Yunanistan’ın Rodos İHA hamlesi, Ege ve Doğu Akdeniz’deki insansız hava aracı kapasitesini güçlendirmeye yönelik yeni bir adım olarak dikkat çekiyor. Yunan basınında yer alan bilgilere göre Atina yönetimi, ABD merkezli Shield AI tarafından geliştirilen V-BAT insansız hava araçlarının Rodos’ta daha kalıcı ve sürdürülebilir şekilde kullanılabilmesi için Maritsa Havaalanı’nda yeni altyapı oluşturacak.
Yunanistan’ın Ta Nea gazetesi, 24 Ağustos’ta yayımladığı haberinde Maritsa Havaalanı’nda V-BAT’ların konuşlandırılması, uzun süreli operasyonları ve bakım faaliyetleri için gerekli altyapının oluşturulmasına yönelik sürecin onaylandığını bildirdi. Gazete, Rodos’un Skyros’un ardından Yunanistan’ın askerî İHA operasyonlarında ikinci önemli merkezlerinden biri hâline geleceğini aktardı.
Yeni adım, V-BAT’ların Rodos’ta ilk kez kullanılacağı anlamına gelmiyor. Dikey kalkış ve iniş kabiliyetine sahip sistemler daha önce adadaki geçici konuşlanma noktalarından operasyon gerçekleştirebiliyordu. Maritsa’da oluşturulacak altyapı ise V-BAT’ların daha uzun süreli uçuşlar, gerçek zamanlı istihbarat toplama ve teknik bakım ihtiyaçlarının karşılanabileceği daha kalıcı bir operasyon yapısına geçişine işaret ediyor.
Rodos’taki yatırım, Yunanistan’ın son dönemde V-BAT filosunu genişletmeye yönelik attığı adımların hemen ardından geliyor. Üretici Shield AI, 2 Haziran 2026’da Yunan Kara Kuvvetlerinin mevcut V-BAT filosunun genişletilmesi için yeni bir tedarik anlaşması imzalandığını açıklamıştı. Şirket, sistemlerin Ege Denizi genelindeki deniz durumsal farkındalık görevlerinde kullanılacağını belirtmişti.
Yunan basınında yer alan bilgilere göre yeni tedarik kapsamında bir ilave V-BAT sistemi, iki hava aracı ve bir yer kontrol istasyonunun Yunan Kara Kuvvetlerine kazandırılması öngörülüyor. Anlaşma aynı zamanda çok yıllı servis, eğitim ve bakım desteğini de kapsıyor.
V-BAT’ların Yunan Silahlı Kuvvetlerindeki geçmişi ise 2025’e uzanıyor. İlk sistemler 14 Mayıs 2025’te Başbakan Kiryakos Miçotakis ve Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın katıldığı törenle resmen teslim edilmişti. Yunanistan Savunma Bakanlığı, sistemlerin özellikle adalar ve deniz alanlarındaki gözetleme kabiliyetinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını açıklamıştı.
Dikey kalkış ve iniş yapabilen V-BAT, klasik pist bağımlı insansız hava araçlarından farklı olarak oldukça küçük alanlardan görev yapabiliyor. Sistem 12 saatten fazla havada kalabiliyor ve elektro-optik/kızılötesi sensörlerle istihbarat, gözetleme ve keşif görevleri gerçekleştirebiliyor. Platformun gemilerden, kıyı bölgelerinden ve altyapısı sınırlı ileri konuşlanma noktalarından kullanılabilmesi de Ege’nin coğrafi yapısı açısından önemli bir operasyonel avantaj sağlıyor.
Shield AI, V-BAT’ın GPS ve haberleşmenin kesintiye uğradığı veya elektronik harp baskısının bulunduğu ortamlarda görev yapabilecek şekilde geliştirildiğini belirtiyor. Üretici, platformun dağınık adalar, uzak kıyılar ve karmaşık deniz ortamlarında kullanılmasını sistemin öne çıkan özelliklerinden biri olarak gösteriyor.
