.
Bu dış baskı, Aneke’nin Abuja’da Birim Başkanları ve Kolordu Komutanları (AOC) ile yaptığı ilk stratejik toplantının zeminini oluşturdu. Komutan, ulusal güvenlik sorunlarını açık bir şekilde değerlendirmek ve NAF’ı daha yüksek verimlilik ve operasyonel güvenliğe taşımak amacıyla bu oturumu düzenledi.
Konuşmasında Aneke, toplantıyı bir “göreve çağrı” olarak nitelendirerek liderliğinin profesyonellik, disiplin ve hesap verebilirlik üzerine kurulacağını belirtti. Komutanlara odağının operasyonlar ve güvenlik olacağını; bunun modern lojistik, teknoloji ve etkin idare ile destekleneceğini söyledi. “Bu, doğru insanları doğru görevlere getirmekle ilgilidir,” dedi. “NAF’ın sonuç üretebilecek liderlere ihtiyacı var ve bizi bir üst seviyeye taşıyacak doğru ekibe sahip olduğumuza inanıyorum.”
Aneke, milyonlarca Nijeryalının umutlarının NAF’ın etkin performansına bağlı olduğunu ve Devlet Başkanı Bola Tinubu’nun talimatlarının “harfiyen uygulanacağını” vurguladı.
Komutanın talimatındaki merkezî temalardan biri, sivillerin mutlaka korunması gerekliliğiydi. “Sivillerin korunması ve tali zararların önlenmesi, profesyonelliğimizin belirleyici bir unsuru olmaya devam edecektir,” dedi.
Bu vurgu, yalnızca taktik bir ayarlama değil; aynı zamanda Washington ile yaşanan anlaşmazlığı tetikleyen iddialara verilen doğrudan bir yanıt niteliğinde. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Nijerya’da Hıristiyanlara karşı “soykırım” iddialarını öne sürerek askeri müdahale tehdidinde bulundu. Bu nedenle NAF’ın hassasiyet ve savaş hukuku ilkelerine bağlılığını gösterebilmesi, artık stratejik iletişimin ve ulusal egemenliğin bir parçası haline gelmiş durumda. Amaç, Nijerya’nın iç güvenlik krizinin bir din savaşı olduğu yönündeki anlatıyı çürütmek.
Nijerya hükümeti bu nitelendirmeyi sert bir dille reddetti. Enformasyon Bakanı Mohammed Idris, bu suçlamaların ülkenin karmaşık güvenlik dinamiklerinin “yanlış veriler ve çarpıtılmış yorumlarla” sunulmasından kaynaklandığını söyledi. Idris, Nijerya’nın bir din çatışması değil, terör tehdidi ile karşı karşıya olduğunu; saldırıların hem Hıristiyanları hem Müslümanları mağdur ettiğini ifade etti.
Abuja’daki basın toplantısında bakan, ABD’ye “Nijerya’daki duruma karmaşık gerçeklikleriyle birlikte yaklaşması” çağrısında bulundu. “Nijerya diyaloğa açıktır, iş birliğine açığız… ancak yapıcı angajmanın barış ve istikrar için en etkili yol olduğuna inanıyoruz,” dedi.
ABD Müdahale Planları İddiaları
Bu diplomatik temenniler, New York Times’ın ilk olarak yayımladığı rahatsız edici haberlerin gölgesinde yapılıyor. Habere göre Başkan Trump, Pentagon’a “müdahale hazırlığı” talimatı verdi. Sürece aşina askeri yetkililere göre bu talimat, ABD Afrika Komutanlığı’nın (AFRICOM) Savunma Bakanlığı’na birden fazla operasyon seçeneği sunmasına yol açtı.
Bu planlar farklı seviyelerde angajman içeriyor. “Ağır seçenek”, ABD Donanması’na bağlı bir uçak gemisi görev grubunun Gine Körfezi’ne gönderilmesini ve savaş uçaklarıyla uzun menzilli bombardıman uçaklarının Nijerya’nın kuzeyindeki militan hedefleri vurmasını öngörüyor.
“Orta seçenek”, MQ-9 Reaper ve MQ-1 Predator gibi insansız hava araçlarının militan kampları ve konvoylarına yönelik nokta operasyonlarda kullanılması üzerine kurulu.
“Hafif seçenek” ise artırılmış istihbarat paylaşımı, lojistik destek ve Nijerya kuvvetleriyle ortak operasyonları içeriyor; bu seçenek mevcut fakat gerilmiş durumdaki iş birliği modellerine daha yakın.
Pentagon yetkilileri, sınırlı hava saldırılarının Nijerya’nın uzun süreli isyan sorununu çözmeyeceğini kabul ediyor. Yetkililer, ancak Irak veya Afganistan benzeri tam kapsamlı bir kampanyanın kalıcı sonuç getirebileceğini değerlendiriyor; ancak Washington’da böyle bir yaklaşım şu anda destek görmüyor.
Jeopolitik tabloyu daha da karmaşık hale getiren bir gelişme olarak, Çin Salı günü Nijerya’ya desteğini açıkladı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, “Çin, herhangi bir ülkenin dini veya insan haklarını bahane ederek başka devletlerin iç işlerine müdahale etmesine kesinlikle karşıdır,” dedi.
Bu tablo, NAF’ın yeni liderliğini son derece hassas bir konuma sürüklüyor. Hava Mareşali Aneke’nin artık vaat ettiği reformları hayata geçirmesi, isyancılara karşı operasyonel etkinliği artırması ve aynı zamanda kuvvetinin karmaşık operasyonları profesyonelce yürütebileceğini kanıtlaması gerekiyor. Sahada ölçülebilir sonuçlar üretmek zorunda ve NAF’ın attığı her adım hem umutlu Nijerya halkı hem de eleştirel dış güçler tarafından dikkatle izleniyor.
Bu haberin orijinali www.military.africa sitesinde yayınlanmıştır.
