Şam yönetimi, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile ülke genelinde derhal yürürlüğe giren bir ateşkes ilan etti ve bunu 14 maddelik kapsamlı bir entegrasyon anlaşmasıyla duyurdu. Görüşme, ABD’nin Suriye özel temsilcisi Tom Barrack’ın Şam temasları sonrasında geldi ve Washington anlaşmayı “birleşik Suriye” yönünde adım olarak niteledi. Anlaşmanın maddeleri şu şekilde:
- Yeniden konuşlandırma için bir ön adım olarak, tüm SDG askeri oluşumlarının Fırat Nehri’nin doğusuna çekilmesiyle birlikte, Suriye Hükümet güçleri ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki tüm cephelerde ve temas hatlarında derhal ve kapsamlı bir ateşkes sağlanması.
2. Deyrizor ve Rakka valiliklerinin idari ve askeri kontrolünün tam ve derhal Suriye Hükümetine devredilmesi. Bu, tüm sivil kurum ve tesislerin devredilmesini ve mevcut çalışanların Suriye devletinin ilgili bakanlıkları bünyesinde kalıcı hale getirilmesine yönelik kararnamelerin derhal çıkarılmasını içerir.
3. Haseke Valiliği’ndeki tüm sivil kurumların Suriye devleti kurumlarına ve idari yapılarına entegre edilmesi.
4. Suriye Hükümeti, bölgedeki tüm sınır kapılarının, petrol sahalarının ve gaz sahalarının kontrolünü ele alacak; kaynakların Suriye devletine geri dönüşünü sağlamak için düzenli ordularla koruma sağlanırken, Kürt bölgelerinin özel durumu göz önünde bulundurulacaktır.
5. Tüm SDG askeri ve güvenlik personelinin, gerekli güvenlik taramalarının ardından “bireysel” bazda Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıkları yapılarına tam entegrasyonu; buna göre kendilerine askeri rütbe, mali haklar ve lojistik gereksinimlerin verilmesi.
6. Suriye Demokratik Güçleri (SDF) liderliği, eski rejimin kalıntılarını saflarına katmamayı ve kuzeydoğu Suriye bölgelerinde bulunan eski rejim kalıntısı subayların listelerini sunmayı taahhüt eder.
7. Siyasi katılımın ve yerel temsilin garantisi olarak, Haseke Valisi görevini üstlenecek bir adayın atanmasına ilişkin bir başkanlık kararnamesinin çıkarılması.
8. Ayn el-Arab (Kobani) şehrinden ağır askeri varlığın kaldırılması, şehrin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücü oluşturulması ve idari olarak Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı yerel bir polis gücünün muhafaza edilmesi.
9. Suriye hükümetinin bunlar için tam yasal ve güvenlik sorumluluğunu üstlenmesi amacıyla, IŞİD mahkumları ve kampları dosyasından sorumlu yönetimin ve bu tesisleri korumakla görevli güçlerin entegrasyonu.
10. Ulusal ortaklığı sağlamak amacıyla, SDG liderliği tarafından sunulan ve merkezi devlet yapısı içinde üst düzey askeri, güvenlik ve sivil görevlerde bulunacak aday listesinin kabul edilmesi.
11. Kürt kültürel ve dilsel haklarının tanınmasını sağlayan, kayıtsız/vatansız kişiler ve geçmiş on yıllardan biriken mülkiyet hakları iddiaları dahil olmak üzere hak temelli ve sivil sorunların çözümünü öngören 2026 tarihli ve 13 sayılı Başkanlık Kararnamesi’nin memnuniyetle karşılanması.
12. SDG, egemenliği ve bölgesel istikrarı sağlamak amacıyla, Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışındaki tüm Suriyeli olmayan PKK lider ve üyelerinin uzaklaştırılacağını taahhüt eder.
13. Suriye devleti, bölgenin güvenliğini ve istikrarını sağlamak için Amerika Birleşik Devletleri ile koordinasyon halinde, Uluslararası Koalisyon’un aktif bir üyesi olarak terörizmle (IŞİD) mücadeleyi sürdürmeyi taahhüt eder.
14. Afrin ve Şeyh Maksud bölgeleri sakinlerinin evlerine güvenli ve onurlu bir şekilde geri dönüşlerine ilişkin anlayış birliği sağlanması için çalışılması.
Anlaşmayı ilk elde, Şam yönetiminin başarısı olarak okumak mümkün, ancak gerçek sonuçları “Birleşik Suriye”‘nin izlerini gördükçe okumak doğru olacaktır. Öte yandan Türkiye’nin başından beri vurguladığı Suriye’nin toprak bütünlüğü konusu da bu anlaşmayla kayıt altına alınmış gözüküyor.