Rodos’taki yeni altyapının Türkiye açısından taşıdığı önem ise adanın coğrafi konumuyla birlikte değerlendirildiğinde daha belirgin hâle geliyor. Rodos, Türkiye’nin güneybatı kıyılarının hemen karşısında ve Ege ile Doğu Akdeniz arasındaki geçiş bölgesinde bulunuyor. Uzun süre havada kalabilen ve deniz gözetleme görevleri gerçekleştirebilen V-BAT’ların adadan daha sürekli şekilde kullanılabilmesi, Yunanistan’ın Güney Ege ve Doğu Akdeniz’deki istihbarat, gözetleme ve keşif kapasitesini artırabilecek bir gelişme niteliği taşıyor.
Bu gelişme, Türkiye ile Yunanistan arasında deniz alanlarına ilişkin son dönemde yaşanan hareketliliğin ardından ayrıca dikkat çekiyor. Türkiye, Yunanistan’ın 2025 yılında Ege ve İyon Denizi’nde iki deniz parkı ilan etmesinin ardından tek taraflı girişimlerin Ege’deki mevcut hukuki ihtilaflar bakımından sonuç doğurmayacağını açıklamış ve kendi deniz koruma projelerini ilan edeceğini duyurmuştu. Ankara daha sonra Kuzey Ege ve Akdeniz’de iki Deniz Koruma Alanı ilan ederek bunları 2 Ağustos 2025 itibarıyla Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlama haritasına dâhil etti.
Ege’deki deniz alanlarına ilişkin hareketlilik 2026’da da devam etti. Yunanistan’ın 7 Ağustos’ta Ege’yi de kapsayan Turizm Özel Mekânsal Çerçevesi’ni, 19 Ağustos’ta ise Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özel Mekânsal Çerçevesi’ni ilan etmesi Ankara’nın tepkisine neden oldu. Dışişleri Bakanlığı her iki girişimin de Türkiye’nin Ege meselelerine ilişkin hukuki pozisyonunu etkilemeyeceğini belirterek Ege ve Akdeniz gibi kapalı veya yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Bu nedenle Rodos’taki V-BAT yapılanması, doğrudan Türkiye’nin deniz koruma alanlarına veya deniz mekânsal planlamasına karşı atılmış bir adım olarak değerlendirilemese de gelişmenin zamanlaması ve coğrafi konumu dikkat çekiyor. Ege ve Doğu Akdeniz’deki rekabet artık yalnızca diplomatik açıklamalar, haritalar, deniz yetki alanları ve çevre politikaları üzerinden değil; aynı zamanda istihbarat, gözetleme, keşif ve insansız sistemlerle sağlanan sürekli deniz durumsal farkındalığı üzerinden de şekilleniyor.
Rodos’un bu denklemdeki konumu özellikle önemli. Adada kalıcı olarak desteklenebilecek V-BAT’lar, uzun havada kalış süreleri ve deniz gözetleme kabiliyetleri sayesinde Rodos çevresinden Güney Ege ve Doğu Akdeniz’e uzanan geniş bir sahada ISR faaliyetlerine katkı sağlayabilir. Bu kapasite, Türkiye’nin güneybatı kıyılarına yakın deniz alanlarının da Yunanistan’ın daha sürekli bir gözetleme ağı içerisinde takip edilebilmesi ihtimalini beraberinde getiriyor.
Bununla birlikte mevcut Yunan resmî kaynaklarında Rodos’taki V-BAT altyapısının Türkiye’ye veya Türkiye’nin ilan ettiği deniz koruma alanlarına karşı oluşturulduğuna ilişkin herhangi bir açıklama bulunmuyor. Dolayısıyla iki gelişme arasında doğrudan operasyonel bir bağlantı kurmak için mevcut veriler yeterli değil. Ancak Rodos’taki kapasite artışının Türkiye-Yunanistan rekabetinin bulunduğu Güney Ege ve Doğu Akdeniz’deki askerî gözetleme dengesi açısından sonuç doğurabilecek bir gelişme olduğu görülüyor.
