Erdoğan Mekke Anlaşması hakkında yaptığı açıklamada, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan yapının bloklaşmayı değil barış ve bölgesel güvenliği amaçladığını belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın herhangi bir ülkeyi hedef alan yeni bir bloklaşma girişimi olmadığını belirterek, anlaşmanın barış, istikrar, dayanışma ve kolektif caydırıcılık anlayışı üzerine kurulduğunu söyleyerek bölgesel sorunların çözümünde bölge ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin bu konudaki yaklaşımının bölgesel sahiplenme temelinde şekillendiğini belirten Erdoğan, dışarıdan dayatılan çözümler yerine bölge ülkelerinin kendi aralarında geliştireceği diplomasi ve iş birliği mekanizmalarının önemine dikkat çekti.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı bu yaklaşımın somut sonuçlarından biri olarak değerlendiren Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın attığı adımın ortak güvenlik anlayışını güçlendirdiğini ifade etti. Anlaşmanın temelindeki yaklaşımı “Birimizin güvenliği hepimizin güvenliğidir.” sözleriyle açıklayan Erdoğan, üç ülkenin oluşturduğu yapının bölgenin geleceğine ilişkin ortak bir stratejik iradeyi yansıttığını kaydetti.
Erdoğan’ın açıklamalarında anlaşmanın kolektif caydırıcılık boyutu da öne çıktı. Mekke Anlaşması’nın belirli bir devlete karşı oluşturulmuş askerî blok şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, yapının gerilim ve çatışma yerine diplomasi, diyalog ve iş birliğini öncelediğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca anlaşmanın yalnızca mevcut üç tarafla sınırlı, kapalı bir güvenlik yapılanması olarak tasarlanmadığını belirtti. Mekke Anlaşması’nın diğer “kardeş ülkelere” de açık olduğunu söyleyen Erdoğan’ın açıklamaları, üçlü yapının ilerleyen dönemde daha geniş bir bölgesel güvenlik mekanizmasına dönüşebilme ihtimalini de gündeme getirdi.
Türkiye’nin bölgesel güvenlik vizyonuna ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, Körfez’den Hürmüz’e, Lübnan’dan Suriye’ye uzanan geniş coğrafyada devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini esas alan bir düzeni savunduklarını belirtti. Erdoğan, güvenlik ile ekonomik kalkınma ve refahın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgularken, Türkiye’nin bölgesel gelişmeler karşısında yalnızca gözlemleyen bir aktör olmayacağını ifade etti.
Erdoğan’ın açıklamaları, Mekke Anlaşması’nın imzalanmasının ardından Ankara tarafından yapılan açıklamalarla da aynı çizgide ilerliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan daha önce anlaşmanın hiçbir ülkeyi hedef almadığını belirtmiş, bölgesel istikrar ve güvenliğin güçlendirilmesini amaçlayan bir yapı olduğunu ifade etmişti. İran yönetimi de anlaşmadan endişe duyması için mevcut aşamada bir neden bulunmadığını açıklamıştı.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin Ankara’dan gelen son mesajlar, Türkiye’nin anlaşmayı yeni bir kutuplaşmanın başlangıcı olarak değil, bölge ülkelerinin kendi güvenliklerinde daha fazla sorumluluk üstlendiği bir mekanizma olarak konumlandırdığını gösteriyor. Erdoğan’ın yapının başka ülkelere de açık olduğuna ilişkin açıklaması ise Mekke Anlaşması’nın gelecekteki kapsamı açısından öne çıkan en önemli unsurlardan biri olarak dikkat çekiyor.
