Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile Benin, 15 Ekim 2025’te Abu Dabi’de savunma iş birliğine ilişkin bir Mutabakat Muhtırası (MoU) imzalayarak iki ülke arasında askerî iş birliğinin ilk resmî çerçevesini oluşturdu. Benin Savunma Bakanı ile BAE Savunma İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı’nın imzaladığı anlaşma; koordinasyon, eğitim programları ve uzmanlık paylaşımına odaklanıyor. Bu anlaşma, Mart 2023’te BAE Devlet Bakanı Şeyh Şahbut bin Nahyan El Nahyan’ın Kotonu’yu ziyaret ederek Cumhurbaşkanı Patrice Talon ile görüşmesiyle başlayan ve hız kazanan ikili ivmenin üzerine inşa ediliyor. O görüşmelerde, güvenlik ve savunma alanında geleneksel yardım yaklaşımından yapılandırılmış, karşılıklı ve stratejik ortaklıklara geçiş vurgulanmıştı.
İvme Ocak 2025’te de sürdü: BAE Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed El Nahyan, Abu Dabi’de Benin Dışişleri Bakanı Shegun Adjadi Bakari’yi ağırladı. Bakanlar, ilişkileri derinleştirme taahhütlerini yineledi ve bölgesel güvenliği ele alarak savunmayı iki ülke gündeminde düzenli bir başlık haline getirdi. Ağustos 2025’te BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed El Nahyan’ın Benin’in millî günü vesilesiyle Cumhurbaşkanı Talon’a tebrik mesajı göndermesi, üst düzey iletişimi canlı tuttu. 15 Aralık 2025 itibarıyla değişmediği teyit edilen MoU; ortak faaliyetler, kapasite geliştirme ve operasyonel uygulamaların paylaşımı için yeni yollar açıyor.
Abu Dabi, Sahel’deki istikrarsızlık ortamında Benin’i Batı Afrika’da istikrarlı bir “çapa” olarak görürken; Kotonu, Emirliklerin teknik desteğine ve eğitim imkânlarına önem atfediyor. Benin güvenlik güçleri, Burkina Faso ve Nijer’den taşan Jama’at Nasr al-Islam wal-Muslimin (JNIM) ve İslam Devleti bağlantılı unsurların artan cihatçı sızmalarıyla karşı karşıya. 2025’te saldırılar yoğunlaştı; özellikle Benin’in 2023’te başlattığı ve isyanla mücadeleye odaklanan Mirador Harekâtı kapsamında kuzeydeki Alibori ve Atacora gibi departmanlarda kayıplar dikkat çekti. Harekât, Pendjari ve W Millî Parkları çevresinde ihtisaslaşmış birlikler konuşlandırıyor; geçirgen sınırlar militan geçişlerini kolaylaştırırken, el yapımı patlayıcı (EYP) pusu ve saldırıları riskini artırıyor.
Somut iş birliği adımı, Benin’in BAE’den Calidus üretimi MCAV-20 4×4 hafif zırhlı araçları tedarik etmesiyle görüldü. Dört adet MCAV-20, 1 Ağustos 2025’te Kotonu’da düzenlenen Benin’in 65’inci bağımsızlık günü geçidinde, dokuz adet Belarus menşeli Cayman aracıyla birlikte ilk kez kamuya açık şekilde sergilendi. Teslimatlar 2024’te gerçekleşti ve Sahel kaynaklı tehditlere karşı modernizasyon çabalarına destek verdi. Abu Dabi merkezli Calidus’un Şubat 2021’de piyasaya sürdüğü MCAV-20; 7–9 ton ağırlığında, yaklaşık 330 beygir güç üreten Cummins 6,7 litrelik dizel motorla 110 km/s hıza ulaşabiliyor. Bağımsız süspansiyonu ve 800 km menzili, Benin’in kurak kuzey bölgelerinde uzun devriyelere elverişli; ancak yakıt ihtiyacı, uzak üslerde lojistik yükü artırabiliyor.