Üstelik Rodos kararı Yunanistan’ın münferit bir İHA yatırımı değil, son dönemde hızlandırdığı daha kapsamlı insansız sistem yapılanmasının bir parçası.
Yunan Kara Kuvvetleri Ocak 2026’da tarihinde ilk kez İHA’ların taktik kullanımı ve bunlara karşı mücadele yöntemlerine ilişkin bir saha el kitabı yayımladı. Yeni yaklaşım kapsamında zorunlu askerlik yapan personelin de İHA kullanımı ve İHA’lara karşı mücadele konusunda eğitilmesi planlandı.
Savunma Bakanı Nikos Dendias, nisan ayında Yunan Kara Kuvvetlerinin İHA üretim tesislerini ziyaret ederken sabit üretim altyapısının yanında harekât sahasında İHA üretimi, onarımı ve testine imkân verecek mobil birimlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da kamuoyuna duyuruldu.
Haziran ayında ise Malakasa’da 2 bin 800 metrekarelik yeni 309’uncu İHA Üretim Tesisi’nin temeli atıldı. Tesiste insansız hava araçlarının üretimi, teknik desteği ve bakım faaliyetlerinin yürütülmesi planlanıyor.
Yunanistan bu sürece eğitim altyapısını da ekledi. Temmuz ayında Tripoli’de açılan Joint UAS Tactics Training Centre ile İHA ve anti-İHA sistemlerinin denenmesi, elektronik karıştırma, erken ihbar, gözetleme ve FPV sistemlerine yönelik eğitimlerin tek bir yapı altında toplanması hedefleniyor.
V-BAT’ın Yunan savunma sanayiiyle entegrasyonuna yönelik çalışmalar da ilerliyor. Temmuz sonunda Yunan savunma şirketi ALTUS-LSA ile V-BAT üreticisi Shield AI arasında stratejik iş birliği anlaşması imzalandı. İş birliği kapsamında ALTUS-LSA tarafından geliştirilen KMB Hunter sistemi ve M3NTOR komuta-kontrol çözümünün V-BAT ile Shield AI’nin Hivemind otonomi teknolojileriyle birlikte kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülmesi planlanıyor. Ancak söz konusu entegrasyonun mevcut Yunan V-BAT tedarikinin doğrudan bir parçası olduğuna ilişkin bir açıklama bulunmuyor.
Yunanistan’ın İHA yatırımları, ülkenin daha kapsamlı askerî modernizasyon programıyla da paralel ilerliyor. Atina, önümüzdeki yıllarda hava ve füze savunması, insansız sistemler, elektronik harp ve diğer kritik askerî kabiliyetlerini yenilemeyi amaçlayan yaklaşık 28 milyar avroluk modernizasyon programını yürütüyor.
Ortaya çıkan tablo, Rodos kararının yalnızca yeni bir İHA altyapısı yatırımı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor. Yunanistan yaklaşık iki yıllık süreçte V-BAT’ları envantere aldı, filosunu genişletme kararı verdi, İHA doktrinini güncelledi, personel eğitimini genişletti, yeni üretim ve eğitim tesisleri oluşturdu ve insansız sistemlerin yerli savunma sanayiiyle entegrasyonuna yönelik yeni iş birliklerine yöneldi.
Maritsa Havaalanı’nda oluşturulacak altyapı ise bu sürecin Güney Ege’deki operasyonel ayağını güçlendiriyor. Türkiye ve Yunanistan’ın deniz mekânsal planlama, çevre koruma alanları ve diğer Ege meseleleri üzerinden farklı hukuki pozisyonlarını koruduğu bir dönemde Yunanistan’ın Rodos’taki sürekli İHA kapasitesini geliştirmesi, bölgedeki askerî gözetleme ve durumsal farkındalık dengesinin de yakından takip edilmesini gerektiren yeni bir unsur olarak öne çıkıyor.
