Suriye Suudi Arabistan savunma anlaşması, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Riyad ziyareti sırasında imzalandı. İki ülkenin savunma bakanlıkları arasında iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan anlaşmaya, Suudi Arabistan’ın Suriye’nin yeniden inşasına yönelik 403 milyon dolarlık kredi desteği eşlik etti. Görüşmelerde bölgesel güvenlik ve ekonomik ilişkiler ele alınırken Şam yönetiminin Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na olası katılımı da gündemdeki yerini korudu.
Riyad’da Savunma İş Birliği Anlaşması İmzalandı
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, 4 Kasım 2026’da Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a gerçekleştirdiği ziyarette Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile bir araya geldi.
İki liderin katılımıyla savunma, ekonomi ve yeniden inşa alanlarını kapsayan çeşitli anlaşmalar imzalandı. Suriye Dışişleri Bakanlığı, iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında imzalanan iş birliği anlaşmasını ziyaretin en önemli sonuçlarından biri olarak nitelendirdi.
Bununla birlikte anlaşmanın kapsamı, tarafların üstleneceği askerî yükümlülükler ve olası ortak faaliyetlere ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.
Şara’nın Riyad ziyareti, bir aydan kısa süre içinde Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ikinci ziyaret oldu. İki lider daha önce 6 Ekim’de bir araya gelerek Suriye’nin yeniden inşasına ve temel altyapı ihtiyaçlarına yönelik çalışmaları görüşmüştü.
Suriye’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na Katılımı Gündemde
Savunma iş birliği anlaşması, Suriye’nin Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında oluşturulan üçlü savunma mekanizmasına katılım ihtimalinin tartışıldığı bir dönemde imzalandı.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Bahreyn’de düzenlenen Manama Diyaloğu güvenlik konferansında yaptığı açıklamada, ülkesinin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılma seçeneğini değerlendirdiğini bildirmişti.
Şeybani, Şam yönetiminin söz konusu savunma mekanizmasına dâhil olmasına ilişkin görüşmelerin devam ettiğini belirtti.
Ancak Riyad’da imzalanan ikili savunma iş birliği anlaşmasının, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılım anlamına geldiğine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.
Dolayısıyla Suriye ile Suudi Arabistan arasındaki yeni düzenleme, mevcut bilgiler doğrultusunda iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında imzalanmış ayrı bir iş birliği anlaşması niteliği taşıyor.
Bölgesel Güvenlik ve Deniz Ticaret Yolları Ele Alındı
Suriye Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Şara ve Muhammed bin Selman, görüşmelerinde Orta Doğu’daki askerî gerilimin bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Gündemde uluslararası deniz taşımacılığının güvenliği, enerji arzının sürekliliği ve küresel ekonominin istikrarı da yer aldı.
İki lider, bölgesel gerilimin azaltılması ve anlaşmazlıkların barışçıl yöntemlerle çözülmesi çağrısında bulundu.
Ayrıca Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımını tehdit eden faaliyetlerin derhâl sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı.
Görüşmeler, Suudi Arabistan’ın Yemen’deki Husilerle yaşanan çatışmalar nedeniyle bölgesel ve uluslararası ortaklarından askerî destek arayışlarını sürdürdüğü bir dönemde gerçekleştirildi.
Suudi Arabistan’dan 403 Milyon Dolarlık Kredi Desteği
Riyad’daki temasların ekonomik boyutunda ise Suriye’nin yeniden inşasına yönelik finansman anlaşmaları öne çıktı.
Suudi Kalkınma Fonu ile Suriye Maliye Bakanlığı arasında toplam 403 milyon dolar tutarında altı ayrı kredi anlaşması imzalandı.
Suudi Arabistan’ın resmî haber ajansı SPA’nın aktardığı bilgilere göre krediler, uygun finansman koşullarıyla Suriye’nin sağlık, konut, sivil savunma, enerji ve su altyapısının iyileştirilmesi için kullanılacak.
Açıklanan finansman kalemleri kapsamında sağlık tesislerinin yeniden inşası ve donatılması için 100 milyon dolar, hasarlı konutların onarılması için 60 milyon dolar ve sivil savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için 105 milyon dolar ayrıldı.
Ayrıca Halep Termik Santrali’nin rehabilitasyonu için 90 milyon dolar, Şam ve İdlib’deki içme suyu sistemlerinin geliştirilmesi için 30 milyon dolarlık finansman öngörüldü.
Açıklanan bu beş kalemin toplamı 385 milyon dolara ulaşıyor. Altı anlaşmadan oluşan 403 milyon dolarlık paketin kalan 18 milyon dolarlık bölümüne ilişkin proje ayrıntıları ise aktarılan açıklamada belirtilmedi.
Sanayi ve Tarım Alanlarında Yeni Mutabakatlar
Savunma ve finansman anlaşmalarının yanı sıra iki ülke arasında ekonomik iş birliğini genişletmeye yönelik mutabakatlar da imzalandı.
Bunlar arasında sanayi alanında bir mutabakat zaptı ile tarım ve çevrenin korunmasına yönelik iki ayrı mutabakat zaptı bulunuyor.
Suudi Arabistan, Aralık 2024’te Beşşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından göreve gelen Şara yönetimine siyasi ve ekonomik destek sağlayan ülkeler arasında yer alıyor.
Riyad yönetiminin Suriye’nin yeniden inşasına yönelik finansman sağlaması, iki ülke arasındaki ilişkilerin savunma alanının ötesinde altyapı, kamu hizmetleri ve ekonomik kalkınma başlıklarında da ilerlediğini gösteriyor.
Suriye ile Suudi Arabistan arasında imzalanan yeni savunma iş birliği anlaşmasının uygulama ayrıntıları henüz açıklanmazken Şam yönetiminin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na olası katılımına ilişkin görüşmeler de ayrı bir süreç olarak gündemdeki yerini koruyor.