Koruma seviyesi varyanta göre değişiyor: MCAV001, STANAG 4569 Seviye 2 balistik ve mayın koruması sunuyor; ek (aplik) zırhla Seviye 3’e yükseltilebiliyor. MCAV005 ise Seviye 3’ü temel seviye olarak sağlarken, altı personelin araçtan inerek görev yapmasına imkân tanıyan daha geniş mürettebat alanı sunuyor. “Akıllı” gövde mimarisi, uzaktan komutalı silah istasyonları veya 30 mm’ye kadar kule sistemlerini entegre edebiliyor; bu da ateş gücü ile hareket kabiliyeti arasında denge kuruyor. Bununla birlikte, ek modüller yüksek sıcaklık koşullarında (bölge için tipik) menzili yüzde 10–15 oranında azaltabiliyor. Benin, bu araçları daha hafif unsurlarla birlikte kullanarak ağır zırhtan ziyade hız ve hızlı reaksiyonu öne çıkarıyor; çevik isyancı unsurlara karşı bu yaklaşımı tercih ediyor.
Bu tedarik, Benin’in daha geniş modernizasyon paketine de uyumlu: Avrupa Birliği’nin bağışladığı gözetleme uçakları ve ABD’nin Parakou’daki havaalanı iyileştirmeleri (tıbbi tahliyeler için) bu çerçevede yer alıyor. 2023’ten bu yana yürütülen personel alımlarıyla kuvvet mevcudu binlerce kişi arttı ve Birinci Komando Paraşüt Taburu gibi seçkin birlikler oluşturuldu. Ancak sorunlar sürüyor: muharip hat birliklerinde eski küçük silahların varlığı, seçkin birliklerin daha modern teçhizatıyla tezat oluşturuyor; komşularla koordinasyon eksikleri de sınır ötesi takip ve sıcak takibi zorlaştırıyor.
BAE’nin Afrika angajmanı, bir yandan İslamcı gruplarla mücadeleyi öncelerken, diğer yandan ekonomik bir zemin oluşturmayı hedefliyor. Calidus temsilcilerinin de yer aldığı Edge Group heyetleri, 2024’te Benin’e yapılan iş ziyaretlerine katılarak altyapı ve enerji alanlarını yokladı. MoU, bu çerçeveyi savunma alanına taşıyor; potansiyel olarak ortak tatbikatlar veya danışman/uzman konuşlandırmaları gibi unsurları içerebilir. MCAV-20 gibi Emirlik platformlarının Çad, Etiyopya, Moritanya, Mozambik, Sudan ve Uganda’ya ihraç edilmiş olması, benzer harekât ortamlarında “modüler yükseltme” avantajı ve karmaşık tedarik zincirlerine fazla bağımlı olmadan işletilebilme iddiasını güçlendiriyor.
Benin açısından Emirliklerle ilişkiler, Fransa ve ABD desteğine ek bir seçenek yaratarak Sahel kaynaklı riskler artarken bağımlılığı azaltıyor. Kuzeydeki saldırılar yerinden edilmeleri ve ticaretin sekteye uğramasını tetiklerken, JNIM’in yönetişim boşluklarından faydalandığı değerlendiriliyor. MCAV-20’ler konvoy güvenliği ve hızlı reaksiyon kapasitesini artırabilir; ancak personelin, park arazilerinde yoğun tozun optik sistemler ve motorlar üzerindeki olumsuz etkilerini yönetmesi gerekecek.
Bu ortaklık, Körfez sermayesinin limanlar ve tarım gibi alanlardaki yatırımlarını tamamlayacak şekilde BAE’nin Batı Afrika’daki ayak izinin büyüdüğüne işaret ediyor. Cihatçı baskının arttığı bir dönemde—2025’te önceki yıllara kıyasla daha ölümcül baskınlar görülürken—yapılandırılmış bir iş birliği, Benin’e ölçeklenebilir araçlar sunuyor. İlerleyen aşamalarda BAE’nin eğitim timleri veya sınırlı ortak üretim unsurları gündeme gelebilir; bu da Benin’in öz yeterliliğini güçlendirirken istikrar hedefiyle uyumlu bir çizgi oluşturabilir. Bu MoU, her iki ülkeyi ortak tehditlere karşı pratik ve gelişen bir iş birliği zemininde konumlandırıyor.
Bu makalenin orijinali military.africa portalında yayınlanmıştır.
